sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

AFTERNOON FEVER

Sinursuran: Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Umuna iti dua a paset)

AFTERNOON FEVER. Nangngegmo daytan, ka-Sinursuran?

Wen, mabalin a pamiliar kenkan dagiti balikas nga ‘afternoon’ ken ‘fever.’ Ngem no napagtiponda, adda kadi ideyam iti kayatna a sawen?

Idi damagek daytoy iti social media, kangrunaan iti pesbuk, no ania daytoy, kaaduanna ti nangipato a sakit iti pisikal a bagi. Gurigor. Trangkaso, kunada. Gurigor ti naipusot, naipaangaw pay.

Sabali laeng ti agkuna a sugal ti kayatna a sawen. Bingo… tong-it… mahjong… kunada. No anagen nga agpayso, sakit daytoy ti kaaduan iti lugartayo no kasta a malem. Adu ti agtitikkuong kadagiti sirok ti kayo no kasta a malem. Umatiperper a sugal ti obrada. Ket, wen, sakit daytoyen iti sosiedadtayo.

Happenings, sir, kuna met ti sigud nga ubingko idi iti haiskul. Ragragsak, kasta ti kayatna a sawen.

Tsismis iti sirok ti mangga, sir, naikomentona pay— a nakaisemak. Ta agpayso man met a maysa pay daytoy a sakittayo. Agtitipon dagiti awan maubrana nga inna no kasta a malem, kagiddan ti panagsusugalda, ket pagsasaritaanda ti biag ti padada a tao.

Kastoy pay ti ideya dagiti dadduma:

Maysa a klase ti gurigor dayta, sir. Nangato ti tem-peraturana iti malem ngem saan met no agsapa. Adda laokna a sakit ti bagbagi ken barukong; nalaka a mabannog. Sintomas daytoy ti tao a napasma a no maminsan ‘tay adda trangkasona.

Lalaki a kairutna ti aginaw, sir, sabali pay a paangaw iti panagkunak.

Agingga a maysa kadagiti batch-ko iti haiskul ti medio nakaala iti kayat a sawen ti “afternoon fever.”

Ania ngamin, aya, daytoy nga afternoon fever?

Mayo 20 idi intaraymi ken ni baket ti maikadua nga ubingmi iti District Hospital, a maaw-awagan pay iti Emergency, ditoy ilimi. Pasado alas kuatro iti malem dayta. Adda pannimit (bara wenno gurigor) ni beybi ken inruarna ti pinangaldawna.

Iti ospital, maysa a baket ti nadanonmi nga agur-uray iti sango ti lamisaan a pakaalaan ti impormasion ti asino man nga agpatsek-ap. Sinaludsodmi kenkuana no adda doktor nupay ammomi nga adda latta met naka-duty ta ospital ti gobierno ngarud.

“Yuraymo, kunada met itay kaniak dagiti nurse, basang,” kinitana ni baket. “Ngem sangapulo minutoskon nga agur-uray.”

Gapu ta agtultuloy latta ti panagdul-o ti ubingmi, inkeddengko nga ipan iti maysa a pribado a klinika. Amkek no maibayag pay a rummuar ti doktor ta napanen naginana iti naisangrat a kusrtona. Agpatingga ngamin iti alas kuatro ti panagtsek-apda kadagiti pasiente.

Ti yanna nga adat, awan ti naka-duty a doktor iti nakunak a klinika. Iti kabigatanna kano pay laeng. Isu nga insublik met laeng ti ubingko iti district hospital.

Awanen ni apong baket nga immuna a nadanonmi. Kas iti sigud, pinaguraydakami dagiti nars a rummuar ti doktor. Bayat ti panaguraymi, tallo a nagannak ti dimteng nga ubbada ti ubbingda. Kas kadakami, adda met gurigor ken ag-vomit dagiti annakda.

Kalpasan ti sumagmamano a darikmat, addan dagiti nurse a nagtugaw iti pagalaan iti impormasion dagiti pasiente. Pagammuan, kinuna ti maysa kadakuada: “Ayna, adtoy manen dagiti adda afternoon fever-na. Naglawaan itay bigat ket.” Nakamisuot pay—galad ti empleado, aglalo iti gobierno, a di koma rumbeng.

Gapu ta saan a karkardayo kaniak daytoy a sangkakunada iti district hospital, nakasaoak: “Mam, pasado alas tres itay ag-vomit ‘ta ubingko. Alangan met nga umaykami itay agsapa?”

Ta ania ngamin, aya, dayta afternoon fever nga arkos ti dila dagiti adda iti ospital ti gobierno?

Iti ospital, nalawag daytoy a naisurat:

OUT PATIENT SERVICE
CONSULTATION
MONDAY to FRIDAY
9:00 AM – 11:30AM
2:00 PM – 4:00 PM
SATURDAY
9:00 AM – 12:00 NN
SUNDAY & HOLIDAYS
NO CONSULTATION EXCEPT EMERGENCY CASES

Kayatda, awan koman ti mapan agpatsek-ap (nga out patient) no lumbes kadayta alas kuatro iti malem. Isu a no adda mailaw-an, dayta, ibagadan nga adda afternoon fever-na. A sika nga akim-pasiente, impakpakdemmo ti nagpatsek-ap ket urayem pay laeng a mimmalem—nga oras koma nga aginanada metten.

Daytoy ti diak maawatan a pagalagadanda.
(Adda tuloyna)