Footer

Burik

Ni Burik, ti napakumbaba a manok (Maudi a paset)

MAGMAGNA manen ni Burik nga agsapul iti taraon iti dayta nga agsapa. Addan iti kabakiran a limapulo metro laeng iti lauden ti naglemmengan da Arindaraen ken Darisayen. Maikatlo itan nga aldaw a di nagaw-awid iti Manolandia. Kayatna, makasapul iti taraon nga agpaay kadagiti kalugaranna. Masayangan la unay iti daydi nasarakanna nga intaray da Arindaraen ken Darisayen.

Ita laeng a maturong ni Burik dayta a disso. Iti sibubukel pay ketdi a Manolandia, isu pay laeng ti nakagteng dita. Kabutbuteng ngamin dagiti kalugaranna a papanan. Iti istoria ti kaamaanda, adu kano dagiti agnanaed nga uleg dita. Ngem saannan a napuotan a ditoy ti naturongna ta nakaturong ti panunotna iti pannakasapulna koma iti taraon nga agpaay iti lugarda.

Addan iti asideg ti wangawangan ti dina ammo a kueba idi makangngeg iti agpapatang. Adda pay paraipusna a nasarangsang a paggaak.

“Agbisinda la ketdi idiay Manolandia no saanda a makasapul iti taraonda, gayyem!” naitimkanna ni Darisayen. “Numona ta asidegen ti nepnep.”

“Nasaomon, gayyem,” permi a paggaak ni Arindaraen. “Bassiten ti adda iti agamang idi pimmanawta. No nayawidda koma ti nasarakan daydiay a Burik, saanda koman a parikut pay ti kanenda.”

“Tanga met dayta a Burik ta pinanawanna lattan ti nasapulanna. Nagtalek la unay! Hahaha!”

“Di kad’ duata ita a naigangngat?”

Nagallangugang ti katkatawa da Darisayen ken Arindaraen.

Napangilangil laengen ni Burik. Ngem dina latta a maala ti agpungtot.

Inkeddeng ni Burik ti agparang kadagiti gagayyemna. “Naimbag nga aldawyo, gagayyem,” indaydayawna. “Komustakayon?” Nagkinnita da Darisayen ken Arindaraen. Naklaatda. “Apay a pimmanawkayo iti Manolandia?” ni latta Burik. “Agsublikay’ koman. Naragragsak met laeng idiay ta adutayo.”

Apagbiit a nagkinnaawatan da Darisayen ken Arindaraen babaen laeng ti panagkinnitada. “Saandakami a kagura?” inamadda.

“Daydiay napasamak?” inngilangil ni Burik. “Maawatandakayo, gagayyem. Ikariyo laeng a diyonton ul-uliten.”

Manen, nabagas ti panagkinnita da arindaraen ken Darisayen.

“Ania, agsublikayo kadin?”

Sinsao, dinarup da Arindaraen ken Darisayen ni Burik. Nagambonanda daytoy. Kakaasi ni Burik a nagsangsangga.

“Dinakam nga allilawen!” siuunget ni Arindaraen a nagkuna.

“Kayatmo nga agsublikami,” ni met Darisayen, “tapno usigendakami! Ngem pulos nga agsublikami! Agbiagkami a sitatalinaay ditoy.”

Impennek ni Burik ti naggulagol nupay nasakiten ti bagbagina. Napia laeng ta nakaruk-at. Timmayab sa nagdisso iti bato iti ngatuen da Arindaraen ken Darisayen.

“Umaykadtoy ta rungrungduendakan!” impukkaw ni Arindaraen. Rumrumsik dagiti matana. “Tapno awanen ti kasla kalaingan iti Manolandia!”

“Saanka a maawatan, gayyem,” insungbat ni Burik. Pinasidapna dagiti matana. Sipsiputanna ti mabalin nga aramiden dagiti dua.

“No ketdi agsaoda dagiti kalugarantayo,” binagi ni Darisayen, “sika laeng ti nasayaat! Ammomi, sikanto ti ipatugawda a lider uray agindidika. Ngarud, sika ti lapped iti planomi a mangidaulo kadakuada!”

“Isu nga ita pay laeng, mapukawkan iti dalanmi!” inraed ni Arindaraen.

“Nakunakon, gagayyem, awan iti planok ti mangidaulo iti Manolandia.”

“Salawasaw!”

Dinuklos da Arindaraen ken Darisayen ni Burik. Ngem naunaan ida ni Burik. Impennekna ti timmayab. Tinurongna ti Manolandia. Saanen a sinurot da Arindaraen ken Darisayen.

Dagus a nangeddeng da Arindaraen ken Darisayen kalpasanna. Agpulong la ketdi ni Burik. Baka madamdama laeng, darupen idan ti sibubukel a Manolandia.

Inkarigatanda nga inulod ti naksayandan a balay ti anay. Rumbeng a makakitada iti baro a paglemmenganda.

