Footer

EDITORIAL: Ti Maikadua a Sona ni Presidente Duterte

ANIA ti igrado dagiti kaaduan a Pilipino ken ni Presidente Rodrigo Duterte iti nagapuananna iti umuna a tawenna kas pangulo kalpasan ti panangipaayna ti maikadua nga State of the Nation Address ita nga aldaw?

Iti panagbitla ti Presidente iti imatang ti nagtipon a Kongreso ken dagiti lider ti gobierno ken dagiti adu nga umili nga agbuya iti telebision, ipalgak ni Duterte dagiti naaramidanna iti naglabas ken dagiti panggepna nga aramiden iti masakbayan para ti pannakatungpal ti karina a panagbalbaliw ti pagilian. Nakaturong dagiti mata ken lapayag dagiti umili kenkuana tapno buyaen ken denggenda daytoy a napateg a mensahe ti Presidente.

Iti panangbuya wenno panagdengngeg dagiti umili nangruna kadagiti kadawyan a tattao iti SONA ti Presidente, nasken ti naan-anay a panangamirisda iti tunggal kari ken balikas ni Duterte tapno matakuatanda no ti mensahena ket napudno ken saan nga ubbaw a pangkarkartiok kadagiti adu nga umili nga agtaltalinaed a sitatalek kadagiti kari nga inibbatanna idi panawen ti kampania ken kabayatan ti umuna a SONA.

Nagduduma ti pagbasaran ken panirigan dagiti kadawyan nga umili iti nagapuanan ti Presidente iti umuna a tawenna iti akem kas Chief Executive ti Pilipinas. Ngem para iti maysa a kadawyan a Pilipino nga awan ti personal nga interesna iti politika wenno negosio ket mabalin a graduanna ti Presidente iti “Passing Grade,” ta iti laksid nga adu dagiti ipampannakkel ti agdama nga administration a naaramidan ti Presidente iti benneg ti politika, kappia ken talna, nakaparsuaan, foreign relations wenno pannakilangen kadagiti ganggannaet a pagilian, ti benneg ti ekonomia pay laeng ti maibilang a kangrunaan a pakaseknan dagiti kaaduan ken kadawyan a Pilipino.

Nasken a ti kangrunaan a pagbasaran dagiti umili iti grado ti Presidente ket ti naaramidanna iti benneg ti ekonomia ta ditoy nga agpannuray ti wagas ken kalidad ti panagbiag dagiti Pilipino. Simmayaat kadi ti panagbiag dagiti kaaduan nga umili iti umuna a tawen ni Duterte? Immadu kadi dagiti nasayaat a pagsapulan wenno trabaho a mastrekan dagiti umili? Bimmassit kadin ti bilang dagiti napanglaw ken awanan pagsapulan?

Iti umuna a tawen ti Presidente ket ti kampania kontra illegal a droga ti nagbalin a sentro ti administrasionna ta agparparang a nagsaknapen daytoy a problema iti sapasap a pagilian, ken mapapati a nastreken dagiti drug personalities ti bureukrasia, ken mapagam-amkan nga adun dagiti narco-politicians a nakatugaw iti nagduduma a tukad ti gobierno.

Manipud iti umuna nga aldaw ti panagtakem ni Presidente idi tengnga ti aldaw idi Hunio 30, 2016 agingga iti agdama ket nasuroken a 7,000 dagiti mapapati a napapatay nga adda pakainaiganna iti illegal a droga. Ngem maibasar iti record ti Philippine National Police, nasurok laeng a 1,000 dagiti napapatay nga adda pakainaiganna iti illegal a droga. Nasurok metten a 1.5 million dagiti simmuko a drug personalities a kaaduanna ket kadawyan a tattao.

