Footer

EDITORIAL: Pannakaisanud manen ti eleksion iti barangay ken SK

NAMINDUAN a daras a naisanud ti eleksion iti Barangay ken Sangguniang Kabataan. Nakaiskediulen a maangay ti eleksion inton Mayo 14, 2018, ngem adda manen gakat dagiti kongresista a mangitantan ti pannakabotos dagiti opisial iti barangay ken lider dagiti agtutubo.

Immuna a nangipila ti gakat ni Oriental Mindoro Rep. Reynaldo Umali para ti pannakaitantan ti eleksion iti Barangay ken SK inton Mayo 2019. Simmaruno a nagipila iti House Bill ni Surigao del Sur Rep. Johnny Pimentel a maisanud ti eleksion inton Oktobre 2018.

No aprobaran ti Kongreso ti gakat ti pannakaisanud ti eleksion, daytoyton ti maikatlo a gundaway a maitantan ti panagbobotos. Immuna a nakaiskediul ti eleksion idi Oktobre 2016, ngem naisanud idi Oktobre 2017. Naitantan manen ita a Mayo 2018. Naisanud idi ti eleksion gapu ta inallukoy ni Presidente Rodrigo Duterte dagiti kakaduana iti Kongreso a maitantan ti panagbobotos tapno maliklikan ti pannakaaramat dagiti kuarta a naggapu iti negosio ti illegal a droga ken malapdan ti pannakaisaad dagiti narco-politicians.

Imbutaktak ni Senate Minority Leader Franklin Drilon ti plano dagiti kongresista a kaaliado ti administrasion a mangisanud ti eleksion iti barangay ken SK tapno nataltalgedda a mangiwayat iti panggepda a mangbalbaliw ti 1987 Constitution tapno masukatan iti Federalismo a porma ti gobierno manipud iti Unitary System, ket mapaatiddog ti termino dagiti nabotosan nga opisial ti gobierno.

Pinasingkedanen dagiti dadduma a senador a saandan a kayat a maisanud pay ti eleksion. Impalgak met ni Presidential Spokesman Harry Roque a saanen a kayat ni Presidente Rodrigo Duterte a maitantan ti eleksion, ken awanen ti panawen ti Kongreso a mangaramid iti linteg a mangisanud ti eleksion. Ngem mapagam-amkan a maipadaras a maipasa ti linteg a mangisanud manen ti panagbobotos.

Iti pannakaitantan ti eleksion ket nabayagen nga awan ti mandato dagiti agdama nga opisial iti barangay. Narabsuten ti kalintegan dagiti umili a mangpili kadagiti mangidaulo kadakuada. Maragsakan met dagiti agdama nga opisial iti barangay nangruna dagiti mapagduduaanen ti pannangabakda ta mayatiddog pay ti panagserbida.

Nagasat dagiti chairman ken opisial iti barangay nangruna dagiti adda kadagiti siudad ken dadakkel nga ili ta kayarigan dagiti kapitan ti mayor, ken dagiti kagawad ti barangay dagiti opisial iti local government unit nga adu dagiti honorarium ken benepisioda. Dagiti barangay chair ken opisial kadagiti dadakkel a siudad nangruna sadiay Metro Manila ket kaslada mayor wenno konsehal a nakawesan kadagiti adu a bileg ken turay, ken addaanda iti adu a benepisio ken pribelehio manipud iti gobierno.

Nagbalinen a maimpluensia dagiti kapitan ken opisial iti barangay nangruna no asideg ken kakaduada dagiti mangituray kadagti local government unit. No panawen ti National and Local Elections, isuda dagiti maar-aramat a mangikampania ken mangipangabak kadagiti kandidato. Uray no non-partisan ti eleksion iti Barangay, sigurado a biangan latta dagiti nangatngato nga opisial ti gobierno.

Naipaidam metten kadagiti agtutubo ti kalinteganda a mangpili kadagiti mangidaulo kadakuada iti SK gapu ta nabayagen a nabakante dagiti pannakabagida iti Sangguniang Barangay, Sangguniang Bayan, Sangguniang Panglungsod ken Sangguniang Panlalawigan.

Kaipaspasa laeng idi Enero 15, 2016 ti Republic Act No. 10742 wenno Sangguniang Kabataan Reform Act a mangitandudo iti interes ken pagimbagan dagiti agtutubo iti Pilipinas. Nailanad iti linteg a ti eleksion iti SK ket maigiddan iti eleksion iti Barangay. Sakbay a naipakat daytoy ket nagsasarunon a naisanud ti eleksion iti Barangay ken SK.

Maibilang dagiti agtutubo kas namnama ti pagilian iti masakbayan. Rebbengna a ti gobierno ket itandudona ti interes dagiti agtutubo tapno agbalinda a pagsanggiran ti pagilian ti sumaruno a henerasion. Nabukel ti SK tapno pormaen ken tubayenna dagiti agtutubo nga agbalin a nasayaat a lider babaen ti kaadda ti pannakabagida iti gobierno. Kadagiti nagkauna a tawen ti SK, namulitan ti dayaw dagiti agtutubo. Nagbalin ti SK a nakatubayan dagiti agtutubo iti tradisional a politika gapu ti pannakibiang dagiti nataengan a politiko.

Iti pannakaputar ti SK Reform Act of 2016 ket rebbengna a naiwayat koman ti eleksion iti dayta a tawen kagiddan ti panagbobotos iti Barangay.

Sayang dagiti adu a panawen ken pondo nga inaramat ti gobierno nangruna ti Commission on Elections a nagsagana kadagiti saan a natultuloy nga eleksion. Dakkel a pondo dagiti nausar iti pannakaisagana dagiti kasapulan para iti eleksion iti Barangay ken SK, ngem tunggal umasidegen ti naituding nga aldaw ket ikagumaan dagiti dadduma nga opisial nga itantan gapu kadagiti bukodda a panggep.

Saanen a maawat a rason ti narco-politics, wenno saan a nakasagana ti Comelec, wenno tapno makasalimetmet ti pondo, a rason a maisanud manen ti eleksion.

Nagkari idi ni Duterte a solbarenna ti problema ti illegal a droga iti las-ud ti tallo agingga iti innem a bulan. Agdua a tawenton ti agdama nga administrasion, ngem agingga ita ket agtultuloy latta ti panagraira ti illegal a droga. Nalabesen ti panagsagana ti Comelec ken adun a pondo dagiti nasaysayang iti namindua a pannakaisanud ti eleksion.

Kas demokratiko a pagilian, rebbengna a matuloyen ti eleksion iti Barangay ken SK tapno masukatanen dagiti abusado ken saan a maikari nga opisial iti barangay, ken tapno mapilin dagiti lider dagiti agtutubo.