Footer

Epekto dagiti Adu a Partido iti Politika

Komentario ni Eden A. Alviar

(Maudi iti dua a paset)

 

Idi 2001, naikkat ni Estrada iti saad gapu iti maikadua a People’s Power Revolution sadiay EDSA, ket simmukat kenkuana ni GMA a presidente. Idi 2004 a nagpabutos ni GMA a presidente, nainget ti balubalda iti kangrunaan a nakasalisalna ni Fernando Poe Jr., Raul Roco ti ADP ken Hen. Panfilo Lacson ti LDP. Nangabak ni Arroyo ken ti kaduana iti Lakas NUCD – UMDP a para presidente a ni Sen. Noli de Castro.

Idi 2010 National and Local Elections, intarayan met ni Sen. Benigno Aquino III ti LP dagiti nakasalisalna a da Joseph Estrada ti PMP, Sen. Manuel Villar ti NP, Sec. Gilbert Teodoro ti Lakas CMD –  Kampi, ken Eddie Villanueva ti Bangon Pilipinas.

Ita a 2016 National Elections, nainget ti balubal dagiti lima a kandidato a supsuportaran dagiti nagduduma a partido a da Bise Pres. Jejomar Binay ti United Nationalist Alliance, Sen. Miriam Defensor Santiago ti PRP, Mayor Rodrigo Duterte ti Partido Demokratiko ng Pilipinas – Lakas ng Bayan, Sen. Grace ti NPC – Independent, ken Ex Sec. Mar Roxas ti LP. Nainget pay ti balubal dagiti kandidato a para bise presidenti ti tunggal partido. (Iti partial ken unofficial result ti eleksion manipud iti Parish Pastoral Council for Responsible Voting (PPCRV), awanen duadua a nangabak ni Davao City Mayor Rodrigo Duterte a para presidente agsipud ta adayo ti nangitarayanna kada Mar Roxas ti Liberal Party ken ni Sen. Grace Poe, Independent candidate. Nag-concede metten dagiti dua ken ni Duterte. Iti sabali a bangir, iti iruruar daytoy pagiwarnak ita nga isyo, bassit laeng ti diperensia a nangarusan ni  Cong. Leni Robredo ken ni Sen. Bongbong Marcos para iti kina-bise presidente ket gapu iti alegasion ti panagsuitik nga ibagbaga ti kampo ni Marcos, posible ti pannakataktak ti pannakabilang dagiti butos iti Kongreso ken pannakaiproklama ti bise presidente. -Editor)

Impagarup dagiti nangaramid ti 1987 Consitution a nasayaat ti multi-party system iti eleksion ta ad-adu dagiti pagpilian dagiti botante a kandidato a para kadagiti nasional a posision. Ngem ti dakesna, ket nakiro ti kasasaad dagiti kandidato para kadagiti lokal a posision. Adda dagiti kandidato nga agbabalubal iti baba ngem maymaysa met dagiti ikamkampaniada iti ngato. Adda met dagiti partido nga aglalaok dagiti ikamkampaniada a para senador. Naipakadawyanen ti panagiinnareglo dagiti lokal a kandidato ket adun dagiti probinsia, ili ken siudad dagiti awan kasalisalna a mangipaidam kadagiti botante ti pagpilianda.

Dakes daytoy a sistema ta pinukawnan ti pateg ken kaipapanan dagiti partido iti politika. Napukawen ti prinsipio dagiti adu a politiko ket agtakderda laeng iti partidoda no dagitoy ket mayataday iti bukodda nga interes wenno pagimbagan.  Ipaneknek daytoy ti kapartak ti panagbalbaliw ti partido ken kakadua dagiti politiko.

Nasayaat no maamendaran koma ti Constitution tapno maisubli met laeng iti two-party system iti eleksion kas idi panawen sakbay ti Martial Law a Nacionalista Party ken Liberal Party laeng dagiti kangrunaan a partido tapno makita ti pagtaktakderan ken prinsipio dagiti politiko. Nasayaat pay koma no matulad ti sistema ti eleksion sadiay Estados Unidos a dua laeng dagiti pagpilian a partido, ket no saan a mainominar ti agtarigagay a kandidato ket mapalubosan laeng nga agtaray kas independiente.

Panawenen a maisubli iti two-party system iti eleksion tapno maisaad iti akem dagiti kandidato a pilien ti kaaduan a bilang dagiti botante, ken tapno maisubli ti kinapateg ti partido nga agbatay iti pammati ken prinsipio.#

Comments are closed.