Footer

EDITORIAL: Panangagas dagiti Sugat iti Politika

MAKEDNGANEN ita nga aldaw dagiti mangidaulo ti gobierno ti Pilipinas manipud iti Presidente agpababa kadagiti kameng ti konseho iti amin nga ili ken siudad ti pagilian.

Ita nga aldaw ket gundaway nga agpili kadagiti kayatda a lider ti Pilipinas dagiti agarup 50.4 million a rehistrado a botante ditoy pagilian pakairamanan dagiti agindeg kadagiti nagduduma a nasion a makipaset babaen ti “absentee voting.”

Dakkel a pagyamanan dagiti umili gapu ta manipud idi panawen ti panagipila ti kandidatura, tiempo ti kampania agingga ita a kaaldawan ti eleksion ket saanen a kas kadagiti naglabas a panagpipili a nagadu dagiti naibuis a biag. Iti sapasap a pagilian, siam laeng a probinsia dagiti indeklarar ti Commission on Elections ken Philipine National Police a hot spot a kangrunaan a mabanbantayan agingga iti maiproklamar dagiti mangabak wenno malpas ti election period.

Uray no nakappia ken natalna ti pakabuklan ti Pilipinas, saan a mailibak a nauneg ti sugat a pinataud ti eleksion. Nauneg ken nasaem a sugat ti pinataud ti eleksion kadagiti agsasalisal a kandidato, dagiti pamiliada ken agraman dagiti pasurotda. Adu dagiti politiko nga agkakapamilia, agkakabagian, aggagayyem ken agkakadua ti nagsisina ken nagginnura gapu iti politika.

Adda dagiti kandidato a sigud a nasinged nga agkakapamilia ken aggagayyem ket nainget a nagsasalisal iti eleksion. Gapu iti tarigagayda a mangabak, nagkikinnalkalda kadagiti mailemlemmeng a palimed, ken nagpipinnadakesda. Uray dagiti supporter wenno pasurot dagiti kandidato, adu dagiti agkakapamilia, agkakabagian ket nasinged nga aggagayyem ti kellaat a naggiginnura gapu ta nagduduma dagiti kandidato a sinuportaran wenno tinulonganda.

Uray pay dagiti mangidaulo ti pammati wenno lider dagiti nagduduma a relihion a mangidalan koma kadagiti umili iti kinalinteg nga agturong iti Pagarian ti Dios ket nagduduma dagiti posisionda iti eleksion. Adda dagiti pammati a nagtalinaed a nagtengtengnga wenno awan ti sinurportaran wenno inyendorsona a kandidato. Adda met dagiti sekta nga adda dagiti indiktarda a butosan dagiti miembroda.

Iti pannakaadaptar ti automated election wenno pannakausar dagiti computer, nadarasen a mabilang dagiti balota. Inton sardam agingga iti parbangon ket addanton dagiti maiproklamar a nangabak a lokal a kandidato, ket iti sumagmamano nga aldaw, mabalin a maammuanton dagiti mangabak para kadagiti nasional a posision.

Natalna man ti pakabuklan ti eleksion iti pagilian, ngem adu dagiti nauneg ken nasaem a sugat a pinarnuayna a nasken ti sigud a pannakaagas tapno nadaras ti panagimbagna ket mapasubli ti nasinged a panaglalangen dagiti umili a pinagsisina ti politika. Nasken daytoy tapno makapagkikibin manen dagiti umili nga umaddang ken agturong iti naan-anay a kappia ken panagdur-as ti pagilian.

Maagasan laeng dagiti sugat a pinataud ti politika no dagiti mangabak iti eleksion ken agsapatanto a mangidaulo ti gobierno ti pagilian ket saanda a managibales ken ammoda a pagserbian dagiti nakasalisalda ken dagiti saan a bimmotos kadakuada. Mabalin a narigat daytoy nga aramiden para kadagiti dadduma a mangabak gapu ta kadawyanen iti tao ti gumura ken kayatna ti bumales no masaktan, ken adu pay dagiti kompromiso ken karida kadagiti timmulong kadakuada. Adda dagiti politiko a kalkalpas pay laeng ti eleksion ngem saksakbayanda manen ti masungad a panagpipili para iti bagida ken pamiliada.

Nasken a ti maysa a lider no talaga a napudno ti tarigagayna nga agserbi kadagiti umili ket nasken a laksidenna ti bukodna nga interes ket sursuruen ken ikagumaanna ti mamakawan ken manglipat kadagiti pasamak a nangsair wenno nangpasakit kenkuana iti panawen ti kampania. Kas nabutosan nga opisial ti gobierno, nasken a serbianna dagi amin nga umili – dagiti nangbotos ken uray dagiti saan a nangbotos kenkuana. (Eden A. Alviar)