Idinto a ni Burik, nakadanonen iti Manolandia. Inlibas ti iseserrekna iti balayda tapno saanda a makita ti langana. Ngem naklaat iti nadanonna iti uneg. Kasarsarita dagiti nagannakna ni Dapuen ken dagiti kaduana a lider iti Manolandia. Naladawen tapno agsanud pay.

“Ne, adtoy gayamen ni Burik,” siraragsak ni Dapuen a nangitudo ken ni Burik.

Napataliaw da Upawan ken Kawwetan a nagannak ni Burik. Mailadawan ti kinaragsak iti rupada iti pannakakitada ken ni Burik.

“Kunami no anian ti napasamakmo,” makasangsangiten ni Upawan a nangarakup iti anakna.

“Nagpakadaak met, innang,” kinuna ni Burik.

“Wen, annako,” intungtung-ed ni Kawwetan. “ngem nagdanagkami ta manon nga aldaw nga awanka.”

“Pasensiakayon, ammang,” napadumog ni Burik.

“Gurayka, Burik,” insengngat ni Dapuen. “Nakuso dagiti dutdotmo ken daradara ti tapingarmo. Aniat’ napasamak?”

Gapu ta napadakkel a masapul nga agsao a kanayon iti kinapudno, inistoria ni Burik ti naaramid kenkuana.

Nakapungtot da Dapuen ken agassawa a Kawwetan ken Upawan.

“Sobra daytoyen nga ar-aramiden da Darisayen ken Arindaraen,” kinuna ni Dapuen. “Ita met laeng, masapul a mayawidda ditoy Manolandia ta sungbatanda dagiti nagbasolanda!”

Kayat ni Burik a baybay-anda koma lattan da Darisayen ken Arindaraen. Ngem awan iti posision a mangtubngar iti pangngeddeng ti liderda.

Inummong a dagus ni Dapuen dagiti amin a Manod wenno tanod a manok. Madamdama pay, agturongdan iti naglemmengan da Arindaraen ken Darisayen. Simmurot da Burik, Kawwetan ken Upawan. Ken ti sibubukel a taga-Manolandia.

Nakasangagasuten a metro ti nadaliasat da Arindaraen ken Darisayen. Agturongda iti amianan. Adda idi lakay unayen a taga-Manolandia ti nakaistoria nga adda napintas a rukib kadayta a paset ti kabakiran.

Ngem saan pay a nasapulan da Arindaraen ken Darisayen ti rantada idi sabten ida ti mapan a sangapulo a dadakkel a bao. Nakauy-uyong ti rupada.

Sinsao, dinarup ida dagiti marabutit. Timmayab dagiti aggayyem. Ti makadakes, iti sanga ti bulala a nagdissuanda, itay pay gayam nga agsisiim ti maysa nga uleg iti taraonna a marabutit.

Dagus a dinarup ti uleg da Arindaraen ken Darisayen. Iti panaglisida, saanda a nabalanse ti bagida. Natnagda iti daga.

Ngem saan a nagpatingga ti uleg. Dagus a nagbissayot sa intinnagna ti bagina iti yan dagiti aggayyem. Pinutipotanna dagitoy. Tukkawanna koman ni Darisayen idi makugtaran ti ulona.

Napakigtotan ti uleg idi iwarasna ti panagkitana. Makaunget a taga-Manolandia ti nakasagana a mangsiplag mangpurok kenkuana. Daras nga inibbitanna da Darisayen ken Arindaraen. Sa nagdardaras a limias.

Agtigtigerger iti buteng da Arindaraen ken Darisayen uray idi nakaadayon ti uleg. Linawlaw ida dagiti taga-Manolandia. Mababainda a mangiyangad kadagiti rupada.

“Pakawanendakami koma,” nakunada laengen. “Agyamankami unay ta dimtengkayo.”

“Saanen a napateg daydiay, gagayyem,” naitimkanda ni Burik. “Baliwantayo ti mangrugi.”

“Agyamankami la unay, gayyem…” kinunada.

“Agnakemkayo koman,” kinuna met ni Dapuen. Kas kadagiti iturayanna, awanen ‘tay pungtot a marikriknana kada Darisayen ken Arindaraen.

Inawat met da Upawan ken Kawwetan ti idadawat da Darisayen ken Arindaraen iti pammakawan kadakuada.

Kasta met nga inawat manen ni Dapuen ken dagiti padana a lider ti panagsubli dagiti aggayyem iti Manolandia.

Uray pay dagiti kalugaranda, inawatda met da Arindaraen ken Darisayen,

Ket nasingsinged manen ti panaggagayyem da Burik, Darisayen ken Arindaraen. Agkukuyogdan nga agsapul iti taraon para iti sibubukel a Manolandia.

Ken nagbalin a naragsak ken natalna ti biag iti Manolandia. Aglalo la unayen ta dagiti aggagayyem ti mangiturturong itan iti Manolandia. #