Footer

Marasaba ken Kalangakang

Sarita ni Danilo S. de Guzman
(Tuloyna)

Maisurotak koma iti garikgik ni Nang Ising, ngem kellaat lattan a kasla adda nagparikna kaniak a kinaragsak wenno ania la ditan a paripirip, ngem ad-adda a kunaek a kinaragsak ta saan a kebbakebba no di ket ray-aw a naisangsangyan. Insurotko dagiti mulagatko iti likudan ni Ikit nga agturong iti ayan da Ligaya ken ti kaanakanna. Nagbesobesoda iti pirpirmi, sada naginnabrasa a kas iti panagsarak manen ti nabayag a di nagkita nga aggayyem. Siraragsak pay a simmallabay ni Ikit iti nataenganen a balasang ket nagkukuyogdan a nangbaybay iti desdes nga agturong iti kabangkagan. Inukrad ti tinedier ti derosas a payongna ngem nagmayat man iti gagarikgikan dagiti dua nga agsinsinnallabay a pasaray agkinnuddotda iti bakrang, pasaray pay matiplak ti kanigid nga ima ni Ikit iti panangpekkelna iti nalasag a pingping ti ubet ti nabaketan a balasang a nagpantalon iti kepkep a maong ken nagblusa iti nalabaga; atiwda pay ti laglagutirit ken paratipit dagiti karissabong ken karamukom nga agtutubo iti napasig unay a ginnantilda.

Dayta kadi a buya ti italtalukatik dagiti pispisko? Maysa a misterio nga inaladan dagiti nagsusukot, nagsisinnallabay a misterio?

Manipud kadagiti nababa a sanga ti sua da Nang Ising, kellaat ketdin a nagariangga dagiti dua a kabatbatayna a pandanggera a tumaltaliawda kadagiti umad-adayo, kasla dagiti agsinsinnallabay nga agang-angtot ti inda gargarikgikan. Puonayen! Kadagiti met sanga ti kaimito, simmaruno met nga umariangga dagiti kabatbatayda la unay a dua a panal ken tumaltaliawda met laeng kadagiti agpaabagatan; nagkayab ti yabayab ket lalo pay ti panagsala dagiti umanit-it a sangsanga ken muymuyong a kunam la no adda met inda pakaragsakan.

Tinaliawko ni Nang Ising a nakanganga a mangisursurot iti panagkitana kadagiti agturong iti bangkag, uray met ni Olan ket kudkudkodenna met ti semi-kalbo a tuktokna, nga iti panangipapanko ket agpada la ketdi ti sinusuon ti alipusposda.

Dayta ti nasken a maammuak! Minusiigak a pinerreng ni Olan ngem salbag met daytoy a tao, di pay agkirem iti panangisurotna iti panagkitana kadagiti umad-adayo a madama pay laeng ti nasam-it a ginnantilda.

Sumrek koma man dayta bumanesbes ken alikuslikos a dingraw iti ngangam ta gunggonam, imbikag dagiti pispisko. Insublatko a pinerreng ni Nang Ising a nangisabat met ti panagkitana, a kasla adda italtalukatik dagiti mulagatna kaniak ngem diak la maibuksilan. Isu a kinudkodkon ti saan met a nagatel a teltelko sako indumog ti isemko.

“Amangan no agkurri manen iti kina-genius ni Kumari Banang, Ambot…!”

“Genius…?” inyagaw ken inmulagat a dagus ni Olan ket nailabegkami. “Amangan met no gin news ti kayatmo a sawen, Nang Ising! Pumalpalatipot no di man ngumayngayebngeb a damag manipud iti sukmonan ditoy tianggem!”

Nagkakatawakami. Salbag itoyen nga Olan, ti la ket lablabiden ti durgi! Ngem saan a mapunas ti italtalukatik dagiti pispisko a misterio…

AGINNUNAKAMI ken ni Olan nga agisakmol iti narimrim-it a bunga ti kalangakang a salamagi, sakamto manen aginnuna nga agipugtit kadagiti bukel a nanutnotan ta panam-iten ket, ken husto la unay a pangtippay iti awis ti tuturoganmi itoy nga agalasdos iti malem; ur-urayenmi laengen nga umassibay ti yabayab sakamto manen mapan agpalayas kadagiti mulami a lasona. Kalangakang laeng dimo kuna ngem naimas met! No siak la a maysa, kaykayatko a ngarusngosen ti marasaba ken kalangakang a salamagi ngem ti nasugpet a karissabong ken karamukom a bayyabas uray no isiwsiw iti sukat’ sili.

