83 nga addang iti napalabas (Maikatlo a paset)

Sarita ni Danny B. Antalan

 DAYTOY ti arapaapko a masagpat—daytoy yanko mismo a tapaw ti pandek a turod a nakabangonan ti simbaan ti Santa Maria. Kinapudnona, kasta la unay ti panangapirasko iti nalabassit nga adobe a bloke a naaramat iti pannakaipatakderna. Apay a naandur, ket no kibkiban ti kukok ti apog a nakaipigkitan ti bloke ket makutkot met?

“Kunakto met a madanonmo daytoy, Amang,” naragsak a kinuna ni Fernando. “Agpadata amang, nasagpatta!”

“Wen, nakaulita ngem babaen ti panagluganta iti van. Kayatko nga umuliak iti agdan babaen ti sakak,” nakunak.

Saan a nagtagari ni Fernando ngem inturongna ti imatangna iti laud. Kasla mata ti billit a tumaytayab iti ngato ti matana a kitkitaenna ti pakabuklan ti sentro ti ili. Dagiti dadakkel ken babassit a balay, dagiti lugan iti kalsada a kasla kuton nga agsasaruno, dagiti agaayam ti tennis iti plasa, dagiti tao a makitientienda ken agdardaras a magna iti merkado publiko, dagiti estudiante a kumunol-kunol iti uneg ti pagadalan.

Dagitoy ti buya ti Santa Maria ita. Napintas. Ngem napimpintas idi babbarito ken babbalasitangkami kada Gloria. No tuman-awak idi ditoy,  dagiti makiliblibot ti makita, dagiti mangorasion, dagiti nakadalungdong a babbai, dagiti kalesa ken kabalio.

Napakidemak idi immagep ti pul-oy, riniknak ti arakupna. Ngem iti kidemko, nagparang ti ladawan ti kinaubingko a mangtaraytaray a sumalog ditoy. Kasla nangegko pay ti garikgik ti kinaubingko nga agay-ayam iti torre ti simbaan iti linemmengan. Ngem idi nagmulagatak,  nagpukaw amin a ladawan ken garikgik ti napalabas.

“Imbag man ta kinabaelam met laeng, apo!” timek ti babai.

Nakigtotak ket dandani naibbatak ti sarukodko. Asino ti nangsinga kaniak? Idi taliawek, nailasinko ti baket a nanglabas kaniak iti agdan.

Mannakigayyem ti isemna.

“Natibker pay laeng ti tumengko, apo!” nagulbodak.

“Kunak no nagluganka a nanglikos dita likod ti simbaan,” immisem manen ti baket.

Nakudkodko ulok. Mababainak metten a mangaklon iti kinapudno. “Ay, kua… isu ti inaramidko.” Addaak iti lakon ti simbaan ket nasaysayaat ti agsao iti pudno. “Kayatko ngamin a makita ti sibubukel a Santa Maria. Ay, dakkel la unay ti nagbaliwannan. Saanen a kas daydi il-iliwek a makita.”

“Ket ania met ti mariknam ita nga addaka ditoyen?”

“Napintas latta met ketdi iti rikna, mabang-arannak ta isu pay laeng ti angin, ngem  dumana latta no iti agdan ti sumang-atan—a kasla idi ubingak pay.”

“Kastaak met idi ubbingkami. Baka nagranranata idi ditoy.” Kinitanak, immisem. “Ay wen gayam, siak ni Gloria Doctolero!”

Nakigtotak. Ni Gloria, ti babai nga immuna nga inayatko!

“Siak ni Federico Dereje,” aglamlamiis ti imak a nangiyawat. Ngem nakarkaro ti lamiis a nariknak iti dakulap ti babai a nangmuli iti umuna nga ayatko.

Umassibay manen ni lagip: maysa a malem iti daytoy met laeng disso, tawen mil nueve sientos kuarentay sais.

Kasla makitkitak manen ti bagik, nakatakder, nakaturong dagiti matak iti laud, diak kayat a taliawen ti kaabayko a babai nga agtawen iti 16  nga itay pay laeng nga agsasaibbek.

“Kunada, iti kano kaunasan ti pagteggedanmi idiay Hawaii. Aglugankami iti barko idiay Salomague, sa agbiahekami iti mano nga aldaw. Adunto kano nga Ilocano ti sangpetanmi idiay. Doliar kano ti awatenmi a sueldo.”

“Ngem kunam nga agbanagtan.  Ditoy a simbaan ti seremoniasta. Kunam pay a mayaten dagiti nagannak kenka. Kunam pay a dumanonkayon,” kinuna ni Gloria iti baet dagiti  saibbekna.

“Sumagmamano a tawen laeng… tapno napintas ti masakbayanta. Narigat ti kanayon a makitalon lattan. Makaurnongak ngata metten inton agsubliak ditoy,” sinangok ti balasang.

“Dinak sa met ngamin ipatpateg gapuna a panawannakon.”

“Haman, ipatpategka isu ti gapuna nga agbalinak a sakada. Agsubliak iti daytoy  a disso. Dita uneg ti simbaan, tungpalek ti karik nga ikasarka.” Inngatom ti kanawan nga imam.

“Urayenka!” kinuna ni Gloria. “Iti daytoy met laeng a disso ti simbaan ti Santa Maria. Kanayonko nga ikalikagum ken ni Apo Santa Maria a salaknibannaka.”

“Agsubliak.”

“Agurayak… agingga a sitatakder daytoy a torre… awanton ti sabali nga ayatek.”

(Maituloyto)