Footer

Addanto latta ti abagak a pagsadagam, best friend

Sarita ni Judith M. Simon

(Maudi a paset)

 

“Ngem diak pagbabawyan ti panawen nga impaayko ditoy. Naragsakak ketdi ta uray kaskasano, nagbalinak a paset iti biag dagiti ginasgasuten nga ubbing… Isudanto ti mangibaga no nagbiddutak iti pinilik a panggedan.”

Dayta metten ti naudi a panagisurok iti NQHS. Nagsubliak iti ilimi ta sadiayakon nga agisuro. Sipud idin, awanen ti damagko kenka. Kinontakka iti selpon ngem kanayon nga out of coverage-ka. Kinunkunak iti bagik a nalabit nagsukatkan iti sim card.

NGEM kadaytoy nga agsapa, naitubong iti lapayagko ti naganmo a linaon ti damag iti maysa a lokal nga istasion ti radio idiay siudad.

Addaka ita iti district hospital iti iliyo ta pinaltogandaka dagiti dimo am-ammo a lallaki bayat ti panagawidmo a naggapu iti balay ti maysa a mannalon a nangyuman iti parikutna kenka. Nasipngetanka ket isu metten ti panangsaedda kenka.

Iti teoria dagiti polis, mabalin a gapuanan dagiti napaspasakitam kadagiti sinursuratmo. Naynay ngamin dagiti salaysay ken saritam a nangtratar kadagiti parikut iti aglawlaw a kas koma iti panagminas, panag-logging, pannakagamgam ti daga dagiti babassit, pannakapessat koman ti illegal a sugal… ken adu pay.

Ngem ti nakakellaatak unay, ti kinaagmaymaysam gayamen nga agbibiag. Pinanawannakan ti asawam!

Anian… Diak napuotan ti panagarimayang dagitoy luak. Ngem ammok, apaman a maimbaganka, ituloymo latta ti narugiam. Malagipko la unay daydi kinunam: No awan ti mangriing kadagiti maseknan, dinto agbalbaliw ‘toy eskuelatayo. Ken uray ti pagilian, no awanto ti mangbukirad iti mulagat dagiti agturay, agtultuloyto latta ti kunniber ken kinadamsak. Ket babaen ti panagsuratko, aramidek ngarud ti rumbeng. Mamatiak nga insagut ti Dios daytoy a talentok tapno madalusan ti gimong… Tapno maisaknap ti ayatna… Patay laeng ti makapagsardeng kaniak!

Iniddepko ti radio. Nagpellesak. Sarungkaranka. No di gapu kenka, Joe, nadadael koman ti masakbayak.

Kayatko nga ibaga kenka: Natalgeden ti panggedak. Agyamanak iti kinasin-aw ti panagpuspusom.

No damagem no manon ti annakko, isungbatko: “Awan pay asawak. Adu pay ti kayatko a gun-oden sakbay a serkek ti biag a naestaduan. Adu pay dagiti ubbing nga ipamaysak nga ayaten…” Ta sika ti nangipamatmat kaniak ti kinapateg ti commitment kadagiti ubbing. Ubingak pay met iti duapulo ket siam a tawenko.

Ngem iti pusok, sika pay laeng ti ay-ayatenna. Addanto ngata panawen a mawayaan dagiti dalanta? Panawen laeng ti makaibaga no ania ti agur-uray a gasat kadata iti masanguanan.

Adu pay ti agur-uray a kadaraan iti ayatmo. Adu pay met nga ubbing ti agur-uray iti ayatko. Ket ti riknak a rimmusing para kenka, makauray… Ngem ad-adda a ragsakko no iti masanguanan, dakayto met laeng iti asawam… Narigat iti ubing a tumanor nga awan amana!

Ken, wen, ammokon ti agputar iti daniw ken sarita. Isuna laeng ta Filipino. Naipablaak daytoy iti magasin. Ngem itay napan a bulan, pinadaskon iti Iluko. Iti e-mail ti maysa kadagiti editor, kunana: Bassit laengen a panangasa iti plumam, iggemmonton ti lengguahetayo… Padaanam ti saritam…

Wen, pudno daydi kunam nga agtaud koma met iti uneg ti pagadalan ti panangipateg iti nakayanakan a pagsasao. Ta ania ti serbi ti panangsaluyot kadagiti ganggannaet a lengguahe no mapukawtayo met ti kinaasinotayo?

Maragsakanka la ketdi no maammuam a lutlutuekon ti pannakabuangay ti gunglo dagiti estudiante iti pagisursuruak. Kayatda ti tumulong iti pannakapasantak iti literaturatayo.

Kumidserka la ketdi kadagita a maammuam…

Kayatko pay nga idanon ti pangablaawko kenka. Iti damagko, nasuktanen ti prinsipal iti pagadalan a nangisuruanta. Baro metten dagiti mangisursuro. Addaandan iti umisu a papel. Gapu dayta iti dimo panagsardeng a nangibaskag iti kinapudno. Awanen ti naaramidan ti politiko nga akinkukua iti eskuela ta awanen daytoy iti poder. Awanen ti kapetna. Ta no makipinnatangken, marikpan metten ti pagadalanna.

Maipan itan iti pedestal ti eskuelatayo ta awanen dagiti anay!

Umayakon… padaanannak…

Siak daytoy, Joe… ni Villanelle a pagayammo. Siak latta daydi abaga a sidadaan a pagsadagam.#