Footer

Diro

MALAKSID kadagiti magun-od nga imbag para iti salun-at, naimas pay nga ilaok kadagiti resipi, imbes nga asukar wenno brown sugar ti usaren a nayon nga ingridiente, usaren ti diro. Saan laeng a pampasam-it, addaan pay iti naiduma a raman ken ayamuom a manggubuay ti eesseman a ramanan ti putahe, no di man manganen. Naisangsangayan a nanam a mangpaimas ti putahe.

Pollen ken nectar, dayta ti diro. Kinolektar ken inurnong dagiti alig, wenno uyokan, wenno alimbayungan ken dadduma pay a kaarngida manipud kadagiti nadumaduma a sabsabong iti aglawlaw. Mapapati nga aglawa iti tallo a kilometro agingga iti uneg ti walo kilometro a radius manipud iti ayan ti colony dayta a masakupan ti pagur-urnongan dagiti tumatayab iti pollen ken nectar. No ania iti adu a sabong kadayta a panawen ti panagkolektar, isu met ti maris ti diro. Adda maris a duyaw, orens ken light brown, nalitnaw ken saan, natayengteng ken saan. No ania dagidiay sabsabong a nagtaudanna wenno nagkolektaran, dayta ti mangipaay iti naisangsangayan a raman.

Dagitoy man dagiti posible a pagkolektaran dagitoy a tumatayab iti pollen ken nectar: sabong ti narra, eucalyptus, kamantiris, kawkawatit, ipil, akasya ken dadduma pay a kaykayo nga agsabong. Agkolektarda met manipud kadagiti mais, niog, kape, cacao, mangga ken dadduma pay nga agbunga iti prutas. Agkolektarda pay manipud kadagiti natnateng nga agsabsabong, a kas iti kamatis, paria, balatong, tarong ken dadduma pay. Uray kadagiti sabong ti tabako.

Dagiti met dadduma, kadagiti ubbak ken bulong ti kayo nga agkolektar iti compound a propolis, nga isu iti aramidenda a wax a pagidulinanda iti nakolektarda a pollen ken nektar. Dayta propolis ket addaan met laeng iti healing properties: anti-inflammatory, antibacterial, antifungal ken antiviral.

Adda ti naipadamag a nagtaraken iti alig kadagiti minulaanna iti kape, kasoy ken cacao. Kadagiti sabong dagitoy a mula nga agbunga nga agkolektar dagiti alig iti pollen ken nectar, napintas ti apitna a diro aglalo ket saan a mapasuyotan iti kemikals dagiti sabong. Adda pay naipadamag nga iti sirok dagiti mangga a nagtaraken iti alig. Ngem kunaen dagiti dadduma, a saan unay nga epektibo daytoy ta kasapulan met a pasuyotan iti pestisidio ken insektisidio dagiti sabong ti mangga. Iti dayta a wagas, kumayakay met dagiti alig, uyokan alimbayungan ken kaarngida ta isalakanda met ti biagda. Dida asitgan dagiti napasuyotan iti pestisidio ken insektisidio nga agsabsabong. Isu a dagiti mangad-adal iti apiculture, ti technical term ti beekeeping, dida irekomenda ti aglawlaw a mapaspasuyotan iti insecticide ken pesticide ta agpanaw ti colony.

Ngem saan amin a diro ket mangipaay iti pagsayaatan. Adda mangipaay iti hallucination wenno pannakaeksperiensa iti naisabsabali a saan a maeksperiensa iti riyalidad. Ti nasao a diro ket addaan daytoy iti psychoactive agent. Ti agdadata a rason itoy, ket gapu iti pagkolkolektaran dagitoy a tumatayab iti pollen ken nectar ket addaan iti laok a hallucinogen agent mangipaay iti hallucination. Mad honey ti awagda kadaytoy.

Daytoy a diro ket kas met laeng kadagiti mula ken uong nga addaan iti hallucinogen agent a mangipaay iti panagbalbaliw iti taray ti panunot, emosion ken consciousness. Ti hallucinogen agent ket mangipaay iti psychedelics, panagdelirio ken panagmaymaysa.

Kas iti Mad Honey sadiay pagilian ti Nepal. Nalatak daytoy gapu ta adu kano iti maitedna nga agas kadagiti nadumaduma a saksakit. Dimmanon payen sadiay Turkey dagiti naproseso wenno naikabil iti bassit a garapon.

Ngem saan nga amin a naigarapon ket napurpuro a mad honey. Ta adda metten dagiti agnagnegosio itoy ket laokandan iti pudno a diro. Saanen a puro a mad honey, nalaokanen. Namaymayat met ketdi dayta a, ta nalabit a saanen nga isu iti puon iti pakatayan ta bassit laengen a banag a hallucinogen agent ti ipauneg, ngem isu latta a mangipaay iti pannakaapiang ta maysa la ket ngarud a psychedelic.

Ti maysa nga epekto dayta ket saan a makatakder ken saan a makapagna ti nangan kadayta a mad honey. Uray no apagkapat laeng iti dakulap, no sikakabil pay laeng iti wax, no agdadamoka a makaraman ket dimon ammo ti ar-aramidem, dika makagunay, agmalmalanga wenno nakailad, umis-isem no di man agrungrungiit lattan a mangbuybuya ti dekolor a lubong a pinarnuay dayta hallucinogenic honey.

Ania ngamin, aya, ti rason ti mad honey a mangipaay iti hallucination? A kas kadagiti maiparparit a druga, marihuana ken dadduma pay?

