Footer

Maika-199 nga anibersario ti panagwayasda a probinsia, sinelebraran ti Ilocos Sur ken Ilocos Norte

Salaysay ni Salvador A. Espejo

(Maudi iti dua a paset)

 

Iti met Ilocos Norte, nangrugi ti selebrasion babaen iti bicentennial anniversary ken centenary countdown ni dati a Presidente Ferdinand E. Marcos iti ili ti Sarrat. Maipalagip a ti Sarrat, ili a timmanoran ni dati a Presidente Marcos, ti umuna a kapital ti probinsia. Nupay kasta iti dayta met la a tawen, nagbalin ti Laoag a kabesera ti probinsia.

Idi Pebrero 2, naangay ti merienda cook-off iti Santa Monica Parish Church a tinabunuan ni Nicole Ponseca, Filipino-American a restaurateur ken akinkukua iti Maharlika and Jeepney restaurants iti Nueba York.

Naluktan pay ti “My Home, Ilocos Norte”, panungad nga instolasion a pakabuyaan kadagiti higante a household items a naipasdek iti Capitol grounds ti Laoag City.

Impalgak ni Provincial Tourism Officer Ianree Raquel nga isagsaganada metten dagiti proyekto manipud tunggal munisipalidad a mangitampok saan laeng a ti tawid ken konserbasion ti historia ti probinsia no di pay nangruna iti agdama ken iti masakbayan babaen ti pannakikammayetda iti Department of Foreign Affairs (DFA), Department of Tourism (DOT), ken ti Tourism Promotions Board tapno maitandudo ti bicentennial promotional campaign ti probinsia, nangruna kadagiti kaprobinsiaanda nga agtrabtrabaho iti sabali a pagilian tapno aggawidda iti Ilocos Norte.

Kas maibatay iti pakasaritaan, sakbay ti yaay dagiti Kastila iti Pilipinas, addan lugar a maaw-awagan iti Ylocos a nangsakup kadagiti coastal plains iti akin-amianan a laud ti Luzon manipud iti Bangui iti Ilocos Norte iti amianan agingga iti Namacpacan, Luna, La Union iti abagatan. Masarakan iti nagbaetan ti China Sea iti laud ken iti Northern Cordilleras iti daya, impasdek dagiti agnaed dagiti pagtaenganda iti villages iti asideg ti karayan wenno looc. Dayta ti gapuna a madakdakamat idi dagiti agnaed iti daytoy a rehion nga Ylocos a no maipatarus ket “taga-baba”. Naawagan ti sibubukel a rehion iti daan a nagan a Samtoy manipud iti “sao mi ditoy”.

Idi 1571, indauluan ni Juan de Salcedo, apo ni Legaspi,ti maysa nga ekspedision a nagpaamianan tapno agbirok iti kabarbaro a lugar a parukmaenda. Walo nga armado a bilog ken 45 a tattao ti nangbukel iti grupo.

Idi Hunio 13, 1572, simmanglad da Salcedo ken dagiti buyotna iti Vigan. Nagdaliasatda manen agingga iti Badoc, Currimao ken Laoag ket inawaganda ti lugar nga Ylocos  ken dagiti agnaed nga Ylocanos.

Iti dayta a panawen, makunan a naprogreso a rehion ti Ylocos agsipud ta ditoy ti sumangsangbayan dagiti Chinese, Japanese ken Malay nga agimarmaro kadagiti tagilakoda.

Adu dagiti imigrante, kaadduanna nga Intsik, ti nagindeg iti Vigan ken nakiasawan kadagiti natibo.

Idi nagsubli ni Don Juan de Salcedo iti Vigan idi Hulio 1574, binangonna ti Bigan a Villa Fernandina de Vigan kas panangipadayaw iti anak ni Ari Felipe II a ni Ferdinand. Kas gunggonana, nagbalin ni Salcedo nga encomendero ti  Ylocos ken kas Justicia Mayor de esta Provincia de Ylocos.

Nagbalin nga agwaywayas a probinsia ti Ilocos Sur kalpasan a naisina iti Ilocos Norte babaen ti Spanish royal decree a naipaulog idi Pebrero 2, 1818. Naitipon iti Ilocos Sur ti akin-amianan a paset ti La Union agingga iti Namacpacan, (Luna itan) ken iti sibubukel a probinsia ti Abra. Ngem idi 1846, naipasdek ti Abra kas political-military province. Idi 1908, naipababaen manen iti turay ti Ilocos Sur ti Abra . Ngem idi Marso 9, 1917, naipasdek manen a probinsia ti Abra.

Babaen ti Act 2683 a naipasa iti Philippine Legislature idi Marso, 1917, naipasdek dagiti agdama a pagbeddengan ti probinsia ti Ilocos Sur.#

 

Comments are closed.