Agmula iti adu a kayo ita a matutudo a tiempo

IPATEG ti lubong ken nakaparsuaan ta no madadael daytoy ket dumagsen ti problema iti Climate Change wenno Global Warming a mangpataud kadagiti nagduduma a didigra iti lubong.

Daytoy koma a kananakem ti maipasagepsep kadagiti amin a tattao iti sangalubongan a mamagkaykaysa iti tignay a mangsaluad ti lubong ken nakaparsuaan a mangipateg ken mangsalaknib iti daga ken nakaparsuaan kontra iti agtultuloy a pannakadangran ken pannakadadael gapu ta no saan a malapdan ket agsagrap dagiti tattao iti nakaro a didigra a mangkettel iti adu a biag ken mangdadael kadagiti napateg a sanikua iti masanguanan a panawen.

Agbalin koma daytoy a palagip kadagiti amin a Pilipino a ti isasangbay ti bulan ti Hunio a panangrugi ti matutudo a tiempo ken panawen dagiti bagyo, layus, panagreggaay iti daga ken dadduma pay a kalamidad. Palagip pay kadagiti Pilipino a ti bulan ti Hunio ket napintas a panangiwayat kadagiti gannuat a mangsaluad ti aglawlaw ken nakaparsuaan kas ti panagmula kadagiti nagduduma a kayo a mangisubli iti naberde ken nangayed nga aglawlaw iti Pilipinas.

Paneknekan dagiti sientista ti naindaklan nga akem dagiti kayo iti pannakasaluad ti aglawlaw ken nakaparsuaan nangruna iti panangparabawna iti ubbog ken pannakasaluad iti nadalus ken nalamiis nga angin. Sagepsepenna met dagiti danum no napaut ti napigsa a tudo a manglapped iti layus ken panagreggaay iti daga.

Napateg ti akem dagiti kayo iti pannakapalag-an ti epekto ti Climate Change wenno Global Warming ta dagiti kayo ken dadduma pay a mula ket katulongan a mangsagepsep iti sabidong iti angin a mangpabara iti lubong babaen ti iyiingpis ti ozone layer a lapped ti pudot ti init a gapu ti itataud dagiti abnormalen a kasasaad ti tiempo wenno panawen.

Timmauden dagiti nakapigpigsa a bagyo, ken napaut a tudo kadagiti lugar iti lubong a saan nga agsagsagrap kadagiti kastoy a klase ti panawen.

Mapagam-amkan a no saan a malapdan ken kumarkaro latta ti epekto ti Climate Change ket bumara latta ti lubong, dumtengto ti tiempo a marunaw dagiti timmangkenen a yelo wenno glacier kadagiti nalamiis ken agyelyelo a paset ti lubong a manglapunos kadagiti baybay ket gubuayenna ti nakaro a layus.

Nayuriten iti pakasaritaan ti Pilipinas a maysa kadagiti nagsagaba iti nadagsen nga epekto ti Climate Change gapu ken ni Bagyo Yolanda a nangduprak iti Eastern Visayas idi Nobiembre 2013 a nakakettelan dagiti agarup 6,000 a biag ken nakaduprakan dagiti binilion ti pategna a sanikua nangruna sadiay Leyte, Samar ken kabangibangna a probinsia.

Maibilang ni Bagyo Yolanda a kapigsaan ken karungsotan a bagyo a nangduprak iti Pilipinas a nangibati iti nakaam-ames a kasasaad dagiti naapektaran a lugar nga agingga ita ket saanda pay amin naan-anay a nakabangon.

Dayta a bagyo ti nangtukay kadagiti lider ken nangato nga opisial dagiti pagilian iti intero a lubong a nagpanunot iti solusion tapno mapalag-an ti epekto ti Climate Change. Dayta met laeng ti gapu a nagsurat ni Santo Papa Francisco, lider ti Iglesia Katolika ken dagiti 35 billion a Katoliko iti intero a lubong, iti encyclical a napauluan iti “Laudato Si” wenno “Praise you, Lord” a naiturong kadagiti amin a lider ken tattao iti sangalubongan nga agkaykaysa nga agtignay a mangipateg ken mangsaluad ti lubong ken nakaparsuaan a sagut ti Dios a pagbiagan.

Ti nadagsen a pangta ti Climate Change ti namagkaykaysa idi Nobiembre 2015 kadagiti lider ti nagduduma a pagilian iti intero a lubong a nagpirma iti Paris Agreement on Climate Change sadiay France tapno agtitimpuyogda a mangipababa iti pannakasabidong ti angin kadagiti bukodda a nasion.

Maysa idi ni Presidente Benigno Aquino III a nakipagpirma iti katulagan. Nakipagpirma met ni Presidente Rodrigo Duterte idi nabiit pay a nagakem a pangulo ti Pilipinas idi 2016 iti implementasion ti Paris Agreement iti laksid a saan a naan-anay nga umanamong kadagiti naipalaon iti katulagan a pabor laeng kadagiti progresibo ken nabaknang a pagilian ta malimitaran iti gas emission iti angin nga aggapu kadagiti nagduduma a makina. Patien ni Presidente Duterte a ti Pilipinas kas bassit ken maibilang a napanglaw pay laeng a pagilian ket kasapulanna dagiti ad-adu a makina ken planta a mangparegta kadagiti industria ken mangpadur-as ti ekonomia.

Iti taripnong ita a tawen dagiti lider dagiti pagilian a nakipagpirma iti Paris Agreement ket saanen a nagpatulod ni Presidente Duterte iti pannakabagi ti Pilipinas a senial iti saanna a naan-anay a panangsuporta iti katulagan para ti panangsaluad ti Climate Change iti intero a lubong. Sapay koma ta saan a negatibo ti agbalin nga epekto dayta a gannuat ti Presidente kadagiti padana a lider dagiti pagilian ta amangan no addanto manen tumaud a nadagsen a problema iti Pilipinas mainaig iti Climate Change ket mababalawto laeng isuna ken dagiti Pilipino.

Ti sulosion iti pannakapalag-an ti epekto ti Climate Change ket saan laeng a problema ken akem ti gobierno ti Pilipinas, ngem annongem daytoy dagiti amin nga umili ta no saan a malapdan ket agpeggad ti intero a pagilian iti pangta dagiti abnormal a kasasaad ti panawen.

Bassit man ti maaramidan dagiti pribado a tattao, ngem no agkaykaysa dagiti amin a makabael iti kadagupan dagiti 105 million a Pilipino ket makamula ken makapadakkel iti saggaysa a kayo iti tinawen, bumerde ti aglawlaw, ket malapdan ti nadagsen nga epekto ti Climate Change iti Pilipinas.

Ita a Hunio, panawen a matutudo, rugian koman dagiti Pilipino iti agmula kadagiti kayo, ken aywanan ken taripatuenda agingga iti makadakkelda a mangsaluad iti aglawlaw ken nakaparsuaan.