Footer

Pagalagadan (Umuna a paset)

“SOBRA met ti pannusa ti estudiante a maladaw a sumrek iti Cabaybay West National High School! Tallo aldaw laeng… 60 a darekdek! Pangalaanmi?” imbasa kadakami ni Ma’am Lhen ti limmabas iti wall-na a nakatiaganmi. Agnadnadnaden ti katkatawami ta kaibasbasak kadakuada ti maysa a joke a post iti facebook ni Angkel Jose Urata, ti autor ti libro a Ti Karamba ni Insiang.

Pitokami amin iti uneg ti van ti Brgy. Abitog. Sinapami ti nagrubuat ta mapankami maki-District Congress idiay Allacapan. Nagmotor ken nagtraysikel dagiti dadduma aglalo kadagiti kaduami nga asideg iti pakaangayan ti taripnong.

“Asinwo ti nag-post, bezzzz?” kasla nakangngeg a tuleng ni Sir Terry (Dexter ti pudno a naganna ngem Terry ti imbirngasna iti bagbagina ta aydolna kano ni Teri Onor) a nakatugaw iti likud. Apaglabes nga uppat a dekadana. Naawan pay ‘tay paragipigna a kunam la no makikkiki a pato.  “Dioskwooo, matnag ti matriskwooo! Sobra met dayta …” Beauty Care ti isursurona iti TLE.

“Ni Ateng Weng,” insungbat ni Ma’am Lhen a nakatugaw iti abay ti draybermi a tanod ti barangay.

“Ni kwonsehallll?” impalagapag ni Sir Terry.  “Anyare?”

“Alla, sobra met!” insanamtek ni Ma’am Tessa a nagtengngaanmi ken ni Ma’am Zianne iti likud laeng ti drayber. “Saanna man laeng a pinanunot ti impostena.”

“’Su pay, a!” immisugsog ni Ma’am Zianne a no mingmingam iti nabayag, kasla agkakaarngida ken ni Julia San Jose — isuna laeng ta napudpudaw bassit ti nasao nga artista. Awan pay ti nangigalut kenkuana nupay duapulo ket lima a tawennan. Saan met nga isu ‘tay suplada. Nagsingpet ngarud. Ken nagaget. Naglailo pay ti timekna— ‘tay kanayon a kasla agpakpakaasi. No diak koma pay naigalut iti edadko a tallopulo, sigurado a matnag ti riknak kenkuana.

Kasla ‘tay kapudpudotanna a royal bibingka ti ili ti Ballesteros, maysanmaysa ti nangsapul iti post ni Konsehal Weng. Kayatmi a mabasa a mismo dagiti komentona.

Nakaroda met la unay. Dna lng gnawang sampu…

Pagan-anoda la unayen ti drekdek?

Money-maker dayta nga iskul…

Money-maker? Ania koma ti namkuatanda a nagkuna kadayta iti CWNHS? Gapu laeng iti darekdek a pannusa dagiti ubbing a di sumursurot kadagiti pagalagadan ti SSG wenno Supreme Student Government? Wenno kadagiti fines a kuarta kadagiti dadduma a paglabsingan?
Nagsakit metten ti panag-
dildilada.

Saan a kuarta ti patangan kadagiti napagpapatangan a pannusa. Pangdisiplina. Sa maysa, aprubado ti PTA dagiti pagalagadan. Ken tinawen, tunggal Hunio, a maipalagip dagita kadagiti nagannak no maangay ti assembly meeting a kaduada pay dagiti annakda. Maamendaran pay no adda dida kayat.

Natugkik ti riknak ta siak ti adbayser ti SSG. Naggapu ken ni Manong Samuel ti komento. Ngem awanen dagiti annakna iti pagadalanmi. Dua a tawen itan nga inyakarna ida idiay Manila.

Malagipko la unay ni Manong Samuel. Kanayon idi a mapaayaban gapu iti kinasulpeng dagiti dua nga annakna. Babbaida pay met ngarud. Dimmakkel dagitoy idiay siudad isu a sabali ti aw-awidda. Nagsublida laeng iti barioda a sakup ti pagadalanmi idi maawanan ti trabaho ni Manong Samuel ket nagsinada iti asawana gapu ta nakasaraken daytoy iti Bombay.

