Footer

Kinapateg ti Palarong Pambansa

ADU a pondo ti gastosen ti gobierno ti Pilipinas iti tinawen a pannakaangay ti Palarong Pambansa para iti pannakapadur-as ti sports iti pagilian.

Maisaysayangkat daytoy a nailian a torneo a pagsasalisalan dagiti rinibribu nga atleta nga estudiante manipud kadagiti nagduduma nga athletic associations iti 17 a rehion iti Pilipinas. Dagiti delegado iti daytoy a pasalip ket dagiti nangabaken wenno naarisit kadagiti regional competitions iti salinong ti Department of Education.

Tinawen a maangay ti Palarong Pambansa kadagiti nagduduma a probinsia wenno siudad iti Pilipinas a mapili babaen ti bidding a sagaten ti Selection Board a pagpaayan ti DepEd Secretary kas Chairperson, ken miembro dagiti Philippine Sports Commission Chairman, Secretary ti Department of Interior and Local Government ken dagiti undersecretaries, assistant secretaries ken regional directors dagiti maseknan a departamento. Mapili ti pakaisayangkatan ti Palarong Pambansa maibasar iti kinasayaat ti seguridad, trapiko, ken dagiti pasilidad ken lugar a pagay-ayaman ken pakaitarusan dagiti delegado.

Napili ti Ilocos Sur a pakaangayan ti Palarong Pambansa ita a 2018 babaen ti awis ti Provincial Government iti liderato ni Gov. Ryan Singson, iti kadagupan dagiti nakipaset iti bidding pakairamanan ti Marikina City; Baguio City, Benguet; Bulacan; ken Ilagan City, Isabela, saan laeng a gapu kadagiti naituyang a kriteria, ngem gapu pay ti kinapintas ken kinabaknang ti kultura iti probinsia a nasken a mayadal ken mapadasan dagiti estudiante nga atleta.

Madakdakamat nga iti Vigan City, kabesera ti Ilocos Sur ti pakaangayan ti nailian a paay-ayam uray pay iti ili ti Bantay ti nakaisaadan ti Quirino Stadium a maibilang a sentro ti torneo. Maisayangkat met dagiti paay-ayam ken agnaed met dagiti delegado iti Vigan City ken kadagiti nagduduma nga ili iti Ilocos Sur.

Maibilang a damo ti Ilocos Sur iti agsangaili iti Palarong Pambansa a pormal a napanaganan idi 1974 ken naaprobaran laeng ti Republic Act No. 10588 (Palarong Pambansa Act) idi Mayo 27, 2013. Ngem ita 2018 ti maikatlo a maangay iti probinsia ti nailian a salisal ti paay-ayam dagiti atleta kadagiti pagadalan iti elementaria ken sekundaria a nangramutan ti Palarong Pambansa. Naangayen dayta a pasken iti Ilocos Sur idi 1953 ken 1973, nga idi ket maaw-awagan pay laeng iti Bureau of Public Schools-Interscholastic Athletics Association Games.

Mayataday iti R.A. 10588, dagiti sports events iti Palarong Pambansa para iti Elementary Division ket pakairamanan dagiti ay-ayam iti arnis, athletics, badminton, baseball, basketball, chess, football, gymnastics, sepak takraw, softball, swimming, table tennis, taekwondo, tennis, ken volleyball. Dagiti met ay-ayam a pagsasalisalan iti Secondary Division ket archery, arnis, athletics, badminton, baseball, basketball, billiards, boxing, chess, football, futsal, gymnastics, sepak takraw, softball, swimming, table tennis, taekwondo, tennis, volleyball, wrestling, ken wushu.

Maang-angay iti tinawen ti Palarong Pambansa tapno maitandudo ti Physical Education ken sports kas paset ti Basic Education curriculum para ti naan-anay a pannakapadur-as dagiti agtutubo; tapno maipagnetget ti disiplina, teamwork, excellence, patas a panagay-ayam, solidarity, sportsmanship, ken dadduma pay a tagipatgen iti sports; tapno magun-od ti kappia babaen ti sports; tapno mapadaras ti pannakatakuat, pannakapili ken pannakasanay dagiti addaan iti talento iti sports para kadagiiti National Sports Association a makisalisal iti international competitions; ken tapno maaddaan iti pagbasaran iti pannakapadur-as dagiti school sports development programs.