Nadara ken nainget ti kampania kontra illegal a droga, aldaw-rabii a naipalaon kadagiti damag iti radio, telebision ken pagiwarnak dagiti mapaspasamak a pannakapapatay dagiti suspek kadagiti police buy bust operations, sabali pay dagiti mapapati a biktima ti summary executions wenno extra judicial killings. Inakusaran pay ti Presidente dagiti lima nga aktibo ken retirado a heneral iti PNP, ken adu nga opisial ti gobierno pakairamanan dagiti politiko ken hues. Inakusaran ken impangtanna pay dagiti mapapati a drug lords a papatayna ida. Naminsan pay nga inrakurakna ti suspetsana nga state-sponsored ti pannakaipuslit dagiti illegal a droga iti Pilipinas a naggapu iti China ta kaaduan kadagiti bigtime a drug lord ket Chinese.

Naakusaran ken naidarum pay ni Senadora Leila de Lima mainaig iti illegal a droga gapu ti mapapati a pannakainaigna iti illegal drug trade sadiay New Bilibid Prisons idi isu pay leng ti Secretary of Justice idi panawen ni Presidente Benigno Aquino III. Ngem agingga ita agtultuloy pay laeng ti panagraira ti droga iti National Penitentiary.

Tinalek ken inay-ayo ti Presidente dagiti polis nga indauluan ti ihadona a ni PNP Chief Director General Ronald de la Rosa a mangpaksiat ti illegal a droga. Ngem adda dagiti polis a naireklamo iti panagabuso iti human rights. Iti sango dagiti adu a pammabalaw dagiti adda iti Simbaan ken pribado a sektor iti pannakalabsing ti kalintegan dagiti umili wenno human rights, dinepensaan ti Presidente ti aksionna ken kinanunonganna dagiti polis a naidarum kas ti pannakaisubli iti akem ni Supt. Marvin Marcos ken kakaduana a nainaig iti pannakapapatay ni Albuera, Leyte Mayor Rolando Espinosa a maatap a drug lord.

Inkari ti Presidente a parmekenna ti illegal a droga iti las-ud ti innem a bulan, ngem sakbay a dimteng ti deadline, inyalud-odna agingga iti panaggibus ti terminona gapu kano ti kinakaro ti problema.

Agingga a napasamak ti krisis sadiay Marawi City, saan a mailibak nga illegal a droga ti ipangpangruna ti administrasion. Dayta ti mapapati a gapu a nabaybay-an dagiti dadduma a pakaseknan dagiti umili. Maibilang nga intelligence failure ti napasamak a riribuk sadiay Marawi a nangrugi idi Mayo 23, 2017 a gapu ti nakaideklaraan ti Martial Law iti Mindanao. Napasamak dayta kabayatan ti kaadda ti Presidente sadiay Russia a kaduana dagiti nangato nga opisial ti military ken polis. Uray ibagbaga ti Presidente a drug money ti pondo nga us-usaren dagiti terorista a kameng ti Maute Group ken nabayagen nga ammoda ti plano a panagatake iti Marawi City, ngem apay nga awan ti naaramidan ti gobierno tapno lappedan ti riribuk?

Nasuroken a makatawen ti Presidente, panawenen a dumngeg kadagiti nagduduma a timek dagiti umili iti pagilian a saan laeng nga illegal a droga ti parikut ken pangta iti Pilipinas. Agtultuloy ti parikut ti unemployment ken contractualization, ingangato ti buis ken presio dagiti kangrunaan a produkto ken serbisio, kurapsion iti gobierno ken pannakaabuso ti nakaparsuaan. Agpeggad met ti pannakapukaw ti Pilipinas kadagiti sakupna a teritorio iti West Philippine Sea wenno South China Sea gapu ti panangsakup ti China. Nadagsen met a problema ti insurhensia kontra kadagiti rebelde a komunista ken Muslim, ken dagiti terorista kas kadagiti Abu Sayyaf Group, Maute Group, Bangsamoro Islamic Freedom Fighters ken dadduma pay a grupo. Agtultuloy met ti nakaro a trapiko kadagiti siudad.

Saan a mailibak nga adu dagiti naaramidan ti administrasion iti nagduduma a benneg ngem saan nga umanay dagitoy tapno marikna ken makita dagiti kadawyan a Pilipino ti karina a gun-oden a panagbalbaliw ken pannakapadur-as ti kasasaad dagiti napanglaw. (Eden A. Alviar)

Comments are closed.