Footer

Bay-am nga Ayatenka iti Panagsagabak

Sarita ni Arnold M. Reyes
(Maudi iti dua a paset)

Kagudua nga aldaw laeng ti trabahomi iti Sabado. Idi nakasangpetak iti kaserak, nasdaawak laengen ta nalampaso metten ti kuartok. Naidalimanek dagiti pagan-anayko. Naurnos dagiti librok iti lamisaan. Idi sumrekak iti kosina, nadatngak nga agdaldalus ni Eliza iti lunglongan.

Naammuak nga inyam-ammona ti bagina iti akinkukua iti pagkaseraak a kasinsinna isu nga inikkanda iti duplikado a tulbek iti kuartok.

“Kababain pay kenka,” nakunak. “Amin la a nakariribukam.”

“Di pay isu a trabahom, nakunak man iti nakemko,” kinunana.

“Eliza, diak ammo no kasano a masubalitak ti kinaimbagmo,” nakunak.

“Manen? Sentimentalka unay, Carlos.”

“Dimo maikkat iti panunotko dayta.”

“Huston, amangan no agsangitak,” kinuna ni Eliza nga agkatkatawa. “Ket komusta ti panagadalmo? Ok met laeng ti trabahom?”

“Kablaawannak,” kinunak. “Naingato ti sueldok. Marugiak a bayadanen ti utangko kenka. Makapagturposak met laengen.”

“Ok ngarud!” kinuna ni Eliza. “Innak ngaruden ket sumipngeten. Adda pay nasken nga aramidek.”

“Itulodka.”

“Saanen, di pay isu a pakataktakam.”

“Ow, kunam ketdi nga adda gumura no kuyogenka.”

“Pagkunaam?”

“Nalimedka unay. Agingga ita, dim’ pay imbaga ti pagnaedam.”

“Dayta kadi? Bay-am ta siak laengen ti sumarungkar kenka,” kinuna ni Eliza.

UMADALEMEN ti rabii ngem diak makaturog. Agayatakon ken ni Eliza, mariknak!

Ngem masapul a tipdek ti riknak. Amangan no ipagarup ni Eliza a gunggundawayak ti kinaimbagna.

Ngem iti panaglabas ti aldaw, dinak pagtalnaen ti riknak. Maysa a malem ti Sabado, nasarakak laengen ti bagik iti uneg ti maysa a bar. Rabiin idi sumangpetak iti dagusko. Naiyaduk ti imminum. Imbaltogko lattan ti bagik iti iddak.

Kabigatanna, nasdaawak ta naipasabat iti agongko ti nabanglo nga ayamuom ti maipritprito a karne. Bimmangonak. Nagpakusinaak. Ni Eliza.

“Nakariingka gayamen,” kinunana. “Itemplaanka iti kape?”

“Siakon,” insungbatko. Nagpakosinaak. Nagtugaw ni Eliza iti abayko.

“Adda kadi problemam?” sinaludsodna ket minatmatannak.

Diak nagtimek. Namrayak a kiniwar ti kapek.

“Di la mabalin a maammuak bareng adda maitulongko?”

“A-adda kayatko nga ilatak, Eliza. D-dinak koma kagura.”

“Ania koma ti pangguraak kenka?”

“Ay-ayatenka, Eliza.”

“Dayta ti mangburburibor kenka?”

“Wen. Mababalawnak kadi no agayatak kenka?”

“Karbengam dayta, Carlos.”

“Dinak kagura?”

“Apay ketdin a kaguraka?”

“No kasta, adda met la namnamak, Eliza?”

“Kapkapnekam kadin ti riknam, Carlos?” pinerrengnak ni Eliza a kasla tuktukodenna ti kinapudno kadagiti matak.

“Kapkapnekak,” nakunak.

Imbaw-ing ni Eliza ti panagkitana. “Ikkannak iti panawenko a mangamiris iti riknak, Carlos. Ikarik a sungbatankanto iti karabian ti panagturposmo,” kinunana.

SINABATNAK ti natibong a sipsipat idi umuliak iti entablado. Kasla maitaytayokak iti langit idi isab-it ti kangrunaan a sangaili ti medalia iti barukongko, tanda ti pannakagun-odko iti kangatuan a pammadayaw kadagiti agturpos.

Inwarasko ti matak. Ngem diak makita ni Eliza. Saan ngata a nakaay? Ngem inkarina a dumar-ay iti panagturposko.

Naiwaragawag ti recessional. Linamanodak dagiti kaklasek. Agkaragilap dagiti kamera, selpon ken tab bayat ti panagpaparetratomi a nagturpos.

Inasitgannak ti maysa a babae. Nailasinko ni Raquel.

“Congratulations,” linamanonak. Inyawatna dagiti sagut. “Naggapu ken ni Eliza dagita.”

“Ni Eliza?”

“Nagawiden.”

“Dinak la inurayen,” nakunak.

“Paitedna daytoy surat kenka,” kinuna ni Raquel.

Nagkuretret ti mugingko a nangperreng ken ni Raquel. Imbaw-ingna dagiti matana.

Linuktak ti surat ket binasak.
Congratulations, Carlos.

Umayka koma dakulapen ngem naamirisko a naim-imbag a diakon agparang kenka. Nasasaem ti panagsinata no agkitata pay.

No mabasam daytoy, adayoakton. Dinak gamdenen a biroken. Mapaayka laeng.

Inaramidko daytoy ta nasursurokan nga ipateg. Saanak a maikari kenka, Carlos. Maysaak a kalapati a nailumlomen iti kapitakan. Dayta ti gapuna nga inlimedko ti pagnaedak. Diak kayat a matakuatam ti palimedko.

Naragsakakon ta natungpalmo ti arapaapmo. Umanayen a liwliwak ti pannakaipaayko kenka iti sangkabassit a kabaelak.

Kastan, Carlos, ket bay-am nga ayatenka iti panagsagabak.

Eliza

Nakunesko ti surat. Napetpetak ti medaliak iti nairut. Nakariknaak iti saem.

Kinamakamko ni Raquel.

“Ammok nga ammom ti yan ni Eliza. Kuyogennak kenkuana.”

“Pinagkarinak a diak ipalgak ti yanna.

“Saan a nasken kaniak aniaman ti napalabas ni Eliza,” nakunak. “Kayariganna ti balitok iti kapitakan. Ti importante, ay-ayatek isuna. Diak itulok a mapukawko iti biagko. Nasken a tulongannak no napudnoka met laeng a gayyem ni Eliza.”

Nabayag a minatmatannak ni Raquel. Immanges iti nauneg idi agangay.

“Mabalin a makagura ni Eliza iti daytoy nga aramidek. Ngem ipatpategko kas nasudi a gayyem. Ikarim koma nga ipatpategmo isuna.#

“Agyamanak,” nakunak. “Intan, kayatko nga iruknoy toy balligik kenkuana.”#