Gapu iti bainna, ta managpayubyob dagiti balasitangna ken aginomda pay iti nasanger, inakkalna dagitoy iti pagadalan. Insublina ida idiay siudad ta nakastrek a security guard iti maysa a mall.

Malagipko pay a namin-ano a nag-promissory note dagiti annakna a maikkanda koma pay iti sabali a gundaway ta kayatda ti makalpas. Gapu iti ayat ti pagadalan kadakuada a makatun-oydanto met, naited kadakuada ti kidkiddawenda. Iti udina, nalpasda met laeng ti makatawen.

Permi a yamyaman ni Manong Samuel. Makaluasit pay idi ta ti ammona, di maileppas dagiti annakna ti makatawen iti eskuelami.

Sa ita, adda kasta a komentona?

Kasano a naibagayo a money-maker ti eskuelami, angkel? Saan a nateppelan ni Ma’am Lhen ti bagina ket naikomentona.

Ngem awan ti nauraymi a sungbat ni Manong Samuel idinto nga active now ti FB-na.

Di latta nagressat dagiti komento:

Koma no di maiparit ti agpukan ti kayo j ‘yantayo…

‘Su pay, a…

Napangilangilak. Nagkuna ngamin a pukanenda ti kayo a pagalaanda iti darekdek? Sanga laeng met ti kasapulan. Namaymayat pay a mapalungpongan dagiti kawkawwati, bago, wenno ania ditan a kayo tapno agsaringit ket umadu ti mabalin nga alaen nga imula pay.

Maawatanmi a narigat ti kayo kadagiti dadduma a barangay a serserbian ti pagadalanmi. Tallo kadagiti lima a barangay a nasaok itay ti linakub ti karayan a bin-ig a tata (maaramid a nipa) ti makitkitada. Ken dagiti managsaggaysa a
mangroves aglalo kadagiti adda iti asideg ti sabangan kas ti Brgy. Abitog.

Ngem saan laeng a darekdek ti mabalin nga ipasa dagiti ubbing. Mabalin ti kawayan, taep, tree guard, wenno takki ti ayup a mausar iti garden ti pagadalan. Makisaritada laeng kadagiti opisial ti SSG wenno siak nga adbayser. Nabayagen a kasta ti mapaspasamak— nadanonakon dagita nga alagaden idi kaipalpalladawko iti CWNHS. Ngem apay nga ita laeng nga adda agreklamo?

Malagipko pay ‘diay maysa nga ubingmi (a kabarioan ti nag-post) itay kallabes a grading period (ta tunggal grading a masingir dagiti pannusa). Nakisarita kaniak ta awan pagalaanna iti darekdek.

“Mabalin a bamban lattan ti alaek, sir? Uray ta adda rimmuok ti bayog iti likudan ti balaymi.”

“Ket, wen, a. Napipia pay,” kinunak numona ta aglalaok ti paggalgalutmi no kasta nga agaladkami iti garden nga agarup walopulo metro laengen ti kaadayona iti baybay. Daan a barut ken nylon a nausar kadagti programa, istro a galut dagiti karton a nagyanan dagiti maideldeliber a suplay ti pagadalan, dagiti galut dagiti sako a naglaon kadagiti taep ken takki ti ayup, ken dagiti rigis ti lupot a nausar a props.

“Agyamanak, sir.”

Mas grabe ung anak q. 120 lhat!!! Hmmmmppp… 3 beses lng na-L8! P600 dytan no gatangen iti kabangibang nga ili.

Wow, grabeda met, mars… Ibusem itan ti kayo dita Nagseguroan. Ngem agannadka… tiliwennaka ni Kapitan Sabas!

Ni Manang Andang nga ina ni Lyka Mae, opisial ti SSG, ti naggapuan ti komento. Ipagna ti nag-post.

Pudno nga adu ti alaen ni Lyka Mae a darekdek ta times two ti pannusa ti opisial nga aglabsing. Pagaammoda dayta kas maysa a lider-estudiante.

You must be a model, sangkakunak kadagiti adbayserak. Diyo ipalubos a dakayo pay ti umuna nga aglabsing kadagiti pagalagadan.

