Footer

EDITORIAL: Pangta iti Press Freedom

MAIBILANG kadi a panangtengngel iti nawaya a panagirakurak wenno press freedom ti panangkanselar ti Security and Exchange Commission iti rehistrasion wenno certificate of incorporation ti Rappler Incorporated, nalatak a kompania iti social media nga addaan iti news website a kritikal iti administrasion ni Presidente Rodrigo Duterte, wenno ar-aramiden laeng ti SEC ti mandatona a mangipakat ti linteg?

Imbabawi ti SEC ti certificate of incorporation ti Rappler Inc. gapu iti mapapati a panaglabsing ti kompania iti probision ti 1987 Constitution a nasken nga amin nga agtagikua iti lokal media ket Pilipino. Inakusaran pay ti SEC ti Rappler iti panaglabsing iti Anti-Dummy Law, Corporation Code ken Securities Regulation Code. Supiaten dayta ti management ti Rappler nga idauluan ti pundador a ni broadcast journalist Maria Ressa. Impettengna a ti desision ti SEC ket harassment ken wagas a naan-anay a panangpaulimekda iti kompania kalpasan dagiti naglabas a panangikuskuspil ti agdama nga administrasion ni Presidente Rodrigo Duterte.

Inrakuraken ni Ressa nga aramidenda amin a legal a proseso tapno irupirda ti kalinteganda para iti nawaya a panagirakurak. Nangiyusuaten ti management ti Rappler iti addang tapno maibabawi ti desision ti SEC kabayatan ti pannakaitultuloy ti operasionda ken agtultuloy ti panagirakurakda kadagiti damag.

Iti likudan dagiti adu a pammabalaw, naglibakan ni Presidente Duterte, ken Malacañang ti alegasion ti management ti Rappler a ti pannakaibabawi ti certificate of incorporation ti kompania ket saan a panagatake iti press freedom, ngem wagas laeng a panangipakat ti linteg.

Nalawag ti naipalaon iti 1987 Constitution a ti panagtagikua ken panangmanehar ti mass media iti Pilipinas ket para laeng kadagiti makipagili wenno Filipino citizen, wenno kadagiti korporasion, kooperatiba wenno asosasion a sibubukel a kukua ken manmaneharen dagiti umili.

Iti desision ti SEC a pinirmaan ni Chair Teresita Herbosa, indeklararda a “void” ti business instrument a Philippine Depositary Receipts nga inted ti Rappler Holdings para iti Omidyar Network Fund LLC, maysa a pondo a binukel ni eBay founder Pierre Omidyar ken ti asawana, agpada a ganggannaet, ta ibilangda a dayta ket saan a maikanatad a transaksion iti Securities Regulation Code.

Kalaksidan ti pannakakanselar ti certificate of incorporation ti Rappler Inc., nga ibilang ti SEC kas media entity a nangilako ti control kadagiti ganggannaet, naibabawi pay ti certificate of registration ti 98.77-percent stockholder ti Rappler Holdings Corp ta ibilang ti SEC a dayta ket wagas a panangallilaw tapno malisianda ti pagannurotan a naipalaon iti Konstitusion.

Para kadagiti umili nga awan ti kankanunonganna, dakkel a pangta iti nawaya a panagirakurak ti napasamak iti Rappler ta no napagteng dayta ti dakkel a kompania ket ad-addan a mapasamak kadagiti babassit a local media no akemenda ti annongda a mangirakurak ti kinapudno. No adda man linabsing ti management ti Rappler a linteg, saan ngata koma a nasaysayaat no nasurot ti umno a proseso a naikkanda iti naan-anay a gundaway a nagpalawag wenno inlinteg ti panagbiddutda, saan ketdi a dagus a nakanselar ti certificate of incorporation nga awan ti umno a proseso? Saan kadi a naipalaon met ti kalintegan ti “due process” iti 1987 Constitution?

Pagrason man ti gobierno a ti pannakaipakat ti 1987 Constitution iti gapu ti pannakakanselar ti certificate of incorporation ti Rappler, ngem kaano pay a nagbalin a natudio wenno napudno dagiti opisial ti gobierno iti Pamunganayan-Linteg iti agdama a panawen. Saan kadi a nalawag a panaglabsing iti Bill of Rights iti Konstitusion dagiti mapaspasamak nga extra judicial killings wenno summary executions? Saan kadi a panaglabsing iti soberenidad ti Pilipinas a naipalaon iti Konstitusion iti panangbaybay-a kadagiti Chinese a mangsaksakup iti teritorio ti pagilian iti West Philippine Sea ken panagsukisok iti Benham Rise? Nadagdagsen nga amang dagita a panaglabsing iti Konstitusion, ngem ania ti ar-aramiden ti gobierno?

Saan a mailibak ti panagipabpablaak ti Rappler kadagiti damag a makadagil kadagiti opisial iti agdama nga administrasion. Naminsanen a binallaagan ti Presidente maikontra iti Rappler kabayatan ti State of the Nation Address-na. Ngem intultuloy ti Rappler ti nagipablaak kadagiti damag a kritikal iti agdama nga administrasion kas kadagiti nadara a pammapatay iti nainget a kampania ti gobierno kontra illegal a droga ken dagiti mapapati nga agtultuloy a kurapsion ken panagabusar dagiti dadduma nga opisial ti gobierno.

Nakalkaldaang ti pannakakanselar ti certificate of incorporation ti Rappler ta napasamak daytoy iti panawen a kasapulan unay dagiti umili iti nawaya a panagirakurak tapno mapakaammuanda kadagiti nagduduma a pasamak a pakaseknan ti panagbiagda nangruna kadagiti adda pakainaigan dagiti agtuturay ken opisial ti gobierno. Napateg unay ti nawaya a panagirakurak tapno maidanon kadagiti umili dagiti pudno a pasamak ket matulonganda a nainsiriban nga agikeddeng ken maaddaanda iti pagbasaran iti panagbiagda.

Iti daytoy a panawen a panagraira dagiti palso a damag wenno fake news nangruna iti social media, kasapulan unay ti responsible a news website a mangidanon kadagiti pudno a damag. Mabalin a ti napasamak iti Rappler ket pataudenna ti panagamak kadagiti kameng ti media ken human rights advocates ket agulimekda kadagiti dakes a mapaspasamak iti pagilian ken kagimongan. Nasken ti pannakasaluad ti press freedom ta no nakeltayen daytoy, mabalin nga agtinnag ti administrasion iti diktatora a turay.