Footer

Kastoy a Suraten ti Daniw a Para Ubbing (A Di Mangabak

Sinursuran: Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Maikadua a paset)

Maysa pay ngata a nadlawmo kadagiti nabasamon a daniw ket ti kasla adda musika a maparnuay iti uneg dagiti binnatog wenno iti tunggal balikas. Dayta ti kunkunada a musika iti daniw. Napateg kano daytoy tapno maay-ayo dagiti ubbing iti daniwmo.

Masapul a tun-oyem daytoy nga elemento ti daniw. Dayta, a, ket no nalaingka nga agaramat kadagiti nadumaduma a pigura dagiti balikas (figures of speech).

Ammom kadi pay laeng dagiti makunkuna a simile, metaphor, personification kada onomatopiea? No saan, subliam ti agbasabasa. Ngem adda ngarud panawenmo ita ket kapadesmo ti agsapul iti para pamiliam?

Ay, ket saanka nga agkudkod, a. Diak imbaga a pagparikutam dagita a bambanag iti daniwmo. An-annuem ti musika iti daniw? Saan met nga amin nga ubbing ket pagirayanda ti musika!

Ken kas nakunak itayen, isu pay a pagpulkokan ti ulom. Nagadu la ngaruden a parikut ti pagilian, inayonmo pay dagita a pigpigura dagiti balikas nga ipanunotan. Saan pay laeng, di kadi? Mabiagnaka, aya, dagita?

Ken kayatmo a katkatawaandaka dagiti editor wenno makabasa iti suratem? Aginlalaing nga agusar iti pigura dagiti balikas, di met mayannatup, kunadanto kenka. Isu pay a pakaisagsagmakam. Am-ammoka met ngarud a di makalawlaw iti kelleb.

Sakbay nga agsuratka iti daniw, panunotem pay ti temam. Pangalaam kadagitoy? Sangkakunada a dagiti kano pagirayan dagiti ubbing ti naynay a pagtaudan daytoy. Kas koma kadagiti ay-ayamda, dagiti taraken(da) nga ayup, taraon, aydolda, dagiti mapaspasamak iti uneg ti pagtaengan ken pagadalanda. Ngem masapul, a, a makaited iti adal ti suratem.

Ngem kunaek kenka, saanmo a patpatien dagita a pannursuroda. Kas iti rima ken rukod, apay nga ikkam ti limitasion ti suratem a daniw a para ubbing? Agsuratka ketdi latta. Ibukiradmo kadagiti matada dagiti pudno a mapaspasamak iti aglawlaw tapno saandanto a mulengleng iti masakbayan (numona ta nagadun a mulengleng ita, agruarda manen itoy umay a tawen).

Napanan pay ngarud ti pudpudno nga akemmo a mannurat a behikulo ti kinapudno no kasta a ngedngedam dagiti suratem? Kayatmonto ngarud nga ipanalpaakto kenka dagitoy nga ubbing ti pammabasolda? Apay nga insuratmo laeng dagiti makaay-ayo? kunadanto. Apay a dim’ insurat dagiti pudpudno a mapaspasamak tapno saankami koma a naisagmak?

Kargo la ketdi ti konsensiam dayta a kunaendanto. Isu a suratem latta amin a makitam iti aglawlawda. Negatibo man dagita, sige, biagem ida kadagiti balikasmo a kas mannurat. Saanmo nga ipaidam ti sirib/talento a sagut kenka ti Namarsua. Di kad’ kunada a kadagiti negatibo a paspasamak/banag ket makaarisittayo kadagiti adal? Kas pangarigan, naitiklebka gapu iti biddutmo, no iparang dagitoy kadagiti ubbing, siempre, saandanto a tultuladen dayta.

Maysa pay nga ileklektiur dagiti premiado a mannurat ken kanayon a makaipablaak ket ti panangkita iti lengguahe nga usaren. Gapu ta ubbing ti nakaisangratan dagiti daniw, masapul a nalag-an laeng dagiti balikas. Nalaka a maawatan. Narabaw. Iti kasta, nalaklaka a maawatanda ti kayatmo a yallatiw kadakuada.

Ngem kunaek manen kenka, saanmo a tultuladen daytoy a patigmaanda. Ti saludsod dita, agpapada ngarud ti panagawat dagiti ubbing? Kayatko a sawen, mabalin a narabaw laeng iti ubing ti maysa a balikas ta kanayon nga usaren dagiti adda iti aglawlawna; a mabalin a nauneg daytoy a balikas kadagiti dadduma nga ubbing a di tartarabayen dagiti nagannak kadakuada.

Ken no agnanayon lattan a nalag-an ti/dagiti balikas a maaramat, kasano pay ngarud a dumur-as ti panagawat ti maysa nga ubing? Makauma, baka kunaenna pay. Isu la nga isu dagiti balikas! Awan kadin ti sabali pay a balikas iti lengguahe ni Ilokano?

Isu a no sumuratka iti daniw a para kadakuada, irapinam ketdi kadagiti agkakauneg a balikas. Trabaho dagiti nagannakda wenno maestrada ti mangibinsabinsa dagita kadakuada. Aglalo ita ta adda dayta MTB-MLE a makunkuna. Ngem ti yanna a pagdaksan, a, ket no da ma’am ken sir ti nangednged ti pannakaawatda iti lengguaheda. Daytan ti dakkel a parikut! Aglallalon no dida ammo ti umisu nga ortograpia!

Ita, no matungpalmo amin dagitoy a balakadko, siguraduek kenka, saankanto a mangabak kadagiti pasalip, dikanto pay makaipablis!

Agpilika ngarud: surotem dagiti nabasam wenno saan?

Ania man ti piliem, desisionmo dayta. Saanmonto koman a damagen kaniak no kasano ti mangabak kadagiti pasalip ken makaipablaak kadagiti magasin.

Gudlak, ka-Sinursuran!

Comments are closed.