Jusku aglalaokda lng… pangiluganan ti kasta kaaduna?

Nimbag kma no tagisi ta uray ginasut ti maipasa.

Tagisi? Ita la a mangngegko dayta. “Ma’am Lhen, ania ti tagisi?” sinaludsodko.

Tinaliawnak. “Dayta ‘tay kasla ruot nga agtubtubo iti katataan, sir,” kinunana. “Matabtabas laeng ta awan serserbida.”

Mama, mag-donate ka na lang ng hollowblocks…

Napipia pay koma.

Maysa met dayta a Ma’am Ronabel nga anak ni Konsehal Weng. Iti dengngegko, ta awanak pay idi iti CWNHS, dati a pangulo ti SSG ni Ma’am Ronabel. Inana ti nag-post ken maestra itan idiay Cavite. Kasla di nagbalin a lider dagiti estudiante. Panawenna pay laeng idi, adda dagitan a pagalagadan.

“Nagsao ni ma’am,” immisugsog ni Ma’am Zianne. “Idi panawenna, pulos nga awan konsiderasionna. Saan a kas ita a mabalin ti promisory notes tapno makapapirma dagiti ubbing.”

In-inauna iti makatawen ni Ma’am Ronabel ngem ni Ma’am Zianne. Agpadada a produkto ti CWNHS.

OMG, drekdek! J baybay, an-anuenda? Kaasi mt dgiti ubbing… sa pay la nagannak ti mapan mangyalad… Ha-ha-ha! Doble psakit!

Nakabarbaran ti riknak. Ni Manang Rolita ti nagkomento.  Kaano pay a pinagaladmi dagiti nagannak idiay baybay? Iti dua a tawen a panagadbayserko iti SSG, saanak pay a nagpaayab kadagiti nagannak tapno agalad. Dagiti ubbingko iti TLE ti kadkaduak nga agalad no kasta nga adda mapasangpetmi a darekdek. Ngem gapu ta kaaduan a babbai dagiti ubbingko iti Horticulture ken Agri-Crop, siak payen ti aggisla ti kawayan ken agwalawal iti pagipalokan ti darekdek. Agiyawat laeng ti obrada; ken aggalut.

Idi damdamok ditoy CWNHS, wen, adda napuotak a panagalad dagiti nagannak ngem Brigada Eskuwela daydi. Bulan ti Mayo ti tinawen a Brigada. Ket dagidi naipasa a darekdek iti bulan ti Abril, saanen a naidarekdek ta apagleppas ti eksam, saanen a nagpakpakita ti kaaduan kadagiti ubbing. Naidalimanek dagiti darekdek ket isu ti imbrigada dagiti dadduma a nagannak.

Ngem saan nga iti baybay! Asidegkami laeng iti baybay.

Kunam met laengen no asino nga agsasao ni Manang Rolita. Naimbag koma no ammona ti obligasionna kas maysa a guardian dagiti pagad-adalenna a kaanakanna. Pulos a di makimitmiting. Dina ngata ammo nga adda alagaden ti ania man a pagadalan a kas mayannurot iti agdama a paglintegan? Isuna, iti Ballesteros Farmers Cooperative nga imatonanna, no di makimiting dagiti kamengna, agmueltada a dagus iti dua gasut a pisos! No di pay mai-update ti kameng ti account-na, maawan ti kinita ti kuartana iti makatawen. Agbalin a pondo ti kooperatiba. Ken maiwaras ti dadduma kadagiti 4Ps!

4Ps? Apay, obligasion kadi ti kooperatiba ti maited kadagiti kakabsat a kameng ti 4Ps?

No rasonna a naanamongan dayta dagiti board of directors, di kasta met ngarud ti pagadalan? Inamongan ti PTA dagiti alagaden a pinartuat ti SSG idi. Di ngata nga ad-adda nga agparparang nga adda kenkuana ti “doble a sakit” a laklak-amen dagiti kamengna?

Binalabalak ti sungbatko iti komentona. Ngem natiagak ta isu met nga agsardeng ti naglugananmi. Addan ti prinsipalmi iti paraangan ti Allacapan Vocational High School a nadanonmi. As-asideg ngamin ti paggapuanna ngem kadakami amin. Naglugan iti van-na.

Comments are closed.