Footer

Siudad ti Vigan: sibibiag a testamento ti napalabas

Sinurat ni Salvador A. Espejo

(Tuloyna)

Kaapiring ti pannakaipasdek ti tugaw ti Nueva Segovia iti Vigan, nagbalin met daytoy a siudad.

… iti daytoy nga aldaw, itedko ti pammalubos iti Obispo ti Katedral ti Nueva Segovia sadiay Filipinas ti pannakabalin a maiyalis ti pagobispuan manipud Lallo, probinsia ti Cagayan…

Itedko met iti lugar ti dayaw ken nagan ti maysa a siudad… maibilang ngarud a siudad iti pannakaipasdek ti Iglesia Katedral manipud ita ken iti agnanayon…” kastoy ti paset ti royal decree.

No agpasiarka iti Simbaan ni San Pablo, makitam pay la ti tugot ti napalabas, idi dagiti Kastila ti mangimatmaton pay iti simbaan. Makita pay laeng iti uneg ti Simbaan ni San Pablo ti dua a pulpito nga inar-aramat dagiti padi a Kastila iti panagsermonda bayat ti misa. Malagipmi nga idi ubingkami pay, adda idi kasla alad iti asideg ti altar a pagparintumengan dagiti agkumonion tapno awatenda ti tinapay. Ngem awan itan ta mapapati a pinaikkat dagiti naud-udi a dadaulo ti simbaan. Agingga ita, dimi maawatan no apay a pinukawda ti maysa a nabileg a tanda ti napalabas.

Saan met a paatiw ti Vigan no pagsisipan-adal ti pagsasaritaan. Masarakan iti dayaen ti katedral ti Divine World College of Vigan, iti met amianan-a-laud ti simbaan, nalatak idi ti Saint Paul’s College (Rosary College) nga imatonan dagiti mamadre a nangpatanor kadagiti nagbalin a lider ken opisial ti turay ken nadumaduma nga ahensia ti gobierno. Nupay kasta, immalisen ti SPCIS iti Bantay. Ilocos Sur a nakaipatakderan dagiti pasdek- pagadalan. Maysa met itan a commercial center ti dati a pagadalan.

Iti Barangay Tamag ti nakaipasdekan ti University of Northern Philippines a daydaywen dagiti agbasbasa manipud iti Abra, La Union, Cagayan, Ilocos Norte ken uray pay dagiti taga-ballasiw taaw a kas dagiti Thailander, Korean, Indian ken dadduma pay nga estudiante iti pagilian iti Asia.

Tumuyutoy dagiti Indian nga agbasbasa ita iti UNP manipud pay idi nagbalin a topnotcher iti eksamen ti maysa kadagiti nagturpos ditoy a pagadalan sadiay India. Saan met a paudi ti Immaculate Conception Minor Seminary ken Ilocos Sur National High School. Saan a parikut ti pagadalan dagiti ubbing iti elementaria ta adda 17 a pagadalan publiko iti Distrito ti Vigan. Tapno maserbian dagiti agbasbasa a taga-lumaud ken dumaya a barangay, dua a pagadalan-sekundaria ti naipasdek iti Barangay Paratong ken Barangay Nagsangalan.

Iti babaen ti panangituray ni Mayor Eva Marie S. Medina, kangrunaan a prioridad ti panagbalin ti Vigan a narang-ay ken sentro ti turismo iti Amianan a saan a maisakripisio ti ladawanna a “siudad iti daan a lubong.”

Makita a saan a napaay dagiti agtuturay iti siudad ken dagiti dadaulo dagiti nadumaduma a sektor iti daytoy a komunidad iti panggepda agsipud ta malaksid ti agtultuloy a pannakapreserba dagiti duog a pagtaengan ken pasdek nga adda pakainaiganna iti nadaeg a pakasaritaan ti siudad ken ti pagilian, maigangannuat met ti pannakaitandudo dagiti kaugalian ken kultura a mangitag-ay iti puli ni Ilokano.

Nagbunga daytoy a gannuat dagiti opisial ta nailista ti Vigan iti World Heritage Sites and Monuments idi 1999.

Pammaneknek iti panangsuporta dagiti taga-Vigan iti daytoy a sirmata dagiti agtuturay ti aglaplapusanan a panangibutosda babaen iti maysa a plebisito nga agbalin daytoy a siudad idi Enero 22, 2001.

Iti pannakaselebrar ti World Cities Solidarity Day tunggal Septiembre 7, nalataken a daydaywen dagiti turista ti Repazo de Vigan, ti parada a pakaitampokan dagiti panawen a naglasatan ti Vigan manipud idi tiempo dagiti Kastila, ti idadateng dagiti Amerikano, ti panangsakup ti Hapon daytoy nga ili, ti “nasipnget a panawenna” idi tiempo ti sakasaka a nagtunged iti panagbalinna a siudad ken maysan kadagiti narang-ay ken naprogreso a siudad iti pagilian

Iti ginasut a tawen, tinakderan ti Siudad ti Vigan, babaen ti sirmata ken ganetget dagiti agtuturay ti reputasionna kas “siudad iti daan a siudad” ken kas sentro ti panagrang-ay iti Amianan.

Pammaneknek daytoy ti pannakagun-odna kadagiti naruay a pammadayaw manipud iti probinsial, rehional ken nasional a pasalip.

No apay nga addaantayo ita iti namaris nga agdama, gapu ta nadungngo nga insagana dagiti ap-appotayo ti napalabas tapno sagrapen ken tagipatgentayo,” kinuna ni Mayor Eva Marie S. Medina iti maysa nga interbio kenkuana.

Impanamnama met ni Mayor Juan Carlo S. Medina nga agtultuloy a prioridad ti administrasionna ti pannakataginayon ti daan a langa ti Vigan iti sanguanan ti moderno a panagbiag.

Pudno, no pumasiarka iti Vigan City, panagriknam naipalaiska iti napalabas ta napreserba ti sigud a langa dagiti duog a pagtaengan a di kabaelan a punasen ti moderno a panagbiag.#