Footer

Panagsakbay iti panawen ti bagyo

Kalaksidan iti pannakadugudog iti panagsakbay, saan latta a naliklikan iti panagsagaba iti nakana iti napalabas a Bagyo Ompong. Nakas-ang. Adu dagiti nadadael a sanikua, inpraestruktura, dagiti mulmula iti talon ken bangkag, ken nakatayan ti innem a pulo ket uppat a katao ken pinullo iti nagsagaba iti pannakasugat ken dadduma pay, ken adda pay dagiti saan pay a nasapulan nga umili gapu iti pannakagaborda a sibibiag gapu iti panagreggaay ti daga iti bakras, a kas iti napasamak sadiay Barangay Ucab, Itogon, Benguet.

Nupay kasta, iti sibubukel a pakabuklan ti nainsapasapan a situasion, nupay adu latta dagiti biktima, makuna a naballigian pay laeng iti naisayangkat a panagsagana ken panangliklik nga inaramid ti National Disaster Risk Reduction and Managemernt Council (NDRRMC) ken dagiti ahensia iti local government units a katinnakunaynay daytoy. Ta no saan a napursige ken napinget iti pannakaiwarwaragawag iti panagsakbay, makuna a saan a masasaan iti ad-adu pay kasualti wenno biktima, ad-adu pay iti sanikua a nadadael ken napukaw.

Ti pannakaikabassit wenno kinaawan koma ti agtinnag a biktima a tuntun-oyen a ganuat ti panagsana, ket epektibo a makuna ngem nasken ay nga itag-ay iti nangatngato nga agpang tapno sumangbay met ti pannakapnek a kalkalikaguman.

Iti sapasap a kapaliiwan, inaramid ti (NDRRMC) iti amin a kabaelanda a mangsangga ti pakaisagmakan ken proteksion dagiti maseknan nga umili iti panawen ti emerhensia. Mapaliiw ti makapatung-ed nga inaramidda iti benneg ti komunikasyon, ta ultimo dagiti selpon ken nadumaduma a networking site ket binagyo met iti pakdaar iti panawen ti bagyo; saan nga agsarday iti pannakaiwarwaragawag ken pannakaiteks maipapan iti kasasaad ti panawen ken no ania iti nasken nga aramiden tapno maliklikan ti saan a pagayatan a pasamak.

Nupay kasta, iti panawen ti emerhensia kas iti bagyo ken dadduma pay, nasken la unay iti pannakiandingay dagiti umili, babaen iti panangtungpalda (koma) kadagiti annuroten iti panagannad, a saan ket a barengbarengen. Ta adu pay laeng dagiti sulpeng.

Saan koma nga isarwag ti komon a pangngeddeng ti pannakigasanggasat. Daytoy ti nakairuaman nga aramid a nasken koma nga ipuruak iti nganga ti silulukat a tawa. Ti risgo ket saan koma a laokan iti pinget ti kabaliktad iti maitutop nga aramiden. Sitatallugod koma nga ayunan iti pannakaisalakakan wenno pannakaipasungalngal iti narisgo a kasasaad.

Ti kaaduan kadagiti biktima kadaytoy a Bagyo Ompong ket iti saan a pannakaikankano wenno saan unay a pannakasurot ti nainget unay a ballaag ket pakdaaar ta naisurot iti umatiperper nga angin ken tudo ti kinasulpeng ken kinadarasudos. Kadagiti dadduma a managayat iti adbentura ken pannakiay-ayam iti kinarisgo, inasapitda pay laeng met bukodda a pagragsakan. Maliklikan koma ti aramid a resistensia, pannakaigasanggasat ken pannakaay-ayo iti adbentura iti narisgo a kasasaad iti panawen wenno katukadna a situasion. A saan koma a dagita iti pakaituonan iti immatang no di ket ad-adda koma nga aramiden iti pannakitakunaynay iti maiwaywayat nga emerhensia, transportasion, ebakuesion, panagsalbar wenno reskiu, iti engineering a kasapulan iti pannakaiwaknit kadagiti nangbangen iti daldalan ken kalkalsada tapno nasaysayud iti pannakaipagna kadagiti nasisita ken naituding nga aramiden; iti biang ti salun-at ken rehabilitasion a kankayon a silulukat nga ima pannakasinnaranay ti asinoman nga addaan itoy a talugading ken panggep.

Kadagitoy koma iti pakaituoan iti immatang a saan ket nga iti pannakarayaw ti bagi iti saan a nasisita nga aramiden iti panawen ti emehensia.

Anansata, ti sinagaba ken ni Bagyo Ompong, dagiti biktima itoy a kaaduan ken dagiti nangsurot iti likudan ti nakaisigudan a trabaho wenno aramid, ta nasken met a silpuan anges. A kas iti napasamak kadagiti minero sadiay Benguet.

Uray no kunaen, a nainget met iti pannakaiwarwaragawag dagiti pakdaar a sagabaen, adda latta iti mangsurot iti pannakigasanggasat tapno masilpuan ti nesisita a kasapulan iti inaldaw. Daytoy a punto, ti maisapulan koma iti epektibo a solusion tapno maliklikan a maulit ti nasaem a pasamak iti masanguanan.

Mabalin a daytoy iti ikkan iti importansia babaen iti panagadal ken panagamiris kadagiti napalpalabas a pasamak tapno makalukat iti napintek a solusion ken aramiden iti tunggal isasangbay iti aniaman a kita ti emerhensia.

Ketdi, iti kapaliiwan iti pannakaiwayat iti panagsagana, kadagiti agindeg iti igid ti kabaybayan, makuna a makapatung-ed ti naisa-
yangkat a panagsagana. Ti kadakkelan a puntos ket iti kinaadda iti sitatallugod dagiti amin nga umili nga agindeg iti kabaybayan nga immannugot kadagiti pakdaar ken singasingasing a nasken nga aramiden nga awan iti tumpuar a kinabangad.

Iti tinawen a paspasamak, a panangsango ti emerhensia, a kas panawen ti bagyo, dagiti agindeg iti igid ti kabaybayan wenno dagiti mangngalap iti kadakkelan iti ilgat ti kinarisgo. Ngem itoy a tawen, makuna a sitatallugodda a nagtungpal kadagiti waragawag ken pakdaar.

Itoy a punto, ti komendasion ket sitatallugod met a maipaay kadakuada gapu iti naannayas a kooperasionda wenno pannakitakunaynay kadagiti agrebbeng a nasional ken local nga ahensia a mangipatpatungpal iti pannakaliklik iti pannakaipaet iti disgrasia.

Ti aramid a siaannugot ket maiparbeng la unay tapno magutugot met dagiti addaan iti kasungati a pampanunot. #