Footer

Sinursuran: Kalpasan ti Eleksion, Ania…?

Kolum ni Jobert M. Pacnis

(Umuna a paset)

 

 

NALPASEN ti basingkawel. Napilin dagiti sumaruno a mangidaulo kadatayo. Naammuanen ti timek dagiti umili.

Ngem ti saludsod, nalpas kadi metten ti ginubuayna a kiro iti biagtayo ti kalleppas nga eleksion? Apay a nasaludsodko daytoy?

Tunggal panagpipili, adda ‘tay makuna a “manoktayo.” Mamatitayo a daytoy a kandidato, imetna dagiti talugading a mamagbaliw iti biagtayo, iti pagilian ta addaan iti puso ken isip a napudno nga agserbi. Ket uray ania ti mapaspasamak, ilabantayo isuna kadagiti pammadpadakes, pammarpardaya ken panagkusit (iti ania man a langa) iti mismo nga eleksion.

Ngem ti yanna nga adat, daytoy met ti puon/kapupuon ti pakiap-apaantayo. Nakaparnuaytayo la ket ngarud iti kabusortayo gapu iti panangilablabantayo kadakuada.

Gapu ta panawen ti internet wenno social media ita, nagbalin metten a haytek ti panangilabantayo kadagiti kandidatotayo. Yanna nga adat, nagbalin metten a haytek ti pannakiapa.

Wen, a, ta no adda mabasa wenno naikomento iti maibusor iti manmanoken, saan a di agpasgar ti riknatayo. Saan a di agkubuar ti daratayo. Saan a di maiburuang ti pasensiatayo. Saan a di agrissik ti apuy iti barukongtayo. Amin dagitoy, nangibunga iti pannakiapa iti social media. Maawan, mapukaw ti nabatbati a nasayaat nga ugalitayo.

Ti rigatna, siririkep ti pannakaawattayo uray addada dagiti argumento a maibaskag a nakasadag iti kinapudno. Ta maymaysa ti pammatitayo: nadalus/natakneng ti kandidatotayo. Napudno iti gagemna nga agserbi— isu ‘tay lider a saan a paserbian.

Pudno la unay  ngarud a ti kallabes nga eleksion, adu ti pinarnuayna a sakit ti nakem, kabusor, ken pannakarakrak ti langenlangen uray pay iti mismo a kabagian wenno kadua iti pagtaengan.

Saan laeng a limitado daytoy  pannakiapa iti social media, ketdi iti mismo nga aglawlaw aglalo idi kaaldawanen ti eleksion. Ti pay dakesna, no naabak ti “minanok,” agpabasol kadagiti supporters ti kalaban. Ditoy manen a maulit ti ti rason: naabak, a, ta nagsaur ti kalaban!

Wen, am-ammo ti pagiliantayo iti klase ti eleksion a mapaspasamak. Pinnatay, pinniltak, vote buying, ken saan a naabak no di ket nasaur.

Ti kastoy a lamina ti pagiliantayo koma ti maunas. Nakababain iti sangalubongan.

Kaanonto ngata a mapasamak  ti pannakaawat iti resulta ti eleksion nga awanen ti adu a sao pay a naabak ta nakusit/kinusitda? Kaanonto ngata met a di mapulagidan iti kontrabersia ti kada basingkawel?

No agtultuloy ti kinabara ti eleksion, adayo pay la dayta a digo a kunada. Aglalo ket agraira latta dagiti makunkuna a dinastia iti politika. Dida kayat nga ipasublat ti takem. Sangkarasonda a kayat kano met ida ti tao. No pudno nga awan ti maar-aramidanda, nalaka laeng kano a padisien ida dagiti umili. Iti kanayon ngarud a pannakapilida nga agturay (sinnublat iti kaamaan), ipamatmatna laeng a kayat ida ti tao.

No awan ti kalabanda pay, ipasindayagda a nasayaat ti panangidauloda isu nga awan ti mayat a dumupir ta ammoda a maabakdanto met laeng. Ta apay a suktam ti agtakem no adu ti maar-aramidanna?

Wen, agpayso dayta. Ania ti pangsukatam iti nasayaat a lider? Mangalaka laeng iti ituktokmo a bato iti ulom no kasta.

Ngem kas kapaliiwantayo, addada dagiti politiko a mangaramid iti amin a kabaelanda tapno makapagtalinaedda iti puesto tapno saan a mabukitkitan dagiti buyok, kinukunniber nga aramidda. Adda dita ti panaggatangda iti botos kas nasao itayen; pammutbuteng kadagiti mayat a manglaban kadakuada; ken yaasideg kadagiti dadakkel a grupo, sekta, relihion tapno isuda ti masuportaran (no kas pangarigan ta di nakananama ti panangabakda).

(Adda tuloyna)