Agpeggad dagiti kadaanan a balay ken pasdek iti Vigan City – SPM Florentino

Palacio Arzobispado de Nueva Segovia (photo by Eden A. Alviar)

VIGAN CITY – AGPEGGAD dagiti kadaanan a balay ken pasdek iti Vigan City iti nakaro a pannakadadael no adda sumangbay a didigra kas ti napigsa a ginggined ken bagyo, ken uram; isu a nasken a pagtinnulongan ti gobierno ken pribado a sektor a saluadan ida ta no saan ket mabalin a mapukaw ti siudad dagiti pagpampanakkelna a naikagapuan ti pannakabigbigna a World Heritage Site ken kangrunaan nga atraksion dagiti ganggannaet ken lokal a turista.

Dayta ti ballaag ni Vigan City Sangguniang Panglunsod Member Rey Florentino, maysa nga arkitekto ken mabigbig a heritage conservationist ken consultant iti pannakapreserba dagiti kadaanan a simbaan ken pasdek iti Ilocos Region, kabayatan ti pannakiuman kenkuana dagiti kameng ti Ilocos Sur Integrated Press iti naangay a Kapihan iti Amianan Media Forum idi Disiembre 8, 2018.

Inlawlawag ni SPM Florentino a dua laeng dagiti kangrunaan a gapu ti pannakabigbig ti Vigan City kas World Heritage Site babaen ti United Nations Educational, Scientific and Cultural Organizations (UNESCO) gapu kadagiti adu a kadaanan ken saan a nabaliwan a balbalay pasdek a nabangon pay idi panawen dagiti Kastila. Impaganetgetna a ti intero a Vigan City ti nabigbig a World Heritage Site, ken saan laeng a ti sentro ti siudad wenno ti Calle Crisologo nga ayan dagiti adu a kadaanan a balay.

Impalagip ni SPM Florentino a kabayatan ti iduduprak ni Bagyo Ompong idi Septiembre 2018 ket adda pito a kadaanan a balay sadiay Calle Crisologo dagiti nadadael, sabali pay dagiti kadaanan a pasdek ken balay iti nagduduma a paset ti siudad, pakairamanan ti bubongan ti antigo a pasdek iti abay ti Palacio Arzobispado de Nueva Segovia, a sigud a nagyanan ti Colegio de las Niñas, umuna a kolehio dagiti babbai iti Amianan a Luzon, a napagbalin a Rosary College ken Saint Paul College of Ilocos Sur, ken itan ket Colegio Business Center.

Impudnona ti amakna iti posible a pannakapasamak ti napigsa a ginggined iti siudad ta adda asidegna a fault line, ket mapasamak ti nakaro a didigra kas ti napigsa a ginggined sadiay Bohol idi 2013 a nakarebbaan dagiti kadaanan a simbaan a kangrunaan nga atraksion dagiti turista. Pagam-amkanna pay ti nakaro nga uram kas ti napasamak iti siudad iti nabayagen a panawen a nangdadael kadagiti kadaanan a balay iti Quezon Avenue a nagbalinen a sentro ti komersio iti siudad.

Impaganetgetna nga adu a kadaanan a pasdek ken balay iti Vigan City ti agkasapulan iti pannakaamiris ti structural integrity wenno kinalagda ken kinatalgedda tapno mapatibkerda. Impalgakna nga iti naglabas ket inlungalong ti City Government ti pannakaisayangkat ti 3D scanning kadagiti daan a pasdek ken balay a maibilang a national/important cultural treasure tapno maduktalan ti kinalagdada ken mapatibkerda.

Inlawlawag ni SPM Florentino a narigat ken nabayag ti pannakatarimaan dagiti pribado a kadaanan a balay aglalo dagiti adun dagiti adda karbenganna nga agtawid ken saan a nasayaat ti kasasaad ti biag ken panaglalangenda. Impakaammona a dagiti pribado a balay ket saan a mabalin nga igastuan ti gobierno, malaksid kadagiti mabigbig a national/important cultural treasure, kas ti Palacio Arzobispado de Nueva Segovia, St. Paul Cathedral, balay ni Padre Jose Burgos ken dadduma pay a kadaanan a pasdek iti siudad.

Impalgakna a ti napnuan-pakasaritaan a Palacio Arzobispado a nagnaedan dagiti amin a nagkauna nga obispo ti Nueva Segovia a nagramutan ti Kristianismo – Katolisismo iti intero a Northern Luzon, ket isu laengen ti nabati a kadaanan nga arzobispado iti Pilipinas a nabangon idi panawen dagiti Kastila. Impakaammona pay nga iti Palacio Arzobispado ti ayan ti Nueva Segovia Archives nga ayan dagiti kadaanan a dokumento ti Simbaan manipud 1645 ken indeklarar idi laeng Disiembre 6, 2018 ti National Archives of the Philippines kas National Cultural Treasure. Impakaammona a dagiti kadaanan a pasdek ken balay a mabigbig a national/important treasure ket mabalin a tulongan wenno punduan ti gobierno iti pannakasaluadda.

Impakaammona pay a kalaksidan kadagiti kadaanan a pasdek ken balay iti Vigan City, ket adu pay dagiti umasping a napateg nga imprastraktura iti nagduduma a lugar iti Ilocos Sur, kas dagiti daan a simbaan sadiay ili ti Magsingal, San Vicente, Santa Maria ken dadduma pay nga ili, ken ti balay da Gabriela Silang sadiay Candon City. Indariragna a dagitoy a kadaanan a pasdek ken balay ket nasken a masaluadan kas nailian a gameng a maipatawidto kadagiti sumaruno a henerasion a mangipalagip ti nabaknang a pakasaritaan ken kultura iti panagbiag dagiti Ilokano.

Inrakurak pay ni SPM Florentino ti planona a mangidatag iti City Council iti resolusion a mangkiddaw iti suporta ti Vigan City Government, Provincial Government ken National Government para ti pannakabigbig dagiti amin a kadaanan a pasdek ken balay iti siudad a nabangon pay idi panawen dagiti Kastila kas important cultural treasure tapno mabalin a tumulong ti gobierno ti pannakasaluad ken pannakapatibkerda. Impeksana ti namnamana iti naan-anay a suporta dagiti amin nga opisial iti Vigan City iti liderato ni Mayor Juan Carlo Medina, ken ti Provincial Government iti panangidaulo ni Governor Ryan Singson, tapno kiddawenda ti tulong ti National Government ti pannakaideklarar dagiti daan a pasdek ken balay iti siudad kas important cultural treasure para ti pannakasaluadda, ken saan a mapukaw ti siudad ti estadona kas World Heritage Site. (Eden Alviar)

Photo: Palacio Arzobispado de Nueva Segovia (photo by Eden A. Alviar)