Tawid News Magazine

Agannad iti panagsida iti nasabidongan a nateng

“AGSIDAKA iti nateng tapno napigsa ken nasalun-atka a kanayon.” Kasta ti masansan idi nga ibagbaga dagiti nagannak kadagiti ubbing nga annakda a managsida iti karne ken saanda a magustuan iti nateng.

Ita a panawen a nagadun dagiti tumpuar a sakit uray kadagiti tattao a “health conscious” wenno dagiti naayat a mangsalsaluad iti salun-atda, nasken ti panangpilida kadagiti ipaunegda a

taraon uray dagiti nagduduma a nateng ta saanen a masisinunoo ti kinatalgedda.

Adun kadagiti lallakay ken babbaket a nakadanon iti sangagasut a tawen wenno centenarian a ti gapu iti napaut a biagda ket ti panagsidada iti nagduduma a nateng ken pannangan ti prutas. Ngem adu dagiti masdaaw no ti maysa tao ket nagsagaba iti kanser ken dadduma pay a klase ti nakaro a sakit gapu ti ipapaunegda a taraon, ken nasapada a pimmusay.

Maibasar kadagiti panagadal ken naduktalan kadagiti panagsukisok iti siensia a maysa a gapu ti itataud kadagiti nagduduma a sakit ket gapu kadagiti sabidong a maipapauneg a naipalaon kadagiti taraon kas kadagiti makan nga addaan kadagiti nakaro a chemical preservative ken kadagiti nateng ken prutas a nakaro a napasuyotan kadagiti insecticide wenno pestisidio ken dadduma pay a kemikal.

Iti benneg ti salun-at ken agrikultura iti Pilipinas, maysa kadagiti saan a maik-ikkan iti importansia wenno matagtagilag-an a kaso ket ti nakaro a panagaramat kadagiti kemikal a maipasuyot wenno ma-spray kadagiti nateng ken prutas a mailaklako kadagiti nagduduma a tiendaan.

Iti agdama, iti liderato ni Agriculture Secretary William Dar, adu dagiti programa ti Department of Agriculture para kadagiti mannalon ken pannakapadur-as ti organic farming, ngem ad-adu nga amang dagiti mannalon ti mangar-aramid ti nakaisigudandan a wagas ti chemical farming ta masadut wenno masulitdan nga agaramid ken agusar kadagiti organiko a pestisidio ken abono. Patien dagiti adu a mannalon a saan nga epektibo wenno nasamay ti organic farming nangruna no nalawa ti pagtalonan ken dagiti kaparangetna ket ti nakairuamanda a panagtalon ti ipakpakatda.

Kaaduanen kadagiti nateng a mailaklako kadagiti tiendaan ket bunga ti chemical farming nangruna kadagiti saan a maukisan kas ti cauliflower, repolio, petsay, talong, sili, utong, okra ken dadduma pay a nateng. Kasapulan ti regular a panag-spray kadagitoy a mula tapno saanda a dadaelen dagiti nagduduma nga insekto. Adda dagiti inaldaw – bigat ken malem – nga agpasuyot iti pestisidio tapno malapdan ti panangdadael dagiti insekto. Dagiti dadduma a nateng kas ti cauliflower ken repolio ket idakdakkeldan ti naipasuyot a kemikal agingga a maapit ken mailakoda kadagiti tiendaan.

Adda pay dagiti mannalon nga iti malem sakbay ti panagapitda iti sumaruno nga agsapa ket agpasuyotda pay laeng iti kemikal kadagiti mulada tapno saanda a madadael. Inton apitenda, ket nakaro pay laeng ti kemikal a kimpet iti nateng.

Adu dagiti aggatang kadagiti nateng a saan a maukisan dagiti saan a makaammo ti kaadda ti nakaro a sabidong kadagiti ginatangda a nateng. Adda dagiti mamati a no mayuper wenno mabuguanda iti danum ket maikkat dagiti kimpet a sabidong. Ngem narigaten wenno saanen a maugasan ti sabidong no naipasagepsepen iti nateng.

Kadagiti dadakkel a siudad, adda dagiti aglaklako kadagiti organiko a nateng ken prutas a saanda a naaramatan iti kemikal. Ngem nanginngina nga amang ti presioda. Adda met dagiti mangibaga nga organiko a produkto dagiti lakoda a nateng ken prutas ngem saan met a garantisado ti kinapudnona.

Kalaksidan ti National Government, babaen ti DA, ti pannakabayabay dagiti mannalon ket naipaiman kadagiti local government units kas sagudayen ti Local Government Code. Amin nga LGU nga addaan iti mannalon ken kataltalonan ket addaanda iti bukod a City/Municipal Agricultural Office tapno kitaen ken pasingkedanda ti pagimbagan dagiti mannalon. Ngem adu dagiti mannalon ti awan pammatina kadagiti agrikulturista ken ti latta kayatda ti ipakatda.

Iti itatanor dagiti nagduduma a peste, adda dagiti mannalon ti ageksperimento kadagiti mulada. Paglalaokenda dagiti nagduduma a magatang a kemikal sada ipasuyot kadagiti mulada a no dadduma ket agpataud kadagiti chemical-resistant a peste ken insekto. Ti dakesna, dagiti apitda a nateng a mailako ket saan nga ammo ti kinatalgedda.

Saan a malibak nga adu a mannalon dagiti saanda nga ammo ti ar-aramidenda nangruna ti peggad a panagusar kadagiti kemikal ta uray isuda awan pay ti face mask wenno abbong ti ngiwat ken agong, ken nakaussob pay dagiti dadduma kabayatan ti panagpasuyotda kadagiti mechanical sprayer a nagpigsa iti suyotna.

No kasta ti galad dagiti dadduma a mannalon a saanda pay a kailalaan ti bagi ken salun-atda, kailalaandanto ket ngatan ti salun-at ti gumatang kadagiti natenga produktoda.

Iti kinakurang ti proteksion dagiti aggatang kadagiti natalged a makan, nasaysayaat a dagiti gatangenda a nateng ket dagiti produkto nga organiko wenno dagiti nateng a maukisan kas ti karabasa, tabungaw, kabatiti, balatong, bukel ti utong, ken dadduma pay a saan a direkta a mapasuyotan.

Rebbengna a masaluadan met ti interes dagiti kustomer nga aggatang kadagiti nateng a produkto dagiti mannalon ta no awanda, awan met ti paglakuan kadagiti apitda. Nasken ti pannakaputar dagiti ordinansa a mangdusa kadagiti agpasuyot ti kemikal kadagiti mulada, maysa nga aldaw sakbay nga agapit wenno agpurosda. Ngem nakirang wenno awan met ti ar-aramiden ti gobierno nangruna dagiti LGU a mangbayabay ti umno a pannakapataud kadagiti natalged a taraon tapno malisian dagiti sakit a pakaibuisan ti biag. ●

Exit mobile version