Footer

Pannakalabsing ti karbengan dagiti istambay nga umili

NAINKALINTEGAN kadi ti napainget a kampania a mangtiliw kadagiti istambay kadagiti kalsada ken publiko a lugar iti naladawen a rabii agingga iti parbangon, wenno mailabsing daytoy iti kalintegan dagiti tattao?

Krinitikar dagiti opisial ti Commission on Human Rights ken ti gunglo dagiti abogado nga Integrated Bar of the Philippines ti nainget a kampania ti Philippine National Police kadagiti ili ken siudad nga addaan iti ordinansa a mangipawil kadagiti kalsada ken publiko a lugar ti panagistambay, panagiinum iti arak ken dadduma pay a nalag-an a panaglabsing kadagiti lokal a paglintegan kas aksionda iti mandar ni Presidente Rodrigo Duterte tapno malapdan dagiti mapaspasamak a nagduduma a krimen ken maikaniwas iti linteg. Ibilang ti CHR ken IBP a ti mandar ti Presidente ken kampania ti PNP ket saan a mabalin a maipakat iti sapasap a Pilipinas ta nawaswasen ti Anti Vagrancy Act. Legal laeng a maipakat kadagiti ili ken siudad nga addaan iti ordinansa a mangipawil ken mangipaay iti dusa kadagiti aglabsing.

Nainget ita ti kampania ti PNP sadiay Metro Manila ken dagiti dadduma pay a siudad a mangipakpakat dagiti ordinansa kas panangtungpalda iti mandar ti Presidente. Rinabii nga adu dagiti matiltiliw nga istambay, agiinum iti arak, agsigsigarilio, agtupra, lamolamo, ken dadduma pay a minor offenses nga ipawil dagiti ordinansa.

Pagangayanna, mabingbingay ti atension dagiti polis ta imbes nga ipamaysada ti agtiliw kadagiti kriminal ken agar-aramid iti nadagsen a panaglabsing iti linteg ket dagiti metten nalag-an a panaglabsing kadagiti lokal nga ordinansa iti maysa kadagiti ipangpangrunada.

Sadiay Quezon City, maysa a lalaki nga agkabanuag ti natiliw dagiti polis iti abay ti tienda iti compound nga ayan ti balayda gapu iti pammabasol a panagistambayna. Nagresistir daytoy ket pinagsasawanna dagiti polis a nangarestar kenkuana, a gapu ti nangarestaran ken nangipilaanda iti kaso a “Resisting Arrest ken Alarm and Scandal” a gapu ti nangipupokanda iti detention cell. Natay ti biktima bayat ti pannakaikulongna. Segun ti pamiliana, adda dagiti lemma iti nagduduma a paset ti bagi ti biktima a mabalin a gapu ti pannakakabkabilna. Kuna dagiti polis a naatake ti biktima.

Awanen mamaayna ti puon ken gapu ti ipapatay ti biktima a natiliw gapu ti panagistambayna ta saanen a maisubli ti biagna, ken inulilanan ti pamiliana. No saan a naarestar ken naikulong ket mabalin a sibibiag pay laeng koma ti biktima. Sungbatan ngata dagiti nangarestar a polis ti ipapatay ti biktima?

Saanen a nakaskasdaaw ti bangking a pannakaipakat ti linteg iti Pilipinas. Agduma ti pannakaipakat ti linteg kadagiti nabileg ken addaan iti koneksion a tattao, no maidilig kadagiti napanglaw ken awanan-gaway.

Kaaduanna a dagiti masansan nga agis-istambay kadagiti kalsada ken publiko a lugar ket dagiti napanglaw, awanan-trabaho ken agnaed kadagiti nailet a pagtaengan, balay ken apartment. Sadiay Metro Manila, adu dagiti mapilitan a rummuar kadagiti nailet a pagyananda nga aglilinnetlet kadagiti napudot nga up-upaanda a nailet a siled tapno magin-awaanda. Kadagiti pagtaengan nga awan ti umanay nga espasiona, adda dagiti agpasken a mangusar kadagiti eskinita, igid ti kalsada ken publiko a lugar a pakaangayan dagiti simple a selebrasion, wenno pakaimassayagan dagiti minatayda.

Bumassit ti bilang dagiti istambay ken mangaramat a pakaangayan dagiti nagduduma a pasken dagiti kalsada ken publiko a lugar no mapadur-as ti kasasaad dagiti napanglaw. No adda trabaho a pakakumikoman dagiti tattao, saandan a masango ti agistambay iti langlangalang. No adda nalawa a pagyanan ken pagnaedan dagiti tattao, awanen ti mangaramat iti kalsada ken publiko a lugar a pagiinuman ken pagpaskenan. Dagitoy a panaglabsing iti ordinansa ket epekto laeng ti kinarigat ti kasasaad dagiti Pilipino.

Nasayaat ti panggep dagiti naputar nga ordinansa a mangtiliw kadagiti istambay, agiinum iti arak, agaariwawa ken dadduma pay a mainaig nga aramid nangruna kadagiti kaltaangen nga oras iti rabii ken agsapa ta dagitoy a kanito nga adu dagiti mapaspasamak a krimen. Ngem naipakadawyanen nga iti pannakaipakat dagiti linteg ken ordinansa ket adda latta dagiti malabsing a karbengan dagiti umili nangruna no dagiti polis ket abusado wenno agkurang ti ammoda wenno pannakaawatda iti ipakpakatda a pagannurotan. Mabalin a ti pannakaipakat dagiti ordinansa ket agpataud pay ti kurapsion ken pasuksok tapno saan a maarestar dagiti aglabsing.

Pinatalgedan ni PNP Chief Director General Oscar Albayalde nga ikagumaanda nga iti panangtungpalda iti direktiba ti Presidente ket raemenda ti human rights dagiti sitaren ken tiliwenda. Ngem magarantisaran kadi ti PNP Chief nga agtungpal amin dagiti polis iti mandar dagiti ngatuenda ta adu latta dagiti maipadpadamag a matiltiliwan a polis nga aglablabsing iti linteg uray no naistrikto dagiti hepeda? No kabaelan dagiti polis a nababa pay ti rankona a supringen ti mandar ti PNP Chief ken dagiti ngatuenda, anianto la ketdin a saanda a kabaelan a supringen ti karbengan dagiti awanan-gaway ken napanglaw a sitaren ken arestarenda?

Napintas man ti panggep ti nainget a pannakaipakat dagiti ordinansa mainaig iti pannakatiliw dagiti istambay ken dadduma pay a panaglabsing kadagiti lokal nga ordinansa, ngem saan koma nga isu ti agbalin a prioridad ti PNP ken ti Presidente ta ad-adu nga amang dagiti nasken a pangituronganda ti atensionda.

Rumbeng nga ipamaysa ti PNP ti pannakadalus wenno internal cleasing iti ahensiada ta agingga kadagitoy ket nagadu pay laeng dagiti police scalawags ken managbaybay-a kadagiti responsibilidadda. Rumbeng nga ipamaysada a solbaren dagiti nadagsen a krimen sakbay dagiti simple a panaglabsing kadagiti ordinansa. Sayang ti nagdakkelan a sueldoda no trabaho laeng ti barangay tanod dagiti ar-aramidenda.

Adu dagiti nasken nga ipamaysa a trataren ti Presidente. Imbes a dagiti aglabsing iti ordinansa nga agistambay kadagiti igid ti kalsada ti imandarna a matiliw. Saan ngata a nasaysayaat no dagiti Chinese a nangsakupen iti teritorio ti Pilipinas iti West Philippine Sea ti patiliw wenno papanawenna? (Eden Alviar)

Comments are closed.