Footer

Pangta iti demokrasia ti pannakapadisi ti Chief Justice

ADU nga eksperto iti linteg dagiti mangibilang a pangta iti demokrasia ti pannakapadisi iti akem ni sigud a Chief Justice Maria Lourdes Sereno kalpasan ti en banc session dagiti kameng ti Korte Suprema.

Iti botos a walo a kimmanunong, ken innem a simmuppiat, napasingkedan ti quo warranto petition nga impila ni Solicitor General Jose Calida a nangkiddaw ti pannakawaswas ti appointment ni Sereno kas Chief Justice gapu iti saan a naan-anay wenno tinawen a panagipila ti Statement of Assets, Liabilities and Network a maysa kadagiti kasapulan sakbay koma ti pannakadutokna a mangidaulo ti Korte Suprema.

Immunan a nayetnag ti pangngeddeng dagiti mahistrado iti Korte Suprema iti pannakaikkat iti akem ni Sereno sakbay a naaprobaran ken nayuli ti Articles of Impeachment sadiay House of Represenatives uray immun-una nga amang a naipila ti Impeachment Complaint babaen ken ni Atty. Larry Gadon. Naud-udi nga amang ti quo warranto petition iti Korte Suprema ni Calida para ti pannakawaswas ti appointment ni Sereno.

Nalawag ti naipalaon iti 1987 Constitution a maikkat laeng ti Chief Justice babaen ti Impeachment. Ngem kinednganen dagiti kaaduan a kameng ti Korte Suprema a maikkat ni Sereno kas Chief Justice babaen ti pannakawaswas ti appointment-na.

Mabigbig ti Korte Suprema a maudi nga agikeddeng kadagiti isyu-legal a pakaseknan dagiti umili ken pagilian. Maibilang daytoy nga institusion nga adigi ken pundasion ti demokrasia iti pagilian. Maysa ti Korte Suprema kadagiti tallo nga agpapada a sanga ti gobierno – Hudikatura, Lehislatura ken Ehekutibo – tapno mabalanse ti turay ket mapagtalinaed ti demokrasia iti pagilian.

Tapno agbalin a natibker ti demokrasia iti Pilipinas ket nasken koma ti panagwaywayas ti tunggal maysa dagiti tallo a sanga ti gobierno. Ngem iti agdama, kontroladon ti administrasion ni Presidente Rodrigo Duterte ti Ehekutibo, ken ti Lehislatura. Kaaliado ni Duterte da Senate President Aquilino Pimentel III, ken House Speaker Pantaleon Alvarez a mangtengtengngel iti Kongreso babaen ti Supermajority a kadua ti Partido Demokratiko ng Pilipinas – Lakas ng Bayan.

No natibker ti Supermajority ti administrasion iti Kongreso, saan ngata koma a nasaysayaat nga inyuli latta koman ti House of Representative iti Senado ti Articles of Impeachment kontra ken ni Sereno tapno dagiti senador lattan ti mangikeddengto no mapadisi wenno saan ti Chief Justice tapno nailisi koma ti Korte Suprema iti pannakadayyeg a mangapektar kadagiti agserserbi iti Hudikatura ta sakupenna amin a nababbaba a korte iti intero a pagilian.

Mabalin a saan a masinunuo ti katibker ti Supermajority iti Senado a mabalin a maabsuelto ni Sereno a posible a gapu ti panagipila ni Calida iti quo warranto petition iti Korte Suprema ta nanamnama nga ad-adu dagiti mahistrado ti saan a kumanunong iti liderato ti agdama a Chief Justice.

Paglikudan man ti agdama nga administrasion nga adda pannakainaigna iti pannakaikkat ni Sereno kas Chief Justice, ngem saan a nakapappapati kadagiti adu a managamiris nga umili ti panggep ti Solicitor General a maibilang a kangatuan nga abogado ti gobierno a nagipila ti quo warranto petition tapno mawaswas ti appointment ni Sereno.

Adu dagiti umili a mamati nga adda napinget a tarigagay ti administrasion a mapadisi ni Sereno kas Chief Justice gapu kadagiti pagtaktakderanna kontra kadagiti gannuat ti Ehekutibo kas impakitan ni Sereno kadagiti nakedngan a kontrobersial nga isyu iti pagilian kas ti pannalabsing ti kalintegan dagiti tattao iti nadara a kampania kontra illegal a droga, ken ti pannakaitabon sadiay Libingan ng mga Bayani daydi Presidente Ferdinand Marcos.

Manamnama nga iti masakbayan ket adu dagiti gannuat ti agdama nga administrasion a mabalin a kuestionaran dagiti umili iti Korte Suprema no dayta ket mayataday wenno mailabsing iti Konstitusion ken dadduma pay a linteg iti pagilian. Agakem pay ti Chief Justice iti Presidential Electoral Tribunal a mangtratar iti reklamo ni sigud a Senador Ferdinand Marcos Jr. kontra ken ni Vice President Leonor Robredo. Mapagam-amkan a no saan a maikkat kas Chief Justice ni Sereno ket santo laeng agretiro no malpaston ti termino ni Duterte ken ti sumukat kenkuana.

Agapila man ni Sereno iti Korte Suprema ken mangnamnama a mabaliktad ti pangngeddeng kenkuana. Ngem no ti pagbasaran ket dagiti naglabasen nga en banc decision ti Korte Suprema kadagiti nabara nga isyu iti pagilian ket narigaten a baliktadenda ti desisionda.

Ti pannakaikkat ni Sereno kas Chief Justice ket maikaduan a pagteng iti pakasaritaan ti Korte Suprema. Immunan a napadisi idi 2012, ti sinukatan ni Sereno, daydi Chief Justice Renato Corona babaen ti Impeachment gapu iti saanna a panangideklarar kadagiti amin nga assets-na iti SALN.  Imbilang idi ni Presidente Benigno Aquino III a midnight appointee ni Corona ti sinarunona a Presidente Gloria Macapagal Arroyo.

Dinutokan ni Aquino ni Sereno kas Chief Justice iti laksid nga adda dagiti mas senior nga amang a mahistrado iti Korte Suprema. Ngem kas Presidente, kalinteganna ti mangdutok ti kapkapnekanna a mangidaulo ti Korte Suprema a nagdalan iti Judicial Bar Council a nangsagat kadagiti nominado.

Iti pannakaikkat ni Sereno kas Chief Justice, sinonto ngata ti dutokan ni Duterte a mangidaulo ti Korte Suprema? Iti panangdutok ti Presidente iti baro a Chief Justice, mabalin a dumagsen ti impluensiana iti Korte Suprema. Sapay koma ta makapudno ti baro nga agakem a Chief Justice tapno inton malpas ti agdama nga administrasion ket saanto manen a mailungalong ti pannakapadisina. #

Comments are closed.