Footer

GUBAT ITI MARAWI CITY

Salaysay ni Eden A. Alviar

MAIBILANG ti naigibusen a gubat sadiay Marawi City, Lanao del Sur a kadaraan ken kapautan a riribuk iti agdama a panawen iti Pilipinas.
Kabayatan ti ibibisita ni Presidente Rodrigo Duterte, kameng ti gabinetena ken dagiti nangato nga opisial ti military ken police sadiay Russia, nayusuat ti riribuk idiay Marawi City a nakapilitanda a dagus a nagawid iti Pilipinas.
Nagranget dagiti nadumaduma a tropa ti gobierno ken dagiti militante a Muslim fundamentalists a nakikaysa iti Islamic State of Iraq and Syria, dagiti terorista a kameng ti Maute Group ken Abu Sayyaf Group.
Nangrugi ti ranget iti nagbaetan dagiti tropa ti gobierno ken dagiti terorista idi Mayo 23, 2017 idi arestaren koma dagiti security forces ni Isnilon Hapilon, komander ti ISIS Abu Sayyaf Group kalpasan a nakaawatda iti impormasion a makipagkita isuna kadagiti kameng ti Maute group. Timmaud ti nadara a ranget idi dagiti pasurot ni Hapilon ket pinaputokanda dagiti dagiti polis ken soldado. Immawag dagiti terorista iti tulong kadagiti kakaduada nga addan iti siudad.
Rinaut dagiti kameng ti Maute group nga indauluan dagiti agkabsat nga Abdullah ken Omar Maute dagiti nagduduma a pasilidad agraman ti Camp Ranao, ken sinakupda dagiti adu a pasdek iti siudad agraman ti Marawi City Hall, Mindanao State University, hospital, ken city jail. Sinakupda pay dagiti kangrunaan a kalsada ken pinuoranda ti Saint Mary’s Cathedral, Ninoy Aquino School ken Dansalan College.
Dagiti terorista ket tinengngelda ni Rev. Fr. Teresito Suganub, Vicar General iti Catholic Prelature of Marawi ken dagiti agserserbi iti katedral kas hostage. Mairaman kadagiti terorista ket ganggannaet a nabayagen iti Pilipinas a mangtultulong iti Maute Group.
Natakuatan a naplano a nasayaat ti panagatake dagiti terorista iti Marawi City gapu kadagiti adu a nabileg nga armas, bala, eksplosibo ken puersada a nabayagen ken in-inut a nailemmeng iti siudad. Ti panggepda ket makasakupda iti teritorio ken mayisada ti bandera ti ISIS iti Lanao del Sur Provincial Capitol ket mangideklarada iti wilayat wenno probinsia ti ISIS.
Indeklarar ni Presidente Duterte ti Martial Law iti intero a Mindanao gapu iti riribuk sadiay Marawi City. Nangibaon kadagiti rinibu a soldado ken polis a nayon a puersa ti gobierno tapno paksiatenda dagiti terorista. Sinunson dagiti Marines ken Army ti battle area nga ayan dagiti pasdek ken pasilidad a nagkutaan dagiti terorista. Nagitinnag met iti adu a bomba ken rocket dagiti fighter jets ken choppers ti Air Force. Binantayan met dagiti polis, Navy ken Coast Guard dagiti kalsada ken Lake Lanao tapno saan a makalibas dagiti terorista ken makadanon dagiti tumulong a puersada.
Iti panagpaut ti gubat sadiay Marawi City, pinanawan dagiti ginasut a ribu nga agindeg iti siudad ket nagpaing dagiti adda mabalinna kadagiti adayo ken natalged a lugar. Dagiti marigrigat ket inanusandan ti nagnaed kadagiti evacuation centers nga intuyang ti gobierno.
Nagpaut ti gubat iti sentro ti Marawi City. Aldaw-rabii a nagtultuloy ti sinnublat a putok dagiti snipers iti agsumbangir a puersa. Narigatan ti tropa ti gobierno a nangpaksiat kadagiti terorista gapu ta inusarda a human shield dagiti hostage-da a Kristiano. Pinilitda pay dagiti hostage nga agluto, agbagkat kadagiti kargada, ken agaramid kadagiti improvised explosives device. Rinamesda pay dagiti nakursunadaanda a babbai a hostage. Pinilitda dagiti Kristiano a nangabrasa iti Islam uray no kontra iti kaungganda.
