Agannad iti uram, lagipen ti trahedia iti Ozone Disco

House on fire, stock photo by pxhere.com

MASELEBRARAN iti Pilipinas ti Marso kas Fire Prevention Month tapno mapalagipan dagiti umili ti kinaranggas ken panangsaluadda iti uram.

Maibasar iti rekord ti Bureau of Fire Protection, iti Marso a mapaspasamak dagiti adu nga uram iti nagduduma a paset ti Pilipinas ta iti daytoy a bulan a mangrugin ti ipupudot ti panawen ken isasangbay ti nabara a kalgaw wenno summer season. Babaen ti Presidential Proclamation No. 115-A ken 360 idi 1986, naideklarar ti Marso kas “Fire Prevention Month.”

Ti kampania iti panangsaluad iti uram ket palagipanna dagiti umili ti panagbalinda a naannad ken naridam tapno malapdan ti itatanor dagiti uram a mangpadapo kadagiti napateg a sanikua ken mangkettel iti adu a biag.

Iti tunggal Marso iti tinawen a pannakarambak ti Fire Prevention Month, malaglagip latta ti trahedia a pannakauram ti Ozone Disco sadiay Timog Avenue, Quezon City idi rabii ti Marso 18, 1996 a nakatayan dagiti 162 ken nakadangran dagiti 95 a tattao nga adda iti uneg iti establisimiento a kaaduanna ket estudiante a nagrambak iti panagturposda ken panagserra ti klase iti dayta nga school year.

Mayataday unay nga iti Marso a panangrambak ti Fire Prevention Month ket maipalagip wenno maipakaammo ti napasamak a nakaal-alinggaget nga uram sadiay Ozone Disco. Napateg a lagipen daytoy dagiti nagannak ken dagiti annakda nga agturpos ti panagadalda iti Marso tapno saanda a sagrapen ti linak-am dagiti adu a biktima ti uram iti Ozone Disco.

Maibasar iti imbestigasion ti BFP, nangrugi ti uram iti Ozone Disco idi alas-11:35 ti rabii ti Marso 18, 1996. Sakbay ti uram ket mapapati nga adda agarup 350 a kustomer ken 40 nga staff dagiti adda iti uneg ti establisimiento uray no 35 laeng koma ti maipalubos a kapasidadna. Kaaduan kadagiti kustomer ket estudiante iti high school ken college nga agramrambak iti graduation party.

Impakaammo dagiti nakalasat a sakbay ti igigil-ayab ti apuy ket nakakitada iti panaggilap-gilap iti disc jockey booth, ken asuk iti uneg ti establisimiento ngem impagarupda a paset laeng ti props ti disc jockey. Kalpasanna, nagiddep ti silaw ken electrical system ti pasdek ket gimmil-ayaben ti narangrang nga apuy iti uneg ti pasdek.

Adu a bangkay dagiti nadiskobre a nagtutuon agingga iti pagat-sibet iti pasilio nga agturong iti kakaisuna nga exit a mapapati a saanda nakaruar gapu ta nabangenan ken nairikep iti ruar ti pasdek ta impagarup dagiti guardia nga adda napasamak a gulo iti uneg ti establisimiento.

Maibilang ti trahedia iti Ozone Disco a kaaduan kadagiti natay iti maysa nga uram iti intero a Pilipinas, ken maysa kadagiti kaaduan iti natay a napuoran a night club iti intero a lubong.

Innem nga opisial ti Westwood Entertainment, ti kompania nga akinkukua ti Ozone Disco dagiti naidarum ken nabista iti korte iti kaso a “reckless imprudence resulting in multiple homicide and multiple serious injuries.” Idi Marso 16, 2001, ti presidente ti kompania a ni Hermilo Ocampo, ken ti tesorero a ni Ramon Ng ket sinentensiaan ti Quezon City trial court iti uppat a tawen a pannakabalud ken panagmulta iti P25 million ti tunggal maysa. Namandarda pay a bayadanda ti tunggal pamilia dagiti natay iti P150,000 ken P100,000 dagiti nadangran.

Nasentensiaan da Ocampo ken Ng ta napaay ti kompania a nangikabil iti tumutop a fire exits ken sprinklers iti uneg ti establisimiento, ken depektibo dagiti naikabil a fire extinguishers, ken ti kakaisuna a ruaran ket ti main entrance a bassit ti rikepna nga agpauneg laeng a saan a mayanatup iti Building Code.

Idi Nobiembre 20, 2014, pito nga opisial ti Quezon City Government ket napaneknekan ti Sandiganbayan a naglabsing iti “graft and corrupt practices law” gapu ta nagliwayda iti panangaprobar ti building permit ken panangiparuarda iti certificate of occupancy iti kompania nga akinkukua ti Ozone Disco.

Dakkel a leksion ti Ozone tragedy kadagiti negosiante ken mangimaton kadagiti establisimiento dagiti negosio a kas panagannad iti uram ket rumbeng a surotenda ti plano ken disenio ti pasdek a mayataday iti Building Code nangruna dagiti electrical connections ken dagiti pagserkan ken pagruaran. Masapul a dagiti rikep dagiti umasping nga establisimiento ket mabalin nga iduron nga agpauneg wenno agparuar. Nasken pay ti pannakaiplastar dagiti mapiar a fire extinguishers.

Naindaklan met a leksion ti pannakauram ti Ozone Disco kadagiti opisial dagiti maseknan nga ahensia ti gobierno nangruna itan ti BFP ken dagiti agpapaay kadagiti opisina ti engineering ken business licensing kadagiti lokal a gobierno a saanda a papasuksokan wenno agliway iti panangipaayda iti sertipikasion ken permit kadagiti akinkukua kadagiti establisimiento.

Iti pannakauram ti Ozone Disco ket adu nga agturposen nga estudiante dagiti natay kalpasan ti adu a tawen a panagbasada. Adu met dagiti nakalasat ngem napakaruan ti pannakauram ti bagida a namagbalin kadakuada a baldado. Saan laeng a biag ti kinettel dayta nga uram ngem inramanna a pinadapo dagiti arapaap dagiti natay ken nakaro a nadangran, ken dagiti nagannak kadakuada a nangpadakkel ken nangisakad ti panagbiag ken panagadalda.

Kangrunaan a leksion ket para kadagiti estudiante ita a karaman kadagiti moving-up wenno graduation ceremonies, ken kadagiti nagannak ken mangay-aywan kadakuada a kitaenda a ti panagrambakda iti sagrapenda a balligi ket angayenda kadagiti natalged a lugar tapno mailisida iti trahedia.●