“Dakkel met ti nakuarta ni Idot, dakayo, babbaro! Nalakona itay bigat dagiti dua a nalulukmeg a kalakian a bakana kadagiti komprador a bagonan ken nabayagen a mangud-ud-od kenkuana,” kinuna ni Nang Ising ket inrim-itna met ti liningta a mani iti makin-uneg a paradipad ti tianggena nga inna met pappapaken kabayatan ti panagbuyana iti Pinoy Henyo iti Eat Bulaga.

“Sinno, Nang Ising, ni Mang Idot a kalangakang?” intingngaag ni Olan.

“Wen, lukdit!” insanapsap ni Nang Ising ti rupanget ken paludipna. “Ngem dika man unay nauyaw, loko, naalas nga ugali dayta! Kalangakang, kunkunam ketdin ken ni Idot! Uray nalakayan a baro, nagaget, naanus ken nabungkongen ti urnongna iti bangko!”

Minusiigak met ni Olan. Iti panangipudosko, adda la ketdi manen pug-aw ni Monster Bagyo Yolanda iti lulonan daytoy nga isu ti rungrungiitanna; no ti istilona ket agrungirungiit a nakadumog, adda nasam-it a mulmulmolan ti mugingna ket urayem ta iyulana met laeng dayta.

“Ket talaga met! Kalangakang man a kas kasam-it iti kankanenmi ken ni Ambot, naimas pay laeng iti panagngarusngos lalo no saan nga agkumot nga umuttot!”

Nailabegak. Kasla nakabagbagas a balbalikas ti nangngegko? Ania ti kayat a sawen ni Olan?

“Salbagka a talaga, Olan, ti la ket lablabidemon! Aramidmo ngata daytan, a, agkumot nga umuttot!” imbungisngis ni Nang Ising sana insakmol ti bagas ti inrim-itna a mani.

“Ngem no agkumot nga umuttot, saan a makaarikap iti nabussog ken agbabasa a kallingta a mani, saan, partner?” imbungisngisna a tumaltaliaw kaniak.

Kunakto pay! Saanak a nagbiddut iti kinaadda ti italtalukatik dagiti pispisko nga adda turongen dagiti nabagas a balikasna. Madlawen, saan kadi? Ngem ania ngata dayta?

“Saan a makaarikap iti nabagas a mani no di ket pasig a kuggangi, anusannan a ti agpallayog a maymaysana iti indayon nga ulep, ta dina met ita maitured a mangikurimed iti parimrim no arasaasan ti pul-oy amihan, ti mangibulos iti kidday a payapay dagiti tinagapulotan nga isem, ket no sugsoganna pay ti dumalagudog a nuang iti barukongna, mabulosanna la ketdi dagiti nakabagbagas a paludip, nga agpinal iti kuldit ken naimnas a tigerger, a kas iti pigerger iti parbangon, saan, Nang Ising?” kinuna ni Olan. Sana inggarakgak: “Ngem dina met ita maaramid, isu nga anusanna a, ti agpannimid iti paradipad ti tawada a mangbuybuya lattan iti mulagat ti aggargarakgak a bulan ken dagiti agkikinnuldit a bitbituen!” sinilpuanna manen iti nakatingtinggaw a paggaak.

“Wen, loko, nalaingka la a sumao…!”

Ngem nagulimekkami idi mataldiapanmi iti bit-ang iti laud ti isusungad ti traysikel ni Funtino, nakalugan da Kapitan Kulas ken Mang Erning a kagawad iti purokmi a Nagbabacalan, ken ni Gorio a tsip tanod, ket kinamangda ti agpaabagatan a dalan nga agturong iti ayan da Ikit Banang.
Kaskam la ketdin nakukkokan a leddeg ken bisukol a di pulos makatimek.

Ne, apayen? Addan sa met basol ni Ikit ket isu ti apanda arestaren?

(Adda tuloyna)