Footer

Tribu ni Cain (Umuna a paset)

INSARDENG ni Mayor Rodrigo Rodis ti Toyota nga azul ken Modelo 90 iti sango ti ruangan ti Rodis Beach House. Nagbusina iti maysa a tunged ken dua nga atiddog. Nailukat ti ruangan, umis-isem ti lakay a nagkuna.

“Addan ni kasinsinmo, mayor!” Impasungad ti katalek. “Itay pay alas-dose a simmangpet.”

Nakaparada ti Honda a dumerosas ken Modelo 97 iti sango ti agdan. Immisem ti alkalde. Sabali la a pudno ti playboy, nasaona iti nakemna.

Inyapiringna ti Toyota iti Honda. Pinatayna ti makina. Dimsaag iti kotse sa immuli. Iti beranda, umin-inum a maymaysa ni Elmer iti Fundador, naidasar ti bagnet, chitcharon ken kilawen a pasayan iti lamisaan.

“Insan!” Agarup nga inriaw ti mayor, tumigerger ti akakna nga arintarayen.

“Insan!”  Imbales ni Elmer nga immasideg, dumerosas met ti T-Shirt-na a nangpaubing iti atleta a langana.

Nagabrasa dagiti agkasinsin, pumikpikda iti likud iti tunggal maysa.

“Pasensiakan iti ladawko,” kinuna ni Mayor Rodis. “Adu ti immay idiay opisina.”

“Naimbag dayta a damag, insan,” insungbat ni Elmer. “Mangabakka manen iti umay nga eleksion.”

“Ngem, pumangpanglawak, insan. Iti politika, maabak ti nairteng ti dakulapna.”

“Nagadu a proyektom: rangtay, kalsada, eskuelaan, reforestation, irrigasion, stadium…”

“No awan ti proyekto… ammomon, insan…”

“Ket, imbalonko ti project feasibility study ti Lailo Beach Resort agraman papeles ti incorporation.”

“Good, good!  Dayta ti kaay-ayok kenka, insan. Napardas nga aggunay.”

“Ney, ket uminumkan, a, insan. Dandanik maguduan ti maysa,” intudo ni Elmer ti naksayan a botelia ti Fundador.

Binukbokan ti mayor ti basona iti arak sana sinay-up. Immisem. Nagtilmon sakbay nga inyangadna ti baso. Dagus a nariknana ti ibabara ti karabukob, barukong ken rusokna.

“Kitaenta man ti project study, insan,” kinuna ti mayor.

Inukrad ni Elmer ti nai-folder iti plastic a papeles iti sango ti kasinsinna. Binukbokanna ti naatianan a basona ken ti kainninumna.

Agpulpulotan ken umin-inum ti alkalde a nangbasa iti project study. Agtungtung-ed nga umis-isem. Dinarasna a binasa iti tengnga dagiti papeles. Ti projected income iti tinawen ti kaskenan kenkuana, no mano ti sapulenda iti negosio, nangnangruna kadagiti umuna a tallo a tawen.

“First year, three hundred fifty thousand; second year, four hundred fifty thousand; third year, six hundred fifty thousand,” impigsa a binasa ti alkalde ti projection wenno inadal a pattapatta.

“Aniat’ makunam, insan?”  Inamad ni Elmer.

Imminum ti alkalde. Impaidna ti folder iti bagina, dumdumges ti ling-etna.

“Mayat, insan,” kinuna ni Mayor Rodis, “Ngem, mano ti masapul nga ipuonan?”

“Ten million pesos only.”

“Only ti ten million pesos kenka, insan!  Ngem, siak…?”

“Pagguduaanta, insan.”

“Awan singko milionesko!”

“No four million, ngay?”

“Insan, dimo la ammo…”

“Di ditan ituloy?”

Naklaat ti mayor iti sinao ti kasinsinna. Nagamak. Amangan no ipaypayso ni Elmer a kettelen ti pagragutanna unay a negosio. Ket, no sabali a tattao wenno grupo ti mangtagikua iti

beach resort, narigatton no sumbrek a kasla nakapimpiman. Kasinsinna ni Elmer. Uray pay ammona ti ugali daytoy a nasikap, sipud kinaubingda, nasiken latta ti panagtalekna a patas ti panagkaduada itoy a negosio.

“No adda la pakautangak…” naliday ti timek ti mayor.

“Kastoy, insan,” insungbat ni Elmer: “Sidadaanak a mangipabulod kenka iti four million pesos nga itapogmo iti negosio.”

“Ania ti kondision, insan?”

“Kalikagumak a bukodan ti pagminasan iti kobre ken buli idiay Bantay Ligsay.”

Naimayeng manen ti mayor. Limteng a dagus iti utekna a daytoy ti pagragutan ni Dondon, ti inaudi a barona.

“Ney, agpulotanka, a, insan?”  Impalagip ni Elmer.

Naulimekda a nagpulotan ken imminum. Naibusen ti linaon ti botelia a rinugian ni Elmer. Ti alkalde ti nanglukat iti maikadua a botelia. Isu payen ti nangkarga iti basoda a dua.

“Pudnuek ti agsao, insan,” kinuna ti mayor. “Kalikaguman ni Dondon a bukodan ti Bantay Ligsay.”

“Adda kenka, insan,” insungbat ni Elmer. “Ngem, kasanoak ngarud metten. Sungbatak ti four million nga isugponmo iti Lailo Beach Resort… bukodan pay ni Dondon ti Bantay Ligsay?  That’s like eating your cake and keeping it at the same time, insan!”

Nagtung-ed ti mayor. Pudno ti sinao ti kasinsinna.

“Bay-am ta kasaritak ni Dondon, insan.”

“Dakkel ti panagtalekko kenka, insan. Mabalintan ti agpirma kadagiti incorporation papers?”

“Madamdama, insan. Ney, luktak manen ti maikatlo a botelia, insan?”

“Isut’ nangibalonak kadagita tapno inumen ken pulotanenta!”

Masmasdaaw ti mayor iti bagina. Agarup a dina patien a limmaemen ti ininumna a Fundador idinto a dudua pay laeng a botelia ti nabaliktadda. Kabaelanna a bukodan ti dua!

Ken tagiayatenna ti panagbalbalikas ti kasinsinna. Ti playboy, pudnon sa nga adda talibagokna, napaisem iti unegna.

Intuloyda ti nagpulotan ken naginum. Magudguduan ti maikatlo a botelia. Umim-imas ti panagraman ti mayor iti Fundador. Ken kasla sumimsimsim laengen ni Elmer, a.

“Itudom ti pirmaak,” kinuna ni Mayor Rodis, “Medio kumudrepen ti panagkitak. Ha-ha-ha!”

Intudo ni Elmer ti lugar a pirmaan ni Mayor Rodis kadagiti papeles a kasta unay ti puskolna.

(ADDA TULOYNA)