Footer

Ni Dangandangan

Sarita  a Para Ubbing ni Jobert M. Pacnis

 

NAISEM ni Dangandangan a nakariing kadayta a naladawen nga agsapa. Narnekan iti turog ta nayimasna ti nagkukot iti napagkukot a bulong ti tabungaw. Ditoyen a naabutan iti sipnget idi malem kalpasan a nagpiestaanna ti biktimana.

Natayengteng a berde ti maris ni Dangandangan. Kas kadagiti padana nga igges, naparagsit nga aggargaraw ken nalaing nga agsapul iti taraon. Ngem awan met pilpilienna.

Kas idi agsapa di kalman, inimasna a kinibkiban ni Petsay.

“Umadayoka, dinak dangran… pangngaasim,” kasta unay a pakpakaasi ni Petsay kenkuana idi rugiannan a kibkiban.

Ngem nagbalin laeng a tuleng. Inkisapna daytoy!

Napalalo a pungtot ni Lakay Sabas idi makitana ti mulana. Awanen ti apitenna!

Inanusan piman ti lakay a sinapul ti nangdalapus iti mulana. Ngem awan ni Dangandangan a nakitana. Nakaadayon ket nakapaglemmengen iti narukbos a bulong dagiti utong.

Napawingiwing laengen ti lakay. No ugalina koma laeng a pasuyotan dagiti mulana, di koma atakaren dagiti igges!

Ngem inlaklakayna met ngaminen ti natural a panangtaripato kadagiti mulana. Organiko ti ar-aramatenna. Nasayaat unay daytoy iti salun-at ken iti nakaparsuaan.

Nagdardaras ni Dangandangan a nagturong iti kautongan. Agkatkatayen a nakalagip kadagiti marabamban a bunga dagitoy a nakitana idi kalman. Ngem gapu ta nabsog idin, dinan a kinnan ida.

Inulina ti pasok dagiti utong. Apaman a nakadanon iti pagsabongan, rinugiannan a kinnan dagiti bunga.

“Ne, dika agkasta, a, Kabsat,” kinuna ni Utong kenkuana.

Ngem ginuyabanna laeng daytoy.

“Pangngaasim met, a, Kabsat,” inyunnoy latta ni Utong. “Kakaasi met ti nangimula kadakami no awan maapitna…”

“Adu la amin nga ammom!” inkusilapna idinto a kasta unayen ti panagkaanna.

Adu pay a pakpakaasi ni Utong ngem awan naaramidanna. Kasla nagdalanan ti bagyo ti langana idi panawan ni Dangandangan.

Nakapungtot manen ni Lakay Sabas idi makitana ti nakapay-an dagiti utongna. Ngem ania pay ngarud ket nagpiestaanen ni Dangandangan.

Nagsubli man met laengen ni Dangandangan iti binalayna a bulong ti tabungaw. Ditoy manen nga ilibayna ti bussogna. Ta inton bigat, ti met kapariaan ti puntiriaenna.

Idi ikidemna koman, nasulek ti imatangna iti kasla tangan-saka a busel ni Tabungaw. Napasanapsap.

Adda nagkallatik iti panunot ni Dangandangan. Apaman a makariing, daytoyen ti pamigatna. Amang a  naim-imas ngem iti paria!

Daras a nailibay. Apaman a nalukag, nagdiretsuannan ti busel ni Tabungaw.

Naklaat ni Tabungaw idi turongen metten ni Dangandangan ti bungana.

“Apay, Gayyem, ti met damdamon a bungak ti turongem?” kinunana ken ni Dangandangan.

“Isu ‘garud ti pammigatko,” imbannikes ni Dangandangan. “Apay, adda reklamom?”

“Ne, saan koma met, a, Gayyem. Kakaisuna pay met ngarud…”

“Mangibungaka, a, iti adu!”

“Wen met, Gayyem. Ngem saanmo koma a gargarawen ti buselko, a, ta agkutiteg ket dinto metten dumakkel. Aglungsotto payen…”

“Bibiangko koma? Kayatko ngarud a nutnoten ti sam-itna!”

“Pangngaasim met, a, Gayyem. Uray ta pagdagdagusenka met. Ik-ikkanka pay iti imeng iti agpatnag.”

“Uray man! Adda kad’ maaramidam ita no kibkibak ti buselmo?”

Napakudkod ni Tabungaw. Ay, anian, aya, ta nakapadagus metten iti nadangkok unay.

Diniretso metten ni Dangandangan ti busel.

Rugianna koman a kibkiban daytoy ngem isu met a mangngegna ti timek ni Lakay Sabas.

Dinarasna ti naglemmeng. Narigaten no makita ti lakay ket pis-itenna.

Adda iggem ti lakay a posporo. Sinisiimna no an-annuen daytoy.

Pinasgedan ti lakay dagiti naurnong a bulong iti sirok. Nagalibungabong ti napuskol nga asuk.

Pinaggaakan laeng ni Dangandangan ti inaramid ti lakay. Naimeng ti balayna ket dinto maan-ano uray pay kasano kapuskol ti asuk nga agkayab iti yanna.

Agnadnadnaden ti asuk idi agtimek ti lakay.

“Ala, inkayon, Gagayyem,” kinuna daytoy.

Naburburtiaan ni Dangandangan. Agmauyong sa ketdi ti lakay ta agsasao nga agmaymaysa? nakunana iti nakemna.

Naguray pay iti maysa nga oras sakbay a rimmuar ni Dangandangan iti naglemmenganna. Awanen ti lakay a nakitana.

Dagus a tinurongna ti busel ni Tabungaw. Timbog manen ti katayna a nakakita itoy.

Pinardasanna ti nagdangandangan. Ngem nagbalaw ta di metten makakuti. Naipigketen!

Naladawen idi mautobna a naipiskot iti balay ti lawwalawwa.

Inangayna ti pigsana ket inkagumaanna ti immalut-ot. Ngem talaga a naipigketen kenkuana ti sapot ti lawwalawwa.

Napakullayaw idi napasungadanna ni Lawwalawwa a naglemmeng gayam iti uggot ni Tabungaw. Addaytan a mangsapot pay kenkuana. Ken mangkaanto metten.

Inurayna laengen ti panangseppeg kenkuana ni Lawwalawwa.

Ngem sakbay a naawanan iti puot, nakitana ni Lakay Sabas a rimmuar iti naglemmenganna a puon ti bayyabas. Nakaisem daytoy a kumitkita kenkuana a rugrugianen a pirpirsayen ni Lawwalawwa.

“Agyamanak, Gayyem,” kinuna ti lakay ken ni Lawwalawwa. “Aggiankayo latta kadagiti minuyongak agingga iti kaykayatyo. Dakayo ti napaypayso a katulongak…”#

 
Comments are closed.