Nagkali dagiti terorista kadagiti tunnel a naglemmenganda tapno malasatanda dagiti naitinnag a bomba, rockets ken ipuputok dagiti artillery. Inabutanda dagiti pader tapno nadaras a makaakar-akarda kadagiti pasdek. Iti inaldaw a ranget, in-inut nga immadu ti bilang dagiti Killed in Action ken Wounded in Action iti agsumbangir a puersa agraman dagiti inosente a sibilian. Nanaynayonan dagiti na-rescue ken nakalibas a hostage agraman ni Fr. Suganob.
Iti laksid dagiti adu a napapatay ken nasugatan a soldado, situturedda a nangsunson kadagiti terorista kadagiti naglemmenganda. Iti tulong ti United States Military a nangipaay iti technical assistance ken moderno nga alikamen, in-inut ti pannakapakapsut ti puersa dagiti terorista.
Idi Oktobre 16, 2017, napapatay dagiti operatiba ti Army Scout Ranger da Isnilon Hapilon ken Omar Maute kabayatan ti panaglibasda. Kabigatanna, napan ni Presidente Duterte iti Marawi City ket indeklararna a nawayawayaanen ti siudad iti tengngel dagiti terorista uray no adda pay sumagmamano a makirangranget kadagiti tropa ti gobierno. Immandarna ti isusukon dagiti nabati a terorista no kayatda pay ti agbiag, ngem pinili dagiti terorista ti nagbalin a martir ken natay a makirangranget. Mairaman kadagiti mapapati a napapatay dagiti ganggannaet a da Dr. Mahmud Ahmad, annak ni Hapilon, ken babbai nga assawa dagiti natay a terorista.
Idi Oktobre 23, 2017, imploklamar ni Defense Secretary Delfin Lorenzana a nagibusanen ti lima a bulan a gubat kontra kadagiti terorista sadiay Marawi City. Iti panaggibus ti krisis, naipalgak kadagiti umili ti kinadamsak ti napasamak a gubat. Agdagup iti 165 dagiti soldado ken polis a natay, ken agarup 1,700 dagiti nasugatan. Dimmanon iti 47 a sibilian dagiti napapatay a naipit iti pinnaltog, ken 40 dagiti pimmusay gapu iti sakit a sinagabada kadagiti evacuation centers. Agdagup iti 919 dagiti terorista a napapatay pakairamanan dagiti sumagmamano a ganggannet, babbai ken menor de edad.
Dumanon iti 1,780 dagiti na-rescue a hostage, ken 353,921 dagiti nagpaing kadagiti 69 nga evacuation centers. Agdagup met iti P518 million ti balor dagiti relief good nga inwaras laeng ti Department of Social Welfare and Development. Saan pay a nakontar no mano ti nagasto ti Armed Forces of the Philippines ken Philippine National Police iti 153 nga aldaw a pannakirangetda kadagiti terorista, ngem mapattapatta a saan a bumaba iti P2 million a pisos iti inaldaw dagiti gastoda para kadagiti armas ken bala laeng. Segun ken ni Secretary Lorenzana, agkasapulan iti $1.1 billion para ti pannakasimpa ti Marawi City iti naunday a panawen a mabalin a dumanon iti 70 a tawen tapno maisubli ti langana sakbay a napasamak ti gubat.
Naigibusen ti krisis sadiay Marawi City, napapatayen dagiti lider dagiti terorista. Ngem agingga nga adda dagiti tumanor ken mabulsek iti naballikog a pammati, ket addanto latta tumaud a fundamentalist lider a mangisayangkat ti jihad ken terorismo. Nasken ti agnanayon a panagridam ken panagtignay dagiti umili tapno malapdan ti amin a wagas ti terorismo ken kinadamsak.#

Comments are closed.