Dagiti nagkolektaranda a sabsabong ket addaan iti makaapiang a compound a maawagan iti grayanotoxin. Adu dagiti sabsabong nga addaan iti toxin. Ditoy nga agkolektar dagiti tumatayab iti pollen ken nectar. No maikaadu iti ipauneg itoy ket mapasamak ti hallucination wenno posible pay a puon iti ipapatay.

Adu dagiti mula a makaited iti hallucination. Sumagmamano dagitoy ket adda nga agtubtubo iti pagilian, ngem saanen a nasken nga inaganan pay ida ken iladawan ta dinto ket maabuso gapu iti kinaadda ti makaapiang a mapataud kadagitoy a mula.

Sadiay Bacnotan, La Union, iti ayan dagiti agtartaraken iti alig a pagtaudan iti diro. Gapu iti iyiikayen dagiti mannalon nga agmulamula iti tabako, nagpanunotda iti sabali a sandi a panguartaan. Ket ti panagtaraken iti alig iti napanunotda a pamuspusan. Nagbalin pay ketdin a kas One Town One Product ti diro nga agtaud dayta nga ili. Mapasamak pay ketdin ti Diro Festival a maangay tunggal Mayo, a pangipromotda ti produktoda a diro.

Ti Republic Act 9151 iti nangipaay iti suporta-gobierno ti apiculture wenno beekeeping.

Sadiay met umabagatan, adda report ti kinaadda ti naidumduma a diro a mailaklako. Ti berde a diro. Nagadu dagiti aggatang. Kuna dagiti aglaklako nga adu kano iti maagasanna a sakit. Gapu kadayta a damag, tinakuatan dagiti chemist iti University of the Philippines no pudno met la dayta a diro wenno saan, wenno ania ti naisalsalumina kadayta a diro ta apay a berde ti kolorna. Ngem natakuatanda laengen a saan met gayam a napudpudno a berde a diro no di ket adulterated wenno nakanawan laeng iti di masinuo a banag. Panangballaibo kadagiti aggatang tapno adu ti malakoanda. Ngem kadagiti agkolkolektar iti green honey, sadiay Surigao, kunaenda a napudpudno ti inda kolkolektaren. Ania man ti pudno itoy nga isyu, awan koma iti mapataud a panaggundaway tapno mataginayon ti pakairanudan.

Kadagiti restaurant, hotel ken resort, ad-adda a sapulenda ti forest honey. Daytoy ‘tay gagangay a maala iti kabakiran. Masansan met a tradisional iti panagala babaen iti panangpausok ti kayo a nakaibitinan ti colony. No agpanawen dagiti tumatayab isu metten iti pananguli a panangala iti nakabitin a forest honey.

Ti forest honey, ket bassit laeng a porsiento iti kadagupan iti mailaklako iti merkado. Iti napasamak a 3rd Forest Honey Conference ket naitudo a dies porsiento laeng iti mailaklako iti merkado a forest honey. Isu nga agkankandarapa nga agbirok dagiti makasapul a restaurants, hotels ken resorts.

Kadayta dies porsiento a kadagupan ti forest honey iti merkado, agtaud dagita iti kabambantayan iti Rizal, Bukidnon, Negros Occidental, Occidental Mindoro, Oriental Mindoro, Palawan, Pangasinan, Quezon and Zambales. Adda met dagiti aggapu iti Abra ken Mt. Province, ngem bassit laeng a kandidad, ta marigatanda metten nga agsapul iti colony, aglalo ket napukan metten dagiti kaykayo, kinalboda metten dagiti bambantay. Sadino pay ngarud ti pagkolektaran dagiti tumatayab iti diro? Gagangay a dagiti laeng makunkuna nga indigenous people (IP) iti aglaklako kadagiti forest honey. Gapu dayta a banag, napanunot ti Philippine Forest Honey Network a pagkaykaysaen ken tulongan iti panaglako dagiti IP’s nga agkolkolektar iti forest honey iti pagilian. Tapno ngumato met ti paglakuanda ken saan a baraten dagiti mananggundaway. Ti PFHN ket nabuangay idi 2012.

Gagangay ngamin a baraten dagiti aggatang dagiti IP’s. Lalo no ti aglako ket ammo dagiti aggatang a naggapu iti sulinek a lugar ket dina pay ammo ti presio. Pagarigan laengen, sadiay Abra, gatangenda laeng iti 40-50 a pisos iti sangabotelia a 2×2. Ngem inton ilako dagitoy a naggatang, agbalinen a P250.00 iti sangabotelia wenno nangin-ngina pay.

Iti kalgaw met laeng iti panagbirok iti forest honey. Ket saan unayen nga adu ti maala ta bimmassit metten dagiti kaykayo iti kabambantayan. Pinukan met dagiti illegal loggers. Nangruna ti narra, ipil ken dadduma pay a kaykayo nga agsabong. Ket dagiti tumatayab, bumassit met ti produksionda. Dayta ti maysa a madi nga ibunga ti illegal logging ken deforestation. Masaluadan koma dagiti kabakiran tapno masaluadan met ti naimas ken nasustansia a makan.

Agtaud man iti apiculture wenno forest honey, agpada a naimas basta la ketdi saan nga adulterated. Lalo a saan a diluted wenno nakanawan iti caramelized brown sugar wenno tagapulot wenno ania la ditan a mailalaok a pangengganyo kadagiti aggatang. #