Footer

SINURSURAN: Mangrugi Koma Iti Pagtaengan (Umuna a paset)

“MALASKA iti biagko!”

“Namalmalaska pay iti biagko!”

Kadawyan nga eksena daytoy kadagiti balay(saanen a pagtaengan) iti uray sadino a disso. A kas man laeng awanen ti patingga ti susik dagiti agassawa. A kas man la paseten iti inaldaw-aldaw a panagbiagda ti binubugkaw nga aramid. Uray nagbassitan a banag, mapadakkel.

Iti agdama, saan a mailibak dagiti mapaspasamak iti aglawlaw. Ramen ti damag dagiti nakam-ames a pagteng: didigra, korupsion, panangrames, panangkettel kadagiti inosente a biag, kanigid-kanawan a riribuk, ken adu pay…

No kitaentayo, kasla ketdin nagrigat a magun-od ti arep-ep nga urnos wenno kappia. Awanen ti mangngegan a naimbag a damag. Krimen ditoy, krimen idiay, krimen iti ania man a disso…

Adu ti agkuna a gapu iti kinarigat ti panagbiag ti ramut amin dagitoy… nga awan makapanunot iti dakes no saan nga agkiraos ti boksit. Nga awan ti riribuk no adda koma naan-anay a pagsapulan ti amin.

Ngem saan koma a rason ti kinarigat tapno dadaelentayo ti templo a sagut ti Namarsua. Daytoy a templo, ti bagitayo, maitutop nga ayaten, ipateg, pagbukaren dagiti Sao ti Dios tapno saan a maiwawa. Awan karbengantayo a mangdadael kadaytoy a sagut ti Namarsua.

No simpuonen dagitoy a kinaawan ti urnos wenno kappia, makuna ketdi a nagrusing ti amin iti pagtaengan. Ditoy ti umuna a pakatenneban ti asino man nga indibidual. Masapul a ditoy pay laeng, mapneken ti puso ken isip kadagiti adal nga igam iti masakbayan, iti pannakagubal iti nakiro a lubong a pakpakiruen dagiti agdama a pasamak.

Ti kinaawan ti urnos iti pagtaengan a mariingan ti maysa nga ubing, dakkel la unay ti akemna iti pannakamulina, ti epektona iti biagna.  Daytoy a pagteng, mangipinta iti panunotna ti riribuk wenno kaawan ti talna iti aglawlaw. A ti binnugkaw, pinnanalpaak, binnugbog… maysa a normal a pagteng iti biag ti tao. Ket dagitoy ti mangitukit iti bin-i iti pusona— bin-i ti kinaradikal, bin-i ti kinadangkes!

Ket bayat ti panagdakkelna, daytoy a bin-i ti kinaradikal ti itugottugotna iti sadino man a papananna– dumakdakkel, agrangrangpaya… No adda pakaisungalngalanna a susik, addaytan a mariing ti kinaradikal, rumkuas ti pungtot iti barukongna. Ipennekna nga ibuang ti naullom a riknana— rikna a nabaybay-an dagiti nagannak,  rikna a kadawyan a mangibunga iti di nasayaat.

No koma laeng ta namuli daytoy nga ubing iti napintas a sursuro, adayo a mabalkot ti kinataona iti dakes. Adayo a maisagmak ti biagna iti riribuk.

Dagitoy a riribuk a mabalin a parnuayen, no utoben a naimbag, ti pangrugian ti sangapagilian no di man sangalubongan a riribuk, a kaawan ti talna.

Ngarud no saan a malapdan dagiti babassit a riribuk nga agrusing iti pagtaengan, saan ngarud nga agngudo daytoy sangapagilian a panagaapa, pannakawarawara, panagiinnangat, panagkikinnagat, kinaganggannaet ti tunggal maysa…

Dakkel ngarud ti akem ti tunggal nagannak kadagitoy a mapaspasamak iti lubong. Maysa a dakkel a responsibilidad ti panagpamilia. Saan laeng nga agpatingga iti panagsapul iti pangbiag iti pamilia. Maysa laeng dayta iti narikut a dana a sarakusoken ti asino man nga agpamilia. Makita ketdi ti napudpudno a kinaina wenno kinaama iti pagbanagan dagiti annak. No asinoda iti masakbayan.

Iparikna koma ti ama wenno ina ti pagtaengan kadagiti annakda ti ayatda kadagitoy—ayat a mariknada iti pusoda; saan nga ayat nga ipaay laeng ti kuarta wenno dagiti namaterialan a banag.

No kitaentayo ti mapaspasamak iti aglawlaw, kaaduan dagiti annak a naiwawa gapu ta pinanuynoyan dagiti nagannak kadakuada. Ket daytoy a panangpanuynoy ti mangiluod kadakuada. Pannakailuod a mangibunga iti nariribuk a biag. No nariribuk, ania ti namnamaentayo? Sabali manen a parikut iti sosiedad a mangrakrak latta wenno mangpakaro iti riribuk wenno kaawan ti kappia iti aglawlaw.

Kaw-identayo man ti pasamak iti maysa a nagbalin a titserko idi iti haiskul. Addaak idi iti Maikadua a Tukad. Agkasera laeng ni Ma’am iti ilimi; iti kabangibang nga ili ti nagtaudanna. Nasingpet. Awan pagkunaam iti kinaanusna. Maysa a bigat, nadamagmi laengen nga adda iti ospital ta nabagsol. Wen, binagsolda iti kaserana!

Naduktalan kalpasanna a maysa met laeng nga adalanna ti akin-aramid— ti anak ti mismo a kaserana.

(ADDA TULOYNA)

Comments are closed.