Footer

Agtultuloy ti pangta ti terorismo, 17 a tawen kalpasan ti 9/11 Attack

KASANO a malapdan ti panagraira ti terorismo iti Pilipinas ken iti intero a lubong tapno agbalin a natalged dagiti tattao ket mataginayonen ti kappia?

Dayta ti nagkaykaysa a saludsod dagiti adu a Pilipino kabayatan ti pannakailagip ti maika-17 nga anibersario ti panagatake iti World Trade Center, New York City, USA idi Setiembre 11, 2001 a nakatayan ken nakasugatan dagiti rinibu a tattao pakairamanan dagiti aglimapulo a Pilipino, ken iti sango dagiti nagsasaruno a panagbomba sadiay Mindanao ken Luzon a nakatayan dagiti sumagmamano ken nakasugatan dagiti adu nga inosente a sibilian.

Iti tunggal isasangbay ti anibersario ti 9/11 Tragedy, maipalagip met kadagiti tattao ti kinaranggas ti terorismo a bunga ti Islamic fundamentalism ken naballikog a pammati. Maipalagip met ti kinadakes ti panunot ti utek ti dayta a terorismo a ni Osama Bin Laden ken dagiti kakaduana iti Al Qaeda. Maipalagip pay ti panagliway ken panagbiddut ti Federal Bureau of Investigation ken Central Intelligence Agency ti Estados Unidos ta iti laksid nga idi 1995 pay laeng ket nadiskobreda iti Pilipinas ti Oplan Bojinka nga orihinal a plano ti Al Qaeda iti panag-hijack ken panagpabettak kadagiti commercial flights ti US, ket nagliwayda a gapu ti pannakapasamak ti kadangkokan a panagatake iti Estados Unidos kalpasan ti Pearl Harbor Attack sadiay Hawaii, USA idi Disiembre 1, 1941 bayat ti Maikadua a Gubat iti Lubong a nakairamanan ti Pilipinas.

Adu dagiti naindaklan nga adal iti napasamak a 9/11 Attack a maadaw ti Pilipinas, ta kalpasan dayta ket nagbalin a napinget a kaaliado ti pagilian ti US iti kampania kontra terorismo nangruna iti South East Asia. Napasingkedan ti nagkaunan a relasion ti Al Qaeda ken dagiti Abu Sayyaf Group. Nagsubli dagiti US Forces iti Pilipinas babaen ti Visiting Forces Agreement kalpasan ti ipapanaw dagiti military bases iti pagilian.

Kalpasan ti pannakatay ni Bin Laden sadiay Abbotabad, Pakistan idi Mayo 2, 2011 babaen ti Operation Neptune Spear ti US Special Forces a nangraut ti naglemlemmenganna a compound, saan a nagbayag, timmanor ti narangranggas a terorista a grupo ti Islamic State of Iraq and Syria babaen kada Abu Musab al-Zarqawi, Abu Bakr al‑Baghdadi, ken kakaduada.

Nagbalin ti ISIS a patron ni Isnilon Hapilon ti Abu Sayyaf Group ken dagiti kameng ti Maute Group a nangisayangkat ti Marawi Siege idi Mayo 23, 2017 a nakadadaelan ti naprogreso a siudad, ken gapu ti nangideklaraan ni Presidente Rodrigo Duterte iti Martial iti Mindanao.

Kabayatan ti panangpasangbay ti lubong ti maika-17 nga anibersario ti 9/11 WTC Attack a karanggaasan a terorismo iti intero a lubong, napasamak met iti Pilipinas dagiti nagduduma a terorismo. Nagsaruno ti panagbomba sadiay Isulan, Maguindano a nakayatan dagiti sumagmamano a tattao, ken nakadangran dagiti adu a sibilian. Atapen ti Philippine National Police nga aramid dayta ti break-away faction ti Bangsamoro Islamic Freedom Fighters a mangid-idolo ti Islamic State of Syria and Iraq.

Nakalkaldaang dagitoy a panagbomba sadiay Isulan, Sultan Kudarat ta napasamakda iti laksid a nakadeklarar ti Martial Law iti intero a Mindanao manipud pay idi Mayo 23, 2017 agingga inton Disiembre 31, 2018. Idi Agosto 28, 2018 bimtak ti improvised explosive device sakbay ti panagrambak ti ili Hamungaya Festival. Iti dayta a panagbomba, natay dagiti tallo a tattao agraman ti pito ti tawenna nga ubing.

Idi sardam ti Setiembre 2, 2018, maysa manen nga IED a bomba ti bimtak iti maysa a computer shop a nakatayan iti dua nga agtutubo ken nakasugatan dagiti 12 a tattao.

Napasamak pay ti panagbomba sadiay Lamitan City idi Hulio 10, 2018 a nakatayan dagiti sangapulo a tattao ken nakasugatan dagiti adu a tattao. Atapen ti PNP nga aramid dayta dagiti kameng ti Abu Sayyaf Group.

Naisayangkat met ti panagbomba idi Setiembre 3, 2018 sadiay Masbate Port, Masbate City iti asideg ti Philippine Coast Guard Station, a nakadadaelan dagiti motorboart ti Coast Guard, ken rescue speed boat ti Philippine Army. Nagasat ta awan ti natay wenno nadangran iti panagbomba ta nairanta a mausar dagiti nadadael a motorboat iti fluvial procession.

Idi Agosto 2, 2018, immunan a bimtak ti IED iti dayta met laeng a Puerto nga adda iti asideg ti istasion ti Coast Guard. Intudo ti PNP a gapuanan ti Communist Party of the Philippines ti panagbomba.

Nagkas-ang dagiti mapaspasamak a terorismo iti Pilipinas ita a sakbay ti 9/11 Attack ta kalaksidan ti kinaranggas a linak-am dagiti nagbalin a biktima ket ipaneknekna ti kinaawan ti nasursuro dagiti opisial ken agserserbi kadagiti ahensia ti gobierno a maseknan iti seguridad nangruna ti PNP ken AFP.

Iti laksid nga adda ti Mindanao iti Martial Law, ken ti panagsublin iti ranget dagiti tropa ti gobierno ken rebelde a komunista, ket napaay dagiti agpapaay iti intelligence community a nakatakuat ken nangtubeng kadagiti panagbomba tapno saan koma a napasamak dagiti panagbettak dagiti bomba. Nagkas-ang daytoy ta kas ti Marawi Siege, nakaturog dagiti agpapaay iti PNP ken AFP nga akinsakup kadagiti nabomba a lugar ta iti laksid a napamodernon dagiti alikamenda ken naingaton dagiti sueldoda, ket nabaybay-anda dagiti trabaho ken responsibilidadda.

Agingga nga adda dagiti tattao a bulsek iti naballikog a pammati ken adda naulpit nga interesna, ken agtultuloy ti panagbaybay-a dagiti maseknan nga opisial ken agserserb iti gobierno ket mapasamakto latta ti mapagam-amkan a terorismo iti pagilian ken iti lubong. #