Footer

Dagiti Mata

“NASAPAAKTO a maturog ‘ton bigat,” kinuna ni Dekdek. “Piesta Dagiti Natay ket adu ti agpasiar nga al-alia.”

“Uray siak met,” kinuna ni Junjun. “Kabutengko la unay no agtaguob dagiti aso.”

“Ti la kabutbutengyo,” inlibbi kadakuada ni Dinan. “Apay koma no Piesta Dagiti Natay?”

Nagkinnita da Dekdek ken Junjun. “Saanka a mabuteng?” sinaludsodda.

“Pagbutngak koma?” dinanog pay ni Dinan ti kanawan a dakulapna. “Saan met nga agpayso nga adda al-alia.”

Agkakaklase ken agkakaarruba da Dekdek, Junjun ken Dinan. Walo ti tawenda. Agtutugawda iti sirok ti mangga da Manang Itang a nagay-ayamanda iti siatong.

“Agpayso kano, kuna ni tatang,” inrason ni Dekdek. “Nakakita kanon!”

“Sadino met?”

“Dita imburnal.” Ti lipit a nagbedngan ti Brgy. Sta. Cruz ken ti Brgy. Ammubuan a barioda ti kayat a sawen ni Dekdek.

Ti nasao a lipit ti pagserkan a mapan iti purok dagiti aggagayyem. Bineltak daytoy dagiti piskeria isu nga adda imburnal a pagnaan ti danum tapno di mapenned ti danum iti Ammubuan a nangatngato ngem iti Sta. Cruz.

“Diak la mamati!” inlibbi ni Dinan.

“Agpakita koma kenka,” kinuna ni Dekdek.

“Diak mabuteng!”

Nagkinnita laengen da Dekdek ken Junjun. Sabagay, ammoda nga adda turtured ti gayyemda. Addada idi iti Grado Uno. Nakakita ni Dekdek iti antatado iti akimbaba a sanga ti abokadoda kabayatan ti panagay-ayamda iti binnaragan ti tsinelas iti sirok daytoy.

Permi a butbuteng da Dekdek ken ni Junjun.

“Umalistayo iti pagay-ayaman,” insuhestion ni Dekdek. “Baka matnag kadatayo dayta nga igges!”

“Sige,” kinuna a dagus ni Junjun. “Uray siak, kabutengko.”

Ngem ni Dinan, nangala iti kayo a panangsukitna iti igges. Inaprasanna idi saanna a maakkal daytoy iti bulong a manarimaanna nga ibusen.

“Ala, an-annuem, Dinan?” sinaludsod da Dekdek ken Junjun.

Ngem di inkankano ida ti gayyemda.

Apaman a natnag ti igges, awan aniamanna a binitin ni Dinan daytoy. Inyawatna kada Dekdek ken Junjun.

Ti butbutengda! Imsiagda iti kasta unay.

Saan a maitudo ti kimmotda a makuna.

Inay-ayek-ekan ida ti gayyemda. Makalawas a saanda a kinaay-ayam ni Dinan iti napalaus a rurodda.

SUMIPNGET. Gapu ta alad laeng ti nagbaetan ti balay dagiti aggagayyem, nangngeg ni Dekdek ti pannakaunget ni Dinan.

“Dika pay laeng sumrek, rabiin!” impulikkaaw ni Manang Sabel nga inana.

“Ditoyak pay indayon, ‘nang!” insungbat ni Dinan. Naibitin ti inadayon a sasawen daytoy iti sirok ti mangga iti likudan ti balayda. “Nagmayat ti agpapaangin ditoy!”

“Dika ket mapan sanguen dagiti leksionyo!”

“Awan met asaymentmi, nanang!”

“Agbasabasaka koma latta, a!”

“Ammokon dagidiay!”

“Sumrekkan, kunak!”

“Madamdamanton!”

“Agparang koma kenka ‘tay kapre dita mangga!”

“Adda, ‘ya, kapre, nanang!” insungbat ni Dinan.

Kapre? Adda kapre iti mangga da Dinan? Naala ni Dekdek ti nagbuteng. Mano metro laeng iti balayda ti kayo! No ngay ta umallatiw iti balayda? Wenno tuman-aw iti tawada no kasta a rabii?

Nakabuyadan iti telebision no ania dayta a kunkunada a kapre. Dakkel a tao a barbonan ken nakabutbuteng ti langana. Sangkaammalna ti nagdakkelan a tabakona.

Kasano ngata nga agpayso no agparang ti kapre kadakuada nga aggagayyem? Asino ngata kadakuada ti kapardasan a tumaray? Sigurado, pati Dinan, mabuteng la ketdi!

