Footer

Dagiti Natuok nga Aldaw ni Maestro Teody

Sarita ni Jobert M. Pacnis

(Maikatlo a paset)

 

Sinakayanna ti agwalo ti tawenna a luganna a nangisit a Wave 100. Kasla kaano la daydi panangtintinnagna kadaytoy kabayatan ti kaaddana idi iti private school iti ilida. Kasla dina pay la patien a nabaelanna a tininnagan iti labes ti kinabassit-usit ti sueldona idi. Sa pay la maladaw ta agdepende met ti sueldoda iti ESC nga aw-awaten ti eskuelada. Naimbag ta nakastreken a regular iti public high school iti kabangibangda nga ili.

Awan a nadanonna ti partera iti balay daytoy. Napan kano nagreport iti health center iti kabangibangda a barangay. Naala ngamin iti health center kas katulongan dagiti midwife ken nurse a naka-assign ditoy.

Nagawid ni Maestro Teody iti balayda. Nadanonna ni baketna nga agruprupanget a nakasarapa iti tianna kabayatan ti panagpagnapagnana iti paraanganda.

“’Yanna ni Lilang Ibiang?” inamad a dagus daytoy idi maisardengna ti lugan.

Imbagana.

“Ket napanmo koma sinukonen, a!” kellaat nga immirugrog ni baketna. “Aniakan!”

“Umayka ngarud kitaen, ‘Mang, no agan-anokan…” kinunana.

“Imbagak la ngaruden nga inka sukonen!”

Kapilitan a sinakayan manen ni Maestro Teody ti naalsaannan a motorsiklona. Saanen nga agrason ta makaraman la ketdi iti sao no agkalintegan pay. Am-ammonan ni baketna. Iti onse tawenen nga agdendennada, adda kad’ pay dida ammo nga ugali ti tunggal maysa?

Nadanonna ni Baket Ibiang a makisarsarita kadagiti masikog a nadanonna iti health center. Bagbagaanna dagitoy iti rumbeng nga aramidenda, aglalo dagiti agdadamo, no ania dagiti taraon ken aramid a liklikanda.

Nakita ti baket. Inasitgan a dagus daytoy idi makitana. Ammona lattan ta kadagitoy naglabas a lawas, kanayonda nga ipaallin ti sikog ni baketna tapno agsimpa kano.

“Intay man bassit ‘diay balay, lilang,” kinunana.

Nagpakada ti baket kadagiti kakaduana.

Agbuybuya ni baketna a nadanonda.

“Addan rimmuar?” sinaludsod a dagus ni Baket Ibiang ken ni baketna. Napigsa pay laeng a partera idinto a walopulo ket maysanan.

“Awan met pay, lilang,” kinuna ni baketna. “Ngem agsakitsakit metten.”

“Inka man ngarud yidda ta kitaenta,” imbilin ni Baket Ibiang.

Nagturongda iti kuarto. “Adda gayam gloves-yo?” inamad ti baket.

“Ney, awan, lilang,” insungbatna.

“’Ka ngarud tumaray idiay ili. Medium laeng.”

Napakudkod iti ulona ni Maestro Teody. Nasurok a tallo kilometro ti kaadayo ti sentro ditoy barioda. Ngem ania ngarud, awan met ti mabaonna a sabali.

Naibayag bassit sakbay a nakasubli ta nangliklik iti dalan ta traffic iti asideg ti plasa. Adda ngamin nagbinnisong a dyip ken L300 van. Nagadu a miron. Segun iti nangngegna, nasugatan dagiti dua a drayber.

“Nagbayagkan, ‘ya!” impasabat a dagus kenkuana ni baketna idi makasangpet.

Imbagana ti makagapu. Ngem nakamisuot latta daytoy.

“Agan-annadka, barok,” kinuna ni Baket Ibiang ken ni Maestro Teody. “Kitaem ta panagmanmanehom.”

“Wen, lilang,” kinunana. Nagpakosina tapno agtempla iti kapena. Saanna a ruam ti uminum iti softdrink no panagmemerienda. No kuentaenna, makauppat wenno lima a baso iti kape iti maysa nga aldaw– no makariing, merienda iti alas nuebe media idiay eskuelada, kasta man met laengen iti alas tres a bakantena, no malpasda a mangrabii ken ‘ton agdungsa kabayatan ti panagpuyatna nga ag-lesson plan. Adu ti mangbalbalakad kenkuana nga ikabassitna ti kapienna ngem irasonna no kua a nalaing met nga uminom iti danum ken dagiti juices dagiti prutas.

“Komusta, lilang?” inamadna ken ni Baket Ibiang kalpasan a nakitana ti asawana.

“Mangkitakan iti luganyo,” kinuna ti partera. “Itulodnak biit ‘diay center ta urnosek pay dagiti napanawak. Sarunuenkayto lattan idiay RHU idiay ili.”

“RHU? Apay, ‘Mang, saan nga idiay district hospital?”

“Napipia idiay ta maasikasodak,” insungbat ni baketna. “Napintas kano idiayen kuna ni Myra.” Ti titser itan a batch-na a naganak idi kanikatlo a bulan ti kayatna a sawen. “Bantayandaka  a nasayaat.”

“Wen, a, ngem puro midwife ken nurse ti adda sadiay? Naim-imbag idiay district hospital, a, ta adda doktor a mangkita kenka kas idi impasngaymo dagiti dua nga inauna.”

“Trained-da met idiay RHU. Sa maysa, diakon kayat a mapadasan ‘tay kasla mabaybay-an iti delivery room.”

Saannan nga impilit ti kayatna. Ta kasta ti agpayso a padasda idi yanak ni baketna ti maikadua nga ubingda. Di pay umammingaw ti naka-duty a doktor agingga a di mapanen a talaga. Dagiti lattan nurse ti umay sumiripsirip a mangkita kenkuana no mapanen. Baybay-andaka nga agpaspasikal.

Napan kinita ni Maestro Teody ni Manong Laur a kasinsinna a traysikel drayber. Aginnem a pulo a metro ti kaadayo iti dayaenda ti balay daytoy. Nasayaat ta apagisu a nangisangpet daytoy iti lutuen ni baketna a pangaldawda. Pumanaw koma manen tapno ituloyna ti agpasada.

Sakbay a nagpailida, imbilinna ken ni nanangna a kitaenda bassit dagiti ubbingda.

Iti isasangpetda iti RHU, inasikaso a dagus dagiti nadanonda a nurse ken midwife. Innalada a dagus dagiti vital signs ni baketna. Ken ti iggemda a rekord ni baketna manipud pay idi umuna a bulan ti sikogna. Pinaunegda a dagus iti agmaymaysa a kuarto a paggianan ti masikog. Aircon daytoy ken addaan iti dua a katre ken TV. Iti suli, adda ridaw dita a yan ti delivery room.

“Agpagnapagnaka pay laeng dita ruar, ading, tapno nalaklakaka aganak,” imbalakad ti midwife nga Ana ti naganna segun iti name tag-na. “Madamdama pay dayta.”

(Adda tuloyna)