Footer

EDITORIAL: Iti sanguanan dagiti didigra, bumangonto latta ni Pilipino

Idi Nobiembre 8 idi napan a tawen, dinalapus ti kapigsaan ken kadawelan a bagyo a managan Yolanda (international name: Haiyan) ti pagilian ket sinagrap dagiti umili ti awan kapadpadna a kinaranggas.

Idi nakapanaw ni Super Typhoon Yolanda, naimatangan ti sangalubongan dagiti narba a kabalbalayan, nailupeklupek a pinagayan, nadadael nga inprastruktura nga insualit ti ingget pigsa nga agpuspusipos ken sumanagawisiw nga angin kasta met dagiti dakkel a bagi ti danum a nanglayus kadagiti nababa a luglugar a nangkettel iti rinibribu a tattao.

Iti pakasaritaan ti lubong, ni Bagyo Yolanda ti kapigsaanen a bagyo a nangdalapus iti maysa a pagilian, napigpigsa nga amang ngem iti Bagyo Katrina a nangiluges iti Florida ken New Orleans, Louisiana, USA idi 2005 a nakatayan ti 1,833 a tattao ken nakadadaelan ti P108 billion a sanikua.

Umukuok iti kaunggan ti pannakaimatang ti langa dagiti kakailiantayo iti Kabisayaan bayat ti inaldaw a panagbiagda kalpasan daytoy a bagyo a nanggibus iti biag iti 6,000 a tattao ken nangpadisi iti 4.1 million a pamilia.

Makatawenen daydi.

Ket iti daytoy a panagtawen daydi nadagem nga isisiplag ni Bagyo Yolanda, ania ti maarisittayo nga ilgat ti kinapudno?

Umuna, saanen a mailibak nga addan iti sibaytayo ti climate change. Mabalin a saan nga annugoten dagiti babaknang a pagilian, ngem dakkel ti epekto ti pannakaabuso ti nakaparsuaan iti pannakarugit ti tangatang a maysa kadagiti maitudtudo a makagapu iti panagbaliw ti klima. Saanda koman a barengbarengen daytoy a parikut ket panawenen nga agkutida a mangidaulo kadagiti babassit a pagilian tapno maikkan iti naan-anay nga atension daytoy a parikut.

Maikadua, iti panawen ti didigra, makapalukmeg-puso iti pannakaammo nga adda dagiti pagilian a sidadaan a sumaranay iti nadalupo a pagilian ket babaen ti pannakikammayetda kadagiti gunglo-sibiko ken internasional nga institusion, naiyarayat dagiti relief goods, tulong pinansial, serbisio iti salun-at ken dadduma pay a serbisio a mangpalag-an iti kasasaad dagiti biktima ti kalamidad.

Maikatlo, napatalgedan pay naminsan a nupay maysa a pagilian a dadalapusen ti didigra ti Pilipinas, kas iti bagyo, layus, ginggined ken dadduma pay a kalamidad, addaan dagiti agindeg iti kinatibker ken determinasion a tumakder manipud iti nakailumlomanda. Naminsan pay a napatalgedan a saan a nadaras a sumuko ni Pilipino iti sanguanan ti makadagem a didigra a sinagrapna; saan a nalaka a mapukawan iti namnama, tumakderto latta tapno ibangonna manen ti biagna, napigpigsa pay ketdi, saan a padaer iti aniaman a kalamidad ken didigra; saan a dagitoy ti agbalin a lapped ken bangen iti panangabaruananna nga agbiag ken mangtalunton iti sabali pay a dalan iti masakbayan.#

Comments are closed.