“Saan koma nga agpakpakita kadakami ti kapre,” naidawat ni Dekdek.

NASIPNGETAN a nagay-ayam dagiti aggagayyem iti maysa a malem nga awan ti klase. Naimasanda ti naglelemmengan iti tengnga ti purok kaduada dagiti dadduma nga ubbing. Naimbag ta sellag ‘diay bulan.

Mabutbuteng da Junjun ken Dekdek idi agkukuyogdan nga agawid kadagiti balbalayda. Saan nga iti pannakaungetda a nasipngetan ngem baka ngamin agpakita ti kapre a sangkaestoria ni Nana Sabel ken ni Dinan.

“Adu la amin a kabutbutengyo!” inlastog ni Dinan kadakuada. “Adda, aya, kapre! Pamutbutengda la kadatayo dagita nga istoria dagiti nataengan!”

Ngem uray pay, saan latta a maikkat ti buteng da Dekdek ken Junjun. Aglalo no addada iti paset iti daldalanenda a lipit a di ida masilnagan ti bulan gapu kadagiti nangpayong kadakuada a kaykayo.

Immuna a nadanon dagiti aggagayyem ti balay da Junjun. Sa laeng nakaanges daytoy iti nalukay idi makalas-ud iti inaladanda.

Nagpakanawan da Dekdek ken Dinan iti desdes iti makanawan ti balay da Junjun. Agarup sangagasut a metro pay, madanondanton ti balbalayda.

Mabuteng unayen ni Dekdek. Arig saandan a makita ti bulan iti kapuskol ti kakaykayoan iti aglawlawda. Agtagtagergeren dagiti saka ni Dekdek iti butengna.

“Kasla saanka a lalaki!” kinantiawan pay laeng ni Dinan.

Saan lattan a nagsasao ni Dekdek. Agpayso man met a kasta unayen ti butengna. No apay ngamin a dina pay la nga inyuna ti nagawid itay nalawag pay laeng.

Sa la limmag-an ti rikna ni Dekdek idi masungaddan ti paraanganda. Nagdardaras a nagturong iti balayda.

“Ala, addaytan ‘tay kapre!” insurdo pay laeng kenkuana ni Dinan. Permi nga ayek-ekna.

Ngem saanen nga inkaskaso ni Dekdek. Simrek a dagus iti balayda.

Sumagawisiw met ni Dinan a nangturong iti alad a nagbaetanda kada Dekdek. “Takrotkayo met a gagayyemko!” inkatkatawana iti unegna.

Layawen koman ni Dinan ti alad idi mataldiapanna ti kasla dua a mata iti puon ti kakawati iti lalaktawan. Nakalawlawag dagitoy.

Uray la simgar ti dutdot ni Dinan. Uray kunana a natured, saan a pimmanaw ti butengna.

“Nanannnggg!!! Tatang… Tulongandak!!!” inyawriwawa ni Dinan. “Adda al-alia!” Nagsubli ket simrek lattan iti kosina da Dekdek.

“Apay?” masmasdaaw ni Dekdek a nakakita kenkuana.

“Al-al-al… al-alia!” inyangsabna. “Adda dita paglaktawan, gayyem!”

Sumungbat koma pay laeng ni Dekdek ngem addaytan nga agdardaras dagiti nagannak ni Dinan.

“Apay nga um-umkiska?” sinaludsod a dagus ni Nana Sabel.

Imbaga ni Dinan ti makagapu.

“Nasarakamon ‘tay kapre, balong,”kinuna ti nanang ni Dinan.

“Kapre?” saan latta a mamati ni Dinan. Ngem kasanon ket nakitana a mismo?

Ngem agurayka, nakuna ni Dinan iti nakemna. Kasano a kapre ti nakitana ket kasla mata met iti panagkunana.

Inyawid da Nana Sabel ni Dinan. Saanna a maiperreng ti panagkitana ken ni Dekdek.

SINAPA a kinita ni Dekdek ti imbaga ni Dinan a nakakitaanna kadagiti mata a narangrang.

Napaisem laengen ni Dekdek iti naduktalanna.

Dua nga uong a kasla kulat a puraw ti nagtubo iti kayo ti kakawwati. Agandap dagitoy iti sumipnget.

Inkari ni Dekdek a dina ibagbaga ken ni Dinan ti naammuanna. Kaykayatna nga adda pagbutbutngan ti gayyemna tapno saan a pakariribukan ni lilangna a sapulen a rabrabii.

(Gibusna)