Footer

EDITORIAL: Panangibiag ti kaipapanan ti Semana Santa dagiti Kristiano a Pilipino

MARIKNA ken maibiag kadi pay dagiti Kristiano nangruna dagiti Katoliko a Pilipino ti kaipapanan ti Semana Santa wenno ti lawas a pannakailagip ti panagtutuok, ipapatay ken panagungar ni Apo Jesukristo?

Iti panangngilin ti na-Kristianuan a lubong ti panagalimpatok ti panawen ti Kuaresma ken pannakailagip ti Semana Santa, dayta ti naindaklan a saludsod para kadagiti kaaduan a Pilipino a nasurok a 90% dagiti agarup 105 Million a papulasion a buklen dagiti Kristiano; ken ti 80% dagiti Kristiano ket buklen dagiti Katoliko.

Iti pammati ken tradision dagiti Kristiano nangruna dagiti Katoliko, iti tunggal tawen, nangrugi idi kalman, Domingo Ramos agingga inton Sabado Gloria, ngilinen dagiti mamati a Dios ni Apo Jesukristo, dagiti aldaw ti pannakaparparigat ken ipapatayna iti krus; ken agrambakdanto iti ibabangonna iti tanem iti Domingo Panagungar.

Kadagiti napeklan a relihioso a Kristiano, panawen ti Semana Santa a panagamiris iti konsensia no ti wagas ti panagbiag ket mayanatup met laeng iti pammatulad ni Apo Jesukristo a nangidaton iti biagna iti krus tapno subbotenna iti basol ti sangalubongan. Adda dagiti mangar-aramid kadagiti naespirituan a gannuat a mayanatup iti Pammati kas ti pannakikaysa kadagiti Nasantuan a Misa, prusision, naespirituan a panagrekoleksion ken panagretiro, panagbisita kadagiti simbaan ken dadduma pay a narelihiosuan nga aramid.

Nagduduma dagiti tradision iti tunggal rehion, adda dagiti mangisayangkat iti leccio, pasion, pabasa, senakulo ken dadduma pay a pabuya wenno gannuat a mangiyanninaw ti kaipapanan ti Semana Santa. Adda dagiti agaramid iti panagpenitensia ken panangparigatda iti bukodda a bagi kas wagas ti panagugasda iti bagida iti basol. Adda pay dagiti agawit iti krus ken agpasapsaplit kadagiti bagbagida. Sadiay Brgy. Cutod, San Fernando City, Pampanga, tinawen nga adda dagiti agpapailansa iti krus a daydaywen pay dagiti adu nga agbuya agraman dagiti turista manipud iti ballasiw-taaw.

Ngem ania man a wagas ti panangdangran iti bagi uray iti rason a narelihiusuan ket maikontra iti pammati a na-Kristianuan ta maibilang ti bagi a kukua ti Dios ken templo ti Espiritu Santo ket awan ti karbengan ti sinoman a mangdangran uray iti bukodna a bagi. Ibilin ketdi ti Pammati nga itoy a panawen ket agkompesar kadagiti nagbasolan, ikagumaan ti agkararag, agayunar wenno saan nga agsida iti karne ken panangpabisin iti bagi kadagiti taraon ken banag a pagpenpennakan, ken agiwayat kadagiti aramid iti kaasi aglalo iti panangipaay iti limos ken panangtulong kadagiti awanan ken marigrigat.

Para kadagiti saan a Kristiano ken kadawyan a Katoliko, ti Semana Santa ket ordinario laeng a lawas, tiempo iti panagtrabaho, panagnegosio wenno panaglang-ay. Panawen daytoy a panagbakasion kadagiti adu a pakakumikoman. Adu nga agindeg kadagiti siudad nangruna sadiay Metro Manila dagiti agawid wenno mapan kadagiti probinsia para iti napaut a bakasion. Tiempo daytoy a kaadu dagiti bakasionista nga agpasiar ken agdidigos kadagiti kabaybayan.

Ti nauneg a kaipapanan ken pagturongan iti Semana Santa kadagiti Kristiano ket saan laeng koma nga agpatingga iti sumagmamano nga aldaw, ngem rumbeng a kanayon a mayanninaw iti panagbiag dagiti kaaduan tapno makalung-aw ti Pilipinas iti nakailumluman a kasasaad.

Ipampanakkel dagiti Pilipino a ti Pilipinas ti kangrunaan a pagilian dagiti Kristiano Katoliko iti Asia, maikadua iti East Timor. Ngem maibibiag kadi dagiti Pilipino a Kristiano ti panursuro ken pammatulad ni Apo Jesukristo? Adu a lider ti gobierno nangruna dagiti nangato nga opisial ti nagadal ken nagturpos kadagiti mabigbig a nangato ti kalidadna nga eskuela Katolika a natubay ken naporma ti galad ken kababalinda kabayatan ti kinaubing ken kinaagtutuboda.

Dagiti kaudian a nabutosan a presidente iti Pilipinas – da Gloria Arroyo, Joseph Estrada, Benigno Aquino III ken Rodrigo Duterte – agpapadada a nagadal ken nagturpos kadagiti mararaem nga eskuela Katolika. Kalaksidan kadagiti presidente, adu kadagiti nangato nga opisial iti nasional ken lokal a gobierno ti produkto dagiti Christian – Catholic schools. Ngem ania dagiti inar-aramid wenno ar-aramidenda a saan a mayanatup iti panursuro ken pammatulad ni Apo Jesukristo? Saan kadi nga adda dagiti naakusaran wenno nakombiktaran kadagiti illegal nga aramid kas ti kurapsion, panagkunniber ken panagabusar ti human rights?

Saan laeng a dagiti opisial ken agpapaay iti gobierno dagiti mapilpiltakan ti naganda, ngem adda dagiti dadduma a lider ti pammati a mangar-aramat ti nagan ti Dios para iti bukodda nga interes. Adda dagiti aginbubulsek ken agintutuleng a pasurot a saanda a makita wenno mangeg dagiti dakes nga aramid dagiti mangidauloda kadakuada a mangiturturong kadakuada iti kinadakes.

Iti agdama a panawen a panagturay dagiti didiosen iti gobierno ken pammati, mayanninawda kadi ti wagas ti panagbiag ken pammatulad ni Apo Jesukristo a modelo ti kinalinteg, kinamanagayat ken kinamanangaasi?

Kabayatan ti panagbibiag iti nakaro a kinarigat dagiti mamirmiraut ket adu nga opisial ti gobierno ken pammati, ken dagiti komersiante dagiti agbibiag iti napalaus a kinabaknang ken aglaplapusanan. Agtaltalinaed ti kinarigat ti ekonomia iti pagilian gapu iti saan a pannakaipasardeng ti kurapsion ken panagkunniber. Agtultuloy met ti panagabusar ti kalintegan dagiti tattao kas kadagiti pammapatay ken pannakailupitlupit iti kalintegan dagiti awanan-gaway.

Kinamanagimbubukod iti kinabaknang, saad ken pammadayaw ti nadagsen a krus a mangparparigat ken mangpappapatay kadagiti kaaduan a Pilipino. Ti Pilipinas, kas kangrunaan a pagilian dagiti mamati a Dios ni Apo Jesukristo ket rumbeng nga iyanninawda ti nauneg a kaipapanan ti Semana Santa. Nasken ti panagbabawi ken panagbalbaliw manipud iti nakailumluman a basol tapno maitan-ok ti puli dagiti Pilipino kas napudno a Kristiano, ken agungar ti Pilipinas iti nakaitaneman a kinarigat. (Eden A. Alviar)

Comments are closed.