Footer

NI ETONG

Sarita a para ubbing ni Jobert M. Pacnis

Maudi iti dua a paset

 

TI dakesna, saan latta a naikkat ni Etong ti ugalina nga agranggas kadagiti mulmula. Iti laengen minuyongan ti pagadalan, kakaasi dagiti mula iti panalpiit ti panio nga ay-ayamenna. No nalpasdan nga agbabarkada nga agay-ayam iti pinnanalpiitan iti panio, dagiti mula ti isarunona.

A nakasukalan ni Maestro Lando kenkuana.

Napaayaban da Manang Unnang ken Manong Dinan iti pagadalan. Ti babainda kadagiti mannursuro.

Kadayta met laeng a malem, binagbagaan manen da Manang Unnang ken Manong Dinan ni Etong.

Tung-ed a tung-ed ken wen a wen met ni Etong.

“No dika agnaknakem, Balong, awan ti turongen ti biagmo,” kinuna ni Manang Unnang.

AWAN ti klase. Agay-ay-ayam da Etong, Allon, Idung, ken Anton iti kinnamatan iti kadaratan ti baybay. Maiparit ti mapan iti kadanuman wenno ti mapan kadagiti pantok.

Agala ni Idung. Kinamatna ni Allon. Saan a nataray daytoy ngem nalaing nga aglisi.

Nasuron ni Idung. Insarunona a kinamat ni Anton. Ngem ti babawina ta napaspas nga agtaray  ni Anton.

Intugaw ni Idung iti kadaratan. Permi nga al-alna.

“Siak ti kamatem,” inyay-ayat ni Etong kenkuana.

Inggay-at ni Idung a kamaten ni Etong. Imsiag ni Etong. Saan a pulos a timmaliaw daytoy.

Napakatawa ni Idung. Intuloyna ti naginana.

Ngem ni Etong, sige latta ti panagtarayna. Panagriknana, adda ni Idung iti likudanna ket nganganin makamatan daytoy.

Saanen a napanunot ni Etong ti annuroten ti ay-ayamda. Tinurongna ti pampantok. Naglemmeng iti kapuskolan dagiti bayyabas. Nagin-inanaanna a tinukkol dagiti sanga a makadalapus kenkuana.

Ngem nagbalaw ni Etong. Imbes a mainanaan, isu met ti pannakariknana iti bannogna. Kamkamatenna payen ti angesna. Rimmuar iti naglemmenganna. Nagsubli iti kadaratan tapno mapreskuan.

Ngem agkupit latta ti panagangesna. Pinukkawanna dagiti kaay-ayamna. Isu metten ti pannakadalebna.

Nakita da Anton, Allon ken  Idung ti napasamak ken ni Etong. Inarayatda ti gayyemda.

Pinaypayanda babaen kadagiti inuksobda a badoda.

Ngem iti panunot ni Etong, kasla awan ti mariknana. Awan ti masul-oyna nga angin idinto a nagpigsa ti puyupoy iti aglawlaw. Apayen?

Naklaat idi kitaenna ti pam-pantok. Magmagna dagiti bayyabas nga agturong kenkuana. Uray pay dagiti dadduma a mulmula dita. Nagtagitaoda pay ketdin iti panagkitana.

Nagbuteng ni Etong. Linawlawdan. Yapra-apras dagiti kayo dagiti sangada kenkuana. Kayatda a bekkelen?

“Saannn!” inyikkis ni Etong. Nagpatulong kadagiti gagayyemna. Ngem kasla dida mangmangngeg. Paypayda ketdi a paypay kenkuana.

“Rumbeng nga agbayadka!” timek ti bayyabas iti masanguananna.

Napanganga ni Etong. Bayyabas, agsao? Ania daytoy a mapaspasamak kenkuana?

“Naulpitka unay!” intuloy ni Bayyabas. “Dimo man la pinanunot a masaksaktanak iti panangtuktukkolmo kadagiti sangak! Ken tinagbatmo pay ‘diay anakko a naipalladaw iti arubayanyo!”

Saan a nakasao ni Etong.

“Uray siak!” adda nagpukkaw iti likudanna.

Tinaliaw ni Etong ti nagtaudan ti timek. Ti guyabano iti balayda!

“Kakaasi dagiti bulongko nga ap-aprasanna! Isu a diak makadakdakkel!”

“Kastakami met!” sabali pay ti nangilaaw.

Nalasin ni Etong dagiti mulada iti pagadalan.

“Gapu ta naranggaska,” kinuna ni Bayyabas, “manipud ita, saandakan nga ikkan iti oksiheno nga angsem!”

“Husto dayta a pannusana!” inyanamong ni Kammotit nga adda gayam iti sakaanan ni Etong. “Saannak pay nga ammo nga ilalaen idinto a mangmangtedak iti sidada.”

“Saan, kaasiandak!” insangiten ni Etong. “Ikarik, agbalbaliwakon.” Ket inyanug-ognan.

Nagkikinnita dagiti mula. Nagsasaritada iti lenggua-heda.

“Ala,” ni met laeng Bayyabas ti nagsao, “ikkandaka iti maudi a gundaway. Ngem no kayatmo nga adda angsem, masapul nga agmulaka. No ania ti mapataud nga oksiheno ti imulam, isu laeng ti angsem. Surotennaka sadino man ti papanam. No maibusmo, matayka metten. Ngem no adu ti mulam, wenno ammom nga ipateg dagiti kas kadakami, saankanto a maibusan iti angsem!”

“W-we-wen… wen… wen!”

“Saan laeng a sika ti pakasamakan ti kastoy,” intuloy ni Bayyabas. “Manipud ita, saanmin nga ikkan iti suplay nga oksiheno dagiti mangulpit kadakami. Aglalo dagiti dina ammo ti agmula. No napnapnokayo a tao iti code, kastakami met. No asino ti mangimula kadakami, isuda laeng ti suplayanmi iti angin. Saan a mabalin nga angsen ti sabali dagiti ipug-awmi nga angin. Ti laeng mismo a nagmula ti makasul-oy ta kompatibolda a dua. Sawem koma dayta kadagiti padam a tao.”

“W-wen, apo,” agtigtigerger latta ni Etong. “Namnamaenyo dayta!”

Dayta laeng, nagpukawen dagiti muyong iti sanguanan ni Etong.

“Agriingka, Balong… agriingka!” nayugyog ti abaga ni Etong. Ni Manang Unnang ti mangririing kenkuana.

Napamulagat ni Etong. No kasta, tagtagainep ti amin?

“Agar-areng-engka ken sao a sao iti di maaw-awatan,” kinuna ni Manang Unnang kenkuana. “Ania kadi ti tagtagainepmo, Balong?”

“Awan, nanang,” kinunana.

MALEM, napalalo a siddaaw ni Manang Unnang idi nagsangpetan ni Etong manipud pagadalanda ti nangdalus iti nagkaruotan a mulada a bayyabas iti likud ti balayda.

“Saanka a mapan agay-ayam, Balong?” sinaludsod ni Manang Unnang ken ni Etong.

“Saanen, nanang,” insungbat ni Etong. “Dalusak laengen dagitoy mula ni tatang tapno addanto burasek a bungada. Ken agmulaakto pay iti nayonda.”

Nakaragragsak ni Manang Unnang kadayta a nangngegna.#

Comments are closed.