Footer

EDITORIAL: Hustisia Para Kadagiti Biktima ti Maguindanao Massacre

KALPASAN ti walo a tawen, magun-od ngatan ti hustisia dagiti pamilia dagiti 58 a biktima ti Maguindanao Masacre, wenno agtalinaed a naatapto latta kadakuada.
Kabayatan ti maikawalo nga anibersario ti Maguindanao Massacre itay Nobiembre 23, 2017, nagkaykaysa dagiti pamilia dagiti biktima a napan iti nakapasamakan ti krimen a maysan a memorial site a nangidatonanda kadagiti sabong, kandela ken kararag para iti kararua dagiti biktima ken pannakagun-odda iti hustisia.
Iti las-ud ti walo a tawen, nabayag nga iyik-ikkis dagiti naulila a pamilia dagiti biktima ti Maguindanao Massacre nga adda payen dagiti pimmusay ken saandan a nauray ti pannakagun-od ti hustisia dagiti napapatay nga ipatpategda iti biag.
Nabuntog ti panagtulid ti pilid ti hustisia iti Pilipinas, nangruna no dagiti kangrunaan nga akusado ket nagtaud iti mabigbig ken nabileg a Pamilia Ampatuan. Adu dagiti nalaing ken maimpluensia nga abogado dagiti akusado a mangisaysayangkat kadagiti lehitimo a taktika tapno mataktak ti panagtaray ti kaso. Makatubeng pay iti panagtaray ti kaso ti panagsukatsukat iti abogado dagiti dadduma nga akusado.
Naipakadawyanen a nabuntog ti pannakaresolbar dagiti kaso a Murder iti Pilipinas. Kadagiti kontrobersial a kaso, dumanon iti saan a nababbaba ngem sangapulo a tawen ti pannakabistada sakbay ti pannakaipaulog ti desision ti korte. Nabaybayag met nga amang ti pannakaresolbar dagiti kaso a dagiti nainaig ket dagiti ordinario ken saan a nalatak a tattao a mabalin nga agpaut pay iti nasurok a 20 a tawen.
Nasayaat ta nagbalin a kontrobersial ti Maguindanao Massacre, ken ti Korte Suprema ket pinagbalinna ti Quezon City Regional Trial Court Branch 221 kas special court, a linawas ti pannakabista ti kaso, tallo nga aldaw iti makadomingo manipud alas-una agingga iti alas-singko iti malem. Gapu iti dayta, mapadaras ti panagtaray ti kaso, ken nasapsapa a maiparuarto ti pangngeddeng ti korte kadagiti akusado.
Dinutokan ni Chief Justice Ma. Lourdes Sereno ni RTC Judge Jocelyn Solis Reyes ti QC RTC Branch 221 a mangipamaysa ti pannakabista iti kaso ti Maguindanao Massacre, ken naikkan iti tallo a katulonganna a judge a mangtaming kadagiti nalaglag-an a mosion dagiti abogado ken dadduma pay a kaso iti korte. Inrakurak ti maysa prosecutor nga iti kaso a 58 Counts of Murder dagiti akusado iti Maguindanao Massacre, nga inton 2018 ket magun-odton ti hustisia dagiti pamilia dagiti biktima ti maibilang a karanggasan a krimen iti benneg ti politika iti Pilipinas.
Iti kadagupan dagiti 196 a naidarum nga akusado iti krimen, 115 dagiti naaresto, 81 dagiti saan pay a natiliw. Kadagiti naaresto a 115, dua dagiti nagbalinen nga state witness, 112 dagiti na-arraigned, maysa ti nakapagpiansa, uppat dagiti natay iti pagbaludan ken tallo dagiti naabsuelto gapu iti kinakurang ti ebidensia.
Adu dagiti maragsakan no matuldekanton ti kaso ti Maguindanao Massacre ken makedngan iti tumutop a dusa dagiti mapaneknekan a nagbasol iti daytoy nakaragranggas a krimen ta kalpasan iti adu a tawen ken nagdalanen iti tallo a Presidente iti Pilipinas, ket maipaayanton iti hustisia dagiti biktima. Mangnamnama dagiti naulila a pamilia a madusanto dagiti kangrunaan nga akusado uray no nagtaudda iti nabileg a pamilia.
Idi Nobiembre 23, 2009, ni Buluan Vice Mayor Esmael Mangudadatu ket sinango a para gobernador ti Maguindanao ni Mayor Andal Ampatuan Jr, a kameng ti nabileg a Pamilia Ampatuan iti Mindanao. Kabayatan a dagiti kameng ti pamiliana, supporters ken kameng ti media ket agturongda a mapan sadiay Opisina ti Commission on Elections iti Provincial Capitol tapno ipilada ti certificate of candidacy-na, sinaed isuda dagiti armado a lallaki a mapapati nga indauluan ni Andal Ampatuan Jr. ket naisayangkat ti pannakamasaker dagiti 58 a biktima agraman dagiti 32 a kameng ti media sadiay Sitio Masalat, Brgy. Salman, Ampatuan Maguindanao.
Napasamak ti krimen sakbay ti panaggibus ti termino ni Presidente Gloria Macapagal Arroyo idi 2010. Naglak-am iti adu a kritisismo ni Presidente Benigno Aquino III kabayatan ti panagakemna iti innem a tawen manipud 2010 agingga idi 2016 ta kasla nabaybay-an ti kaso uray no awanen iti poder ti Ehekutibo nga idauluaanna ta nayulin iti korte ken iti salinong ti Hudikatora a sanga ti gobierno.
Mangnamnama dagiti adu a pamilia dagiti biktima nga iti panawen ni Presidente Rodrigo Duterte a magibusanen ti kaso ken madusanton dagiti akusado a mapaneknekan a nagbasol. Ngem adda dagiti agamak ken agdudua ta amangan no saan a magun-od ti hustisia ta ni Presidential Legal Adviser Salvador Panelo ket sigud a nagpaay nga abogado wenno legal counsel ti Pamilia Ampatuan a kangrunaan nga akusado iti massacre.
Impetteng idi ni Panelo nga inosente dagiti akusado ken napabasol laeng dagiti Pamilia Ampatuan gapu iti politika. Sapay koma ta nagbaliwen ti pagtaktakderan ni Panelo ken saanna nga impluensiaan ti sabali tapno maabsuelto dagiti sigud a klientena.
No masentensianto a madusa dagiti mapaneknekan a nagbasol a kangrunaan nga akusado iti Maguindanao Massacre ket daytanto laeng a magun-odda ti hustisia, ken mapaneknekanto nga iti pannakaipakat ti linteg ket bulsek ken awan ti kankanunonganna. (Eden A. Alviar)

Comments are closed.