Maika-61 a daras ti Palarong Pambansa 2018 iti Ilocos Sur. Nangrugi idi 1948 a naawagan pay daytoy iti Bureau of Public Schools-Interscholastic Athletics Association Games. Immuna a naiwayat ti paay-ayam sadiay Manila; simmaruno iti Tuguegarao, Cagayan idi 1949, ken Davao City idi 1950. Nagtultuloy daytoy ngem naisardeng idi 1957 gapu iti kellaat nga ipapatay daydi Presidente Ramon Magsaysay gapu ti pannakatnag ti naglugananna nga eroplano. Naangay manen idi 1958 sadiay Tagbilaran, Bohol. Naisardeng ti paay-ayam idi 1972 idi ideklarar daydi Presidente Ferdinand Marcos ti Martial Law. Idi 1973, naangay ti paay-ayam iti Vigan, Ilocos Sur.

Idi 1974, nabaliwan ti awag a Bureau of Public Schools-Interscholastic Athletics Association Games iti Palarong Pambansa, ken naangay daytoy sadiay Bacolod City, Negros Occidental. Nakanselar idi 1980 ti Palarong Pambansa ket nasukatan iti Palarong Bagong Lipunan a naangay sadiay Marikina City, Metro Manila. Naisubli met laeng ti Palarong Pambansa idi 1981, ken naangay sadiay Tuguegarao, Cagayan.

Idi 1984 agingga iti 1987 ket nakanselar ti Palarong Pambansa gapu iti krisis iti pagilian a pinarnuay ti pannakapapatay daydi Senador Benigno Aquino III ken EDSA People Power Revolution. Napasubli daytoy idi 1988, ket naangay sadiay Cagayan de Oro City, Misamis Oriental. Naisardeng manen ti Palaro idi 2001 gapu ti kinakurang ti pondo, ken idi 2004 gapu ta naigiddan iti National Elections.

Itay 2017, naangay ti maika-60 a Palarong Pambansa sadiay San Jose de Buenavista, Antique. Nagkampeon ti National Capital Region; maikadua ti Calabarzon, ken maikatlo ti Western Visayas. Maika-13 met ti Region I a pakaibilangan ti Ilocos Sur.

Manipud pay idi nangrugi ti Palarong Pambansa ken naadaptar ti point system, dinominaren ti kampeonato ti National Capital Region wenno Metro Manila, ken sumarsaruno dagiti dadakkel ken narang-ay a rehion kas ti Region IV-A (Calabarzon), Western Visayas, ken Southern Mindanao a mangipakita a dagiti nalaing nga atleta ket adda kadagiti dadakkel a siudad ken nadur-as a rehion.

Iti kinabayagen a maang-angay ti Palarong Pambansa, uray pay addan dagiti atleta a naglatak ken nagballigi iti tay-ak iti sports kas kada Lydia de Vega – Mercado ken Elma Muros – Posadas iti track and field; Enchong Dee iti swimming; Samboy Lim, Danny Ildefonso ken Willie Miller iti basketball; Dianne Castillejo iti tennis, ken dadduma pay a personalidad – nakirang pay laeng ti apit kadagiti nalaing nga umaayam a makisalisal kadagiti internasional a torneo kas iti Olympic Games, Asian Games, Southeast Asian Games ken dadduma pay nga sports events iti lubong.

Nasken ti naing-inget pay a pannakasagat, pannakabayabay ken panagsanay dagiti estudiante nga atleta tapno agballigida iti tay-ak iti sports ket saan a masayang ti dakkel a pondo ti gobierno a nagtaud iti buis dagiti umili a maus-usar iti Palarong Pambansa.