Footer

SINURSURAN: Ay, Ompong!

PERMIKA met, Ompong! Naulpitka la unay, kasta man ti kunada kenka iti social media. Adu ti imbatim a nakaam-ames a pagteng. Malaksid kadagiti dinadaelmo a sanikua, addada pay biag nga impatlim. Ginaburam, tinungdaymo a naminpinsan ti arapaapda.

Mabalin a kunaem a saanmo a basol no apay a kasta la unayen ti kapigsam, ti kadangkokmo a nangbisita iti sibubukel a Luzon.

Irasonmo ket ngata nga aramidmi met laeng a tao no apay a naparnuayka. Gapu dayta iti di agsarday a panangdadaelmi iti nakaparsuaan. Napataudka, ken kadagiti pay dadduma a kalamidad, a mangipalagip nga awan ti pagimbagan nga ibunga dagiti naar-aramidmin iti naglabas, agpapan pay ita.

Ngem kitaem, dagiti biktima ita, saan nga isuda ti pudpudno a nangtabbiraw iti nakaparsuaan. Biktimada laeng. Nanumoda nga umili nga awanan ti mabalbalinan. Dagiti pudpudno nga awan ti kararuana, dagiti nagpabaknang babaen ti panangdadaelda iti nakaparsuaan, addada kadagiti balbalayda a nasayaat latta ti panagkutkukotda iti oras a karungsotmo nga agdadael. Im-imasenda latta ti agbibiag iti tunggal kanito. Kasano, saanmo a kinabaelan a dinuprak dagiti impatakderda nga umokda.

Iti gagemmo ket ngata, Ompong, a mangdalapus kadakuada tapno maadalanda, nalipatam nga umun-una a madidigra dagiti babassit nga umili— dagiti pudpudno a nagsagaba iti imbatim a ranggas.

Iti unos ti panagbiagko, iti daydi met laeng kanito nga ibibisitam ti pannakapadasko iti awan kaaspingna iti kinapigsa a bagyo. Super typhoon, kasta ti kunada kenka. Saan laeng nga agingga iti Signal 3 ti imetmo. Agingga iti 5, nga idi ket awan ti kasta kapigsana a bagyo. Ngem gapu itoy a panagbalbaliw ti klima, napilitan ti maseknan nga ahensia a nangingato kadagiti warning nga agdama nga ipatpatungpalda.

Ket maysaka, Ompong, kadagiti napagbutbutngan ti idadatengna iti pagilianmi. Nagpattapatta ti panunotmi no kasano karungsot ti imetmo a tudo ken angin. Ta uray pay imbaga ti PAGASA nga umabot iti 255 kph, sinungsungka latta ti panunotmi no kasano ti basnotna dayta a pigsam.

Sumagmamano pay nga aldaw sakbay a dimtengka, binangonmon ti aligawgaw iti barukong ken panunotmi. Aligagaw a di maitarayan; ken in-inut a mangad-adas iti pigsami.

Tinaliawko ti pagtaenganmi, ti aglawlaw; pinanunotko a nalaing ti imballaag ti PAGASA nga iti yanmi nga asideg iti baybay iti Amianan a Luzon, mabalin nga umabot iti 8 – 10 metro ti dalluyon a parnuayen ti storm surge.

Maaluyokami?

Kinuna payen ti asawak, Ompong, nga agbakuitkami iti yan da katugangak. Naimbag idiay ta adayo iti baybay. Mapan a duapulo a minuto a biahe ti traysikel iti abagatanenmi.

Ngem nagkedkedak. Asideg ngamin iti waig ti yan da katugangak ket naynay a daytoy ti manglaylayus iti salasda uray no awan ti bagyo ngem napigsa ti tudo.

Sa maysa, adda pay laeng ti pantok iti batogmi a baybay. No kitkitaek dagiti barangay ti ilimi a dumna iti baybay, ti batogmi pay laeng ti kangatuan iti nabatbati a pantok. Siniguradok lattan a saanmo a kabaelan a pasang-atan iti danum/dalluyon ti nasao a pantok iti batogmi.

Ti pagamkak la unay, isu ti kinapudno nga agrakayan ti kosinami. Mapagpag-oten dagiti lansa dagiti sim. Saanko met a mabalin nga ikamakam a lansaan ta awanto met laeng ti serbina. Narukop ngaminen dagiti tugay ken balatbat a kayo gapu iti bukbok a nangdalapus kadagitoy.

Kasla kitkitaek idin ti pannakalkab amin dagiti sim ti kosina apaman a bumasnotka.  Ania ket ngatan a pannakabawbawna!

Nagpanunotak. Innalak ti tallo a pedaso a 2” x 5” a kayo a nakaikamada iti daan nga ubong. Dagitoyen ti imparabawko iti sim ti kosina sa inramanko nga inggalut idi parautak ti sim. Nagserbidan a padagsen ti atep.

Pinaputedko pay dagiti sanga ti marapapaya, abokado, ken mangga nga asideg iti balay. Nagamakak la unay iti mabalin a panangtiritirmo kadagitoy ket itulpakmo kadakami. Nagdadakkelan met ngarud dagiti nasao a sanga.

