Footer

Sinursuran: Ti Baro A Rupa Ti Depression

Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Maudi a paset)

Ammuentayo met, kas nasaon, a maysa a sakit ti depression. Ngarud di ibain ti panagpaagas no addaanen kadagiti sintoma. Saan a nakababain daytoy. Nasaysayaat met laeng no maipakita iti eksperto no di pay nakaro. Mabalin a maala pay laeng kadagiti agas.
Kadagiti agtutubo, wenno naayat iti social media, adda pay maysa a ballaag dagiti eksperto. Liklikan ti adu unay ti account-na. Dakdakkel kano nga amang ti posibilidadna a makaala iti depression. Mabalin a mamindua agingga iti mamimpat a daras no idasig kadagiti maymaysa laeng ti account-na (iti ania man a social networking site).
No managpeysbuk, kas pangarigan, di ipalubos a baluden ti nakaro nga apal. Ngamin, saan a maliklikan nga addada dagiti makitatayo a mabalin a mamagbaliw iti mood ken riknatayo.
Pagarigan, limmabas iti wall-mo ti gayyem wenno ti dati a kaklase. Ket, ney, nagpintas metten ti biagna: addaan iti dakkel a balay, napintas a lugan, nalawa a daga, ken agkakaimas a taraon.
A di pakaliklikan nga idasig ti bagbagitayo. Aglalo la ngaruden no pagaammotayo no kasano ti kinarigat ti panagbiagna idi.
Ay, nasayaat la unay no napintas nga apal ti sumnek kadatayo. Agbalin no kua a paratignay tapno agsalukagtayo met.
Ngem kasanon no dakes nga apal? Laglagipen a maysa ti apal kadagiti Pito a Makapatay a Basol.
Mabalin a makaaramidtayo iti dakes nga addang. Kas koma no padaksentayo dayta a gayyem wenno kaklase a pimmintasen ti panagbiagna.
Iti sabali a bangir, mabalin nga ay-ayentayo ti bagitayo. Tagibassitentayo ti naragpattayo wenno ti kinataotayo. Ditan a kanennatayo ti depression.
Ad-addan no makita, mabasatayo no kasano ti kinaragsak ti binangon a pamilia ti gayyemtayo iti social media. Idinto a ngangani marakrak kadatayo.
Wenno no adu ti pammadayaw a magunggun-od dagiti annak dagiti am-ammotayo idinto a kakaasi a pumaspasa dagiti annaktayo. Wenno no napintasen ti trabaho ti gayyemtayo idinto nga addatayo pay laeng iti baba a kakaasi a kumarkaramut.
Agserbi koma ketdi dagitoy, kas nasaon, a karit tapno umagawa. Saan a tapno ad-adda nga ay-ayentayo ti bagbagitayo. Rumkuastay’ ketdi. Ipaneknektayo a kabaelantayo met ti umaddang.
No saan, mapnektayo iti adda kadatayo. Bay-am man no agkarasanetset ti iposposteda a naiimas a taraon. Kunaen ketdi, iti isip laeng saan nga ikomento, a naim-imas pay ti ipapaunegtayo a natnateng ken prutas. Saan unay nga apalan dagita nakatabtaba wenno nakaap-apgad a taraon a makitkita.
Liklikan ngarud ti panagidasig iti aniaman a mabasatayo iti social media.
Saan met a makiapa iti social media. Awan ti magun-od a pagimbagan iti pannakiapa. Ad-adda laeng nga i-bashed-datayo no ammoda a game-tayo iti aramidda. Aglalo no isuda dagitay’ makunkuna nga agsapsapul laeng iti karirida. Pagragsakanda ti makiapa.
Kanayon met nga agparbeng. Saan a payagus iti emosion. Kunada ngarud: think before you click!
No dida agsardeng, ay, ket mamin-ano laeng nga i-blocked ida, saan?
Saantayo ida a pagbalinen a dagensen ti biagtayo. Liklikantay’ ketdi ida. Ibilangtayo ida a kas paset laeng ti dakes a tagtagainep a simmangbay kadatayo.
Ngem no talaga a kinnannatayon ti depression, saan koma nga ilimlimed. Ibaga kadagiti kabbalay, mapagpiaran a gagayyem tapno matulongandatayo. Awan ti magangganabtayo no ilimed laeng ti kaadda daytoy a nasakittayo.
Ngem saanmo nga ibagbaga kadagitay tattao nga agkunkuna wenno adda paniriganna iti biag a ti depression ket gawa-gawa lang ng tao ‘yan.
Ken iti aniaman a parikut, laglagipen ti kaadda ti di makita nga ima a sidadaan a mangbatak kadatayo no saantayon a kabaelan pay. Kiddawen koma laeng Kenkuana ti pannarabayna.
Isu ti napaypayso a kamangan ti amin, aglalo dagiti biktima ti depression.#

Comments are closed.