sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Adda iti tanem…

DINADAEL ti bagyo ti pagtaengan ken pagbiaganda. Narigatda a bumangon ta sakbay pay dayta, kibkibkiban idan ti kinakurapay.

Gapu itoy, simngay iti panunotna a masapul nga agabrod tapno makaalut-otda. Ket saan a napaay. Nakapan kalpasan a naileppasna dagiti papel a masapul iti legal a panagtrabahona iti ballasiw-taaw.

Dayta ni Joanna Demafelis, a kaliliantayo.

Ken sabsabali pay a kailian. Naynay a ti kinarigat ti biag/panagbiag ditoy pagiliantayo ti tulbek no apay nga agabrodda. Isakripisioda ti bukodda a bagi tapno mayaddangda ti pamiliada iti narimrimat a masakbayan.

Ngem pagaammotayon a ti panagabrod, maysa met a sugal. Ken sugat. Sugal ta saan a masigurado no naimbag ti pagbanagan iti papanan— no “tao”met laeng dagiti agbalin nga amo. No saan, adda ditan ti peggad a kaludon ti panagtagabo iti ballasiw-taaw.

Nupay kasta, jackpot met no naimbag wenno “tao” met laeng ti (n)agbalin nga amo. Mabalin daytoy a tulbek iti panaglupos ti biag dagiti ipatpateg nga annak wenno ti sibubukel a pamilia.

Sugat, kunatayo met, ta adda maukrit a saan laeng a pisikal a paset ti kinatao ti tunggal agabrod. Ken dagiti mapanawan. Sugat nga agnunnunog iti panaglabas dagiti aldaw. Sugat a mabalin a mangpugsat iti relasion dagiti maseknan.

Manon, aya, ti narakrak a pamilia gapu iti panagabrod ti maysa a kamengna? Mabalin a ti pimmanaw ti nagloko wenno ti mismo a napanawan. Ngintenget ida ti iliw ken sulisog.

Isu a kasta la unay ti panagtamedtayo kadagiti OFW. Agsaksakripisioda para iti masakbayan ti pamiliada. Sanguenda dagiti risgo nga awan panaginkukuna.

Ken iti maysa a bangir, dakkel ti iserserrekda iti ekonomia ti pagilian. Dayta ti rason no apay a naitudingda itan a bannuar.

Ngem ti nakas-ang, adda a kanayon iti tanem ti maysa a saka ti asino man nga OFW. Agpegpeggad ti biagda. Kas iti napasamak ken ni Demafelis.

Nasarakan ti bangkay ni Demafelis iti maysa a freezer. Maatap a nabayagen sadiay ta segun iti pamiliana, nagtawenen nga awan ti kontakda itoy.

Nagkas-ang a panunoten a maysa manen a kailian ti naidaton iti altar ti “naranga a masakbayan” iti ima dagiti ganggannaet. Nagpaiduma a liday ken limdo ti inyeg daytoy iti pamiliana.

Iti napasamak ni Demafelis, naammuan a nagpulong gayamen a dati iti agency-na iti kinaulpit a malaklak-amna kadagiti amona. Ti adatna, saanda man la nga impangag nga isapulan koma iti sabali nga amo wenno akkalenen dagitoy iti yanna.

Gapu itoy, naipatungpal ti partial deployment ban iti Kuwait. Ken napagpapatangan dagiti lider iti dua a pagilian ti kalintegan, pagimbagan dagiti kaliliantayo idi Mayo 11, 2018. Idi agtanoy, nai-lift ti deployment ban.

Naikkatan iti lisensia ti agency ni Demafelis.

Ngem makatawen pay laeng ti napalabas, adtoy manen ti maysa a trahedia a napasamak. Napatay ti asawa ti amona ni Miss Jeanalyn Villavende a kadaraantayo. Segun iti autopsia, sobra kano ti pannakabugbog ni Villavende a namaglulok kadagiti internal organs-na. Napasamak met laeng daytoy iti Kuwait.

No kaano pay a nainget a napagsasaritaan dagiti rumbeng a maaramid tapno maliklikan koman a mapasamak pay ti kas ken ni Demafelis isu pay ti pannakapasamak ti amin.