Biernes. Nakapudpudot pay laeng ti panawen. Nasuspenden ti klase idi kalmanna pay. Inkeddeng daytoy ti ama ti probinsia kalpasan ti innuman kadagiti nadumaduma nga ahensia tapno makapagsaganakami amin.

Ti rigatna, kabayatan ti panangur-uraymi iti basnotmo, madama a dupduprakennak ti trangkaso. Ngem masapul nga agkutiak latta tapno saan a mapakaruan ti malak-am ti pamiliak.

Wen, kadayta a Mierkoles agingga iti Biernes, nakapudpudot ken nakataltalna ti aglawlaw. Awan pagilasinan a dumtengka a sirurungsot.

Kuna payen dagiti er-er ken busasaw a kailian a nagbabawikan— a nagbueltakan ket saannakamin a bisitaen pay.

Nasayaat koma no kasta, naidawdawatmi laengen.

Ngem iti agtultuloy a panangmonitormi iti garawmo, awan a talaga ti panggepmo a manglisi kadakami. Nagbaliw man bassit ti pagnaam, kaskasdi a madalapusnakami latta gapu iti kinalawa ti masakupmo a dalapusen.

Awanen ti mabalinmi no di ti agkararag iti Namarsua ta tarabayennakami koma iti isasangbaymo. Ta Isuna pay laeng ti kabilgan a kalasag iti ania man a didigra a dumteng iti biagmi. Kenkuana, matumpongan ti talingenngen nga arapaap ti tunggal maysa kadakami.

Pasado alas dies ti rabii ti Biernes idi rugiam ti agpadlaw. Naputed a dagus ti suplay ti koriente. Nagbalin a nasipnget ti aglawlaw.

Iti panaglabas ti oras, saanakon a nairidep. Pimmigsaka a pimmigsa. Wumaneswes, sumagawisiw ti angin iti ruar. Rumanipak dagiti masip-ak a sanga iti aglawlaw. Addakan, addakan, kinunak.

Aglawagen ngem dika pay la namingga. Ad-adda a nariknami ti rungsotmo. Agsalabog aminen a tawa. Agayusen ti danum iti uneg ti pagtaenganmi.

Iti daya a tawa, nalawagen a masiraratko ti panangpasalasalam kadagiti nadumaduma a kayo iti aglawlaw. Nakitak payen ti adu a sanga a nakawarang iti arubayanmi. Pagpiaanna, saanmo ida a pinadanon iti ikub ti balay.

Nasnaspaken dagiti pagburburasak nga abokado. Pinakaradapmo payen dagiti mangrugrugin nga agsabong a guyabano. Ti la unay puon ti anangka a nangrugi a nagburasak itay kalgaw, naipunget ti pannakatukkolna. Awan nagbambanagan dagiti pinuon ti saba. Ken adu pay pinuon ti kayo ti tinungbam ken pinagirigmo.

Talaga a naulpitka!

Ngem agurayka, iti la dayta nga aglawag a nangrugi a rinikabmo dagiti sim iti kosinami. Ti ammok, awanen a mabigatan ti atep ti pangpangananmi.

Nagangayanna, saanmo a naala ti dua a sim iti suli a di naabot ti impandagko a kayo. Ti ketdi adda iti tengnga ti ginuduam (saanmo a naala a sibubukel). Wen, dayta laeng ti namsaakam iti pagtaenganmi.

Ammok, utangko daytoy kadagiti nangbarikada kenka a kaykayo iti aglawlaw. No di gapu kadakuada, awan koma ti sawsawirmo a nanglikkab kadagiti sim nga agrakrakayan dagiti nagkaptanda. Isuda ti nangsuba iti rungsotmo.

Ta idi makitak, apaman a nagkalmaka, dagiti namsaakam a balbalay, awan a maidilig ti binangonko a pagtaengan. Amang a nalaglagda dagiti dadduma a dinadaelmo. Barbaroda a patakder ken nakananama dagiti atepda.

Ngem nabati kaniak ti simple konklusion: awan ti sipsiparmo a nangdalapus kadagitoy ta nagwada ti aglawlawda. Naibautmo ti husto a rungsotmo. Isu nga awan latta ti nagmamaayan dagitoy uray pay makuna a kongkretoda a pasdek.

Idinto nga iti balay, napalawlawan kadagiti kaykayo, nangato ken nababa. Sakbay a makagteng ti rungsotmo iti sibubukel a balay, pinalukayen dagiti kayo a nadungpar ti awan kaaspingna nga anginmo.

Ket dakkel nga adal ti imbati daytoy kaniak. Adda biag ti nakaparsuaan, adda pusona. Tulonganna dagiti mangtultulong kenkuana.

Ngarud, nakunak iti bagik, ituloyko latta ti agpadakkel iti kaykayo iti aglawlaw ta malaksid a dakkel ti maitulongnna iti
aginaldaw a panagkasapulan, aglalo no kasta nga agbungada, itdenda pay ti nalamiis nga aglawlaw, ken salaknib iti didigra a kas kenka.

Adu nga adal ti imbatim. Sapay ta naadalan met dagiti kakailian. Ta dimi makuna a sika ti maudin a mangdalapus kadakami a kasta ti kapigsana. Adda ket addanto la ketdi pay sabali.

A masapul latta a saganaanmi!#

,