Footer

EDITORIAL: Pannakaisardeng ti Fraternity Hazing

NAKASAYSAYANG ti biag ti maysa nga estudiante a manamnama nga agbalinto nga abogado iti masakbayan gapu ta nakettel ti angesna gapu iti panangkabkabilna kenkuana dagiti kalkalikagumanna nga ibilang a kabsat kabayatan ti initiation rite iti sinerkenna a fraternity.

Natay ni Horacio Tomas Castillo III, 22 ti tawenna a freshman student iti University of Santo Tomas Faculty of Law, sadiay Chinese General Hospital a nangikamangan kenkuana ti immuna a nagpabigbig a maseknan nga umili a nakitana ti bagi ti biktima a nabungon iti ules iti igid ti kalsada sadiay Tondo, Manila.

Iti autopsia ken imbestigasion dagiti polis, nagsagrap ti bagi ni Castillo kadagiti nakaro nga hematoma wenno lamma ti nagbalay a dara, ken gasgas ti nagmaga a kandela iti nagduduma a paset ti bagina. Natay gapu iti atake iti pusona.

Natay ti biktima gapu iti pannakabkabilna bayat ti panagdalanna iti initiation rite iti Aegis Juris Fratenity iti UST College of Law. Ipampannakkel dagiti kameng ti fraternity kas “Lawyers Factory” gapu dagiti adu a miembro a makapaspasa iti Bar examinations.

Napalaus ti ladingit dagiti nagannak ken sibubukel a pamilia ti biktima gapu ti kinatudio ken kinapasnekna nga agadal. Lumdaang unay dagiti nagannak kenkuana ta saanda pay a naparamanan iti imada ngem kinabkabil dagiti miembro ti fraternity a serkenna.

Sinuspenden ni UST Faculty of Law Dean Nilo Divina dagiti padana a miembro ti Aegis Juris. Nawayawayaan metten ti simmuko a person of interest a ni John Paul Solano, miembro ti Aegis Juris ken maysa kadagiti nangikamang iti biktima iti ospital kalpasan ti panagtestigona iti Senado ken panangitedna iti affidavit. Nayetnag metten ti hold departure order kadagiti dadduma a maibilang a person of interest iti kaso pakairamanan dagiti lider ti Aegis Juris.

Mairaman ni Castillo kadagiti nagadun a bilang dagiti natay bayat ti panagdalanda iti naranggas nga initiation rite iti iseserrekda iti fraternity. Kadagiti naglabas a tawen, nagadun a kontrobersial a kaso dagiti natay iti fraternity hazing nangruna kadagiti eskuela ti abogasia kadagiti prominente a kolehio ken unibersidad iti Pilipinas.

Iti laksid ti kaaddan ti Republic Act No. 8049 wenno Anti-Hazing Law, adda latta dagiti mapaspasamak a naranggas nga initiation rite a pakadangdangran dagiti sumrek a neophyte a no saanda a malasat ket gapu iti pannakabaldado wenno ipapatayda. Nakapsut kadi ti ngipen dayta a linteg ta agingga ita ket agtultuloy latta dagiti fraternity hazing? Nasken kadi a mapabileg ken maamendaran ti linteg tapno masaluadan ti biag dagiti agbalin a biktima ti hazing?

Nakakalkaldaang ti ipapatay dagiti neophyte kabayatan ti hazing iti iseserrekda kadagiti fraternity ta matayda iti panangparparigat ken panangkabkabil kadakuada dagiti kalkalikagumanda nga ibilang a kabsat. Imbes a panangilala ken panagayat ti ipalak-am dagiti miembro ti fraternity kadagiti agtarigagay nga agkameng ket panangparparigat ken panangikuspil ti dignidad ti ar-aramidenda.

Iti naglabas a panawen, adu kadagiti nagbalin a biktima ti hazing ket dagiti agkalikagum a sumrek kadagiti fraternity – sorority. Addan dagiti nabalud a miembro ken opisial dagiti fraternity a nadadael ti arapaap ken masakbayanda gapu iti nalukay a panangbayabay dagiti natataengan a kameng, ken saan a panangiwanwan kadakuada dagiti opisial dagiti pakaibilanganda a pagadalan.

Adu dagiti agtarigagay a sumrek a kameng gapu kadagiti masagrap dagiti miembro a pribilehio ken benepisio iti panagadal ken propesionda. Dakkel a katulonganda ti pannakaikappengda iti prestihioso a fraternity – sorority iti panagbasada ken panageksamenda iti Bar wenno board examinations. Inton agbalinda a naan-anay nga abogado wenno propesional, naindaklanto latta a katulonganda dagiti kakabsatda iti fraternity – sorority iti trabaho, propesion ken karerada.

Nakadakdakes a pasamak no mismo a dagiti abogado wenno estudiante iti abogasia a rumbeng a mangitandudo iti linteg ket isuda a mismo ti mangsalungasing babaen ti panangkabkabilda kadagiti agngayangay nga agbalin a kabsatda iti fraternity – sorority.

Kadagiti naglabas a kaso ti hazing a nakainaigan dagiti kameng dagiti prominente a fraternity – sorority, dagiti elders wenno miembro nga abogadon ken addaanen ti nangato a posision iti gobierno ket inkagumaanda a tulongan ken isalakan dagiti kakabsatda a sumangsango kadagiti kaso ken imbestigasion. No agtultuloy dayta a galad dagiti adu nga abogado, ania ti masakbayan ti pagilian iti pannakaipakat dagiti paglintegan?

Sapay koma ta ti pannakatay ni Castillo ket maikkan iti naan-anay a hustisia. Saan koma a nalimed a makibiang dagiti prominente a kameng ti Aegis Juris iti imbestigasion ken panagdur-as ti kaso tapno maipaay ti hustisia iti naranggas nga ipapatayna. (Eden A. Alviar)

Comments are closed.