Di serioso ti gobierna ti Kuwait iti napagpapatangan idi 2018? Apay nga awan latta ti panagbuteng dagiti umilina nga agaramid iti maikaniwas iti baet kadagiti napagpapatanganti dua a pagilian.

Naisubli ngarud manen ti Partial Deployment Ban iti nasao a pagilian. Naipakat daytoy kadagiti kailian a damona wenno baro ti kontratana a mapan agtrabaho sadiay. Kasano laengen ket nakaiskediul payen ti itatayabda koma. Kasanon ti rigat ken gastosda a nagaplay?

Nagpakaammo a dagus ti gobiernotayo iti gobierno ti Kuwait a masapul a seriosuenda ti kaso tapno ma-lift ti nasao a ban. Imballaag ni Department of Labor and Employment Secretary Silvestre Bello III nga ipatungpalda ti total ban no awan ti pagbanagan ti kaso.

No kastoy a kastoy ti mapaspasamak, saan latta ngarud a maipasigurado kadagiti agdama a bannuar ti pannakasigurado ti kinatalgedda iti pagilian a papananda.

Panunoten laengen nga iti nagbaetan ti Kuwait ken Pilipinas, addan dayta panagsarita a mangrisut kadagiti isyu a tumtumpuar—a kaaduanna ti pannakaabuso. Pamkuatan koma daytan dagiti umili nga agbuteng nga agaramid iti maikaniwas kadagiti agtrabaho kadakuada a ganggannaet.

Maipalagip pay nga iti kallabes, naipakat met ti deployment ban iti Afghanistan. Pagpiaanna laeng ta narisut dagiti bambanag. Agingga kadagitoy, saan pay a naulit ti nasao a deployment ban.

Kasta koma met ti mapasamak iti Kuwait.

Ngem no kitaen ita ti mapaspasamak, maymayat sa pay laeng a mapawilan dagiti kailiantayo nga agabroad, aglalo iti Middle East. Nairteng ita ti tension iti nagbaetan ti Amerika ken Iran. Daytoy ket kalpasan nga imbilin ni Donald Trump, presidente ti Amerika, ti maysa nga air strike iti Baghdad International Airport, Iraq.

A nakatayan ni Iranian General Qassem Soleimani!

Nagungtoban ti apuy iti barukong dagiti Iranian ket indeklarada ti panagibalesda. Ngem di a namki ti Amerika. Insaganana ketdi ti buyotna.

Ket ita a masursurat daytoy, nagpinnasungbaten iti bileg dagiti dua a pagilian. Nagkuti metten ti gobiernotayo tapno mayawidna a dagus dagiti maipit a kailiantayo.

No rumaba a rumaba daytoy a gubat ita iti nagbaetan ti Iran ken Amerika, adu a pagilian ken umili ti mairaman (ta agbalin a target ti yan ti base military ti tunggal maysa). Pagdaksanna pay no rumaman dagiti dadduma a nasion ket bumtak ti dakdakkel a gubat.

A saan koma a mapasamak!

Daytoy a krisis, ladawan latta ti kaadda iti tanem ti maysa a saka ti asino man nga OFW. Kas umili, adda latta akemtayo kadagitoy a mapaspasamak. Idawdawattayo a saan koman nga agkayamkam ti riribuk ket agsubli ti talna iti nasao a paset ti lubong. Sabali laeng met dagiti disgrasia a mabalin a mapasamak kadagiti kadaraan. Kitaen laengen ti napasamak iti Singapore a nakatayan ti dua (ita a masursurat) a kailiantayo gapu iti panangarado kadakuada ti maysa a kotse.

Saan laeng a maan-ano ti disgrasia a kunada!

Iti paset met ti gobierno, ikagumaanna latta koma ti mangparnuay kadagiti adu a panggedan kadagiti umilina. Iti kasta, maliklikan ti panagadu latta dagiti kadaraan a mapan agsapul iti “narabraber a pagaraban” iti ballasiw-taaw. Datayo met nga umili, ipanunotan a naimbag ti para iti masakbayan. Kitaen wenno arisiten ti bukod nga aglawlaw ta amangan no adda laeng ditoy ti oportunidad a mamagbaliw iti panagbiag. Matarabay pay a naimbag dagiti annak ken saan nga adda iti tanem ti maysa a saka!