Footer

EDITORIAL: Trabaho Kalpasan ti Panagturpos iti Kolehio

TINAWEN a ginasut a ribu dagiti agtutubo a Pilipino nga agturpos kadagiti nadumaduma a kurso kadagiti unibersidad ken kolehio iti pagilian.

Impalgak ni Commission on Higher Eduation Chairperson Patricia Licuanan a nasurok a 700,000 dagiti agturpos iti kolehio ita a tawen. Manonto ngata kadagitoy nga agturpos iti sigud wenno nadaras a makastrek iti trabaho a mayataday iti kurso nga inleppasda, ken umawat ti tumutop a sueldo? Manonto met ngata ti bilang dagiti katurturpos a mainayon iti atiddog a listaan dagiti awanan pagtrabahoan wenno adda man ket addaan-trabaho a saan a mayataday iti kurso nga inadalda, wenno umawat iti sueldo a saan a mayanatup iti klase ti trabahoda?

Nagasat dagiti agturpos iti uray ania a kurso iti kolehio ta adu dagiti agtutubo a napaidaman ti gundaway a mangituloy wenno mangileppas ti panagadalda. Adda dagiti napilitan a nagsardeng nga agbasa gapu ti kinaawan ti kuarta ken suporta kadakuada. Adda dagiti saanen a nagtuloy a nagbasa gapu kadagiti simmangbay a nadagsen a problema kas ti nasapa a panagasawa, pannakayaw-awan iti bisio, ken dadduma pay a dakes a pagteng.

Napateg unay ti edukasion kadagiti Pilipino iti agdama a panawen. Para kadagiti kaaduan a nagannak, ti adal ti kangrunaan a maipatawid wenno maisagutda kadagiti annakda ken ipatpategda iti biag. Daytoy ti gameng a saan a matakaw ken taginayonen ti nakagun-od iti unos ti panagbiagna. Kaaduan kadagiti nagannak nga iti laksid ti kinarigat ti panagbiagda ket ikagumaanda nga isakad ti panagadal ken panangileppas ti kolehio ti anakda. Awan ti samirenda a tuok ken rigat tapno laeng a mapagturposda dagiti annakda iti kolehio.

Adu dagiti lasaten a tubeng ken karit iti panagbasa ket nagasat dagiti agturpos itoy a tawen. Nagpaiduma ti ragsak dagiti agturpos ken dagiti nagannak wenno nangpabasa kadakuada no dumteng ti panagawat iti diploma kabayatan dagiti graduation rite ta dayta ti simbolo ti balligi a nagun-odda. Ngem kalpasan dayta a pagteng, mangruginto pay laeng ti iyaaddangda iti sabali a dalan iti panagbirok ti nasayaat a trabaho.

Parikut ti gobierno ti Pilipinas ti kinakirang dagiti nasayaat a pagtrabahoan. Saan nga umanay dagiti trabaho iti gobierno ken pribado a sektor para ti kaadu ti bilang dagiti tinawen nga agturpos. Adu pay dagiti nagturpos iti kolehio iti naglabas a tawen ti saan pay a nakastrek iti trabaho, ngem manayonan manen ita a tawen.

Iti record ti Department of Labor and Employment ken dagiti nagduduma nga ahensia ti gobierno, iparangna ti kaadu dagiti nakaturpos iti kolehio ti agtatrabaho kadagiti posision a saan a mayanatup kadagiti lineppasda a kurso. Adu dagiti nagturpos kadagiti nagastos a kurso kas dagiti Nursing, Engineering, Information Technology ken dadduma pay a degree courses dagiti agserserbi a call center agent wenno kadagiti business outsourcing. Adu dagiti nakaleppas ti uppat a tawen a kurso ti agpapaay a sales clerks kadagiti department stores ken groseria, wenno food service attendants kadagiti restaurant ken fast food centers. Agtrabahoda kas contractual ta dayta ti naipakadawyan a sistema tapno dagiti kompania ket saanda nga agbayad ti adu a benepisio dagiti empleado. Adu dagiti nagturpos ti nagbalin a domestic workers, caregivers ken dadduma pay a trabaho dagiti Overseas Contract Workers kadagiti nagduduma a pagilian.

Iti benneg dagiti unipormado nga agserserbi iti gobierno,  adu dagiti nakaturpos kadagiti saan a mayataday a kurso dagiti simrek a kameng ti Philippine National Police, Armed Forces of the Philippines, Bureau of Fire Protections, Bureau of Jail Management and Penelogy, Philipine Coast Guard ken dadduma pay nga ahensia gapu ta narigatanda a makastrek kadagiti immuna a tinarigagayanda a trabaho, ken naay-ayoda  iti kinangato ti sueldo ken benepisio. Nagangayanna, napasamak ti career-mismatched ket saan nga epektibo ti serbisio iti publiko.               Para kadagiti katurturposna iti kolehio, nasken ti saan a napili unay iti klase ti trabaho ken kangato ti sueldo ken benepisio. Ti napateg ket maaddaan ti padas a pangur-urayan ti gundaway nga umakar iti sabalinto manen a dalan nga agturong iti nasaysayaat a pagtrabahoan.#