Sarita: Anaraar ti agsapa (Umuna a paset) | Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News 📰

Anaraar ti agsapa (Umuna a paset)

IYARIGKOMAN ti bagik iti maysa a dolphin nga aglanglangoy a maymaysana, a naisina iti pangen a mangkamkamat iti umad-adayo a barko – maysa a cargo vessel; a kas iti inaldaw a itatarayko wenno ipapanaw met iti sidong ti kargo de konsiensia, a bunga iti kinaawan panangtingiting iti umno ken saan, kinadarasudos ken panagbaybay-a.

Pangiyarigan iti saan a ninamnama a nangbukel ti linabag ti napalabas, a pilpilitek a punasen iti muging, ngem uray no kasano iti gandatko a mangaramid kadayta, ad-adda met a sumangpet dagiti sutil a sennaay wenno babalaw iti kinadarasudos, no diman nadagsen a palagip iti kinaawan delikadesa iti kinaadda iti rikna a masaktan; ti panangiyaleng-aleng kadagiti banag nga importante koma, ngem nagpannuray ti aramid a baliktad ti naganus a nakem.

Kaayan-ayatko ni Roland, childhood sweetheart baga, kaubingan, kapinpinnetpet a mapan agiskuela idi elementaria, kapinpinnaludip idi hayskul, kaayan-ayat ta addakamin kolehio, agpadakami a fourth year iti kurso nga Information and Communications Technology.  

Diak ammo no ania ti simsimrek iti utekko, ta no agdikar iti kinangato ti puruak wenno ego a makunkuna, sumrek metten ti kinadursok ken kinasurdok. Naynayko a pagselosen. Diak ammo, ngem maragsakanak unay no ay-aywennak, a mabeybebi wenno madididios. Diak ammo ngem daytoy nga ugalik ket sipud pay idi ubbingkami, a kunaek a nakairuamanen wenno kas ti ibagbaga dagiti dadduma a nataengan a natural laeng dayta a situasion agbaliwto met laeng. Ngem kadagiti dadduma, a kas kenni Matet kagayyemak, ipalpalagipna met ti panangtiped ta makasabidong no masobraan.  

Diak ammo, diak a maawatan ‘toy bagik, ngem nalabit, a gapu iti kinaganus ti nakem isu a diak nautob ti umno ken saan, wenno kas iti marikrikna a kinaadda iti kulding ni ragsak no makitak nga agselos, lalo no naragsakak a makisasao kadagiti lallaki, lalo kada Benedick ken Denver a kinaribalna iti ayat. Ragsak a saan a naalimpatok, no di ket maysa laeng a pangsuot ti kinapudnona kaniak wenno pangtingiting no kasano ti kaadalem ti panagayatna. Dayta laeng ti kangrunaan a motibo no apay nga ar-aramidek dayta, awanen iti sabali.

Binalakadannak manen ti kagayyemak, ni Matet, wenno Ma. Theresa Santos ti buniagna, kaeskuelaanmi met laeng, a nasken kano a balansiek ti amin, lalo iti marikriknana ken dagiti tignayko ken pampanunot, ta ti sinerrekko a banag ket narisgo kano unay – ta maysa kano dayta nga offensive behavior wenno makapasakit rikna nga aramid. Kuna pay ni Matet, ti relasion ket nasken a naannayas iti pannakabalansena, saan a mabalin a nangatngato ti maysa; in short, no dakdakkel ti natugawan ti maysa ket saan a balanse. Di kano masasaan, a dumtengto met ti panawen a mapunuan ti maysa ket umibbet iti relasion wenno makiwinnaswas. No kasta ti mapasamak, nadadaelton ti amin, ta awanton ti harmonia tunggal maysa ta nadadaelen ti rangtay ti relasion, addan di makita a pader iti nagbaetan. Iti relasion nasken a give and take.

Inyaleng-alengko laeng dagita a balakad ni Matet, ta kunaek a nauneg unay ken nakiro a matarusan dagiti linabag ti inna ipaawat, nauneg unay. Piksionista ngamin ni Matet, rumrummuar dagiti sursuratenna iti Tawid News Magasin ken dadduma pay a pagiwarnak ken magasin nga Ilocano, English ken Filipino; ken manging editor ti pagiwarnak ti eskuelaan, nga Sparks and Glitters. Isu a kas iti taaw ti kalawa ken kaadalem ti muging ‘toy gayyemko, a kanayon iti dean’s list.   

“Tintin,” dayta ti birngasko iti buniagko a Christine Marie, “maasianka koma kaniak, masaksaktannak iti ar-aramidem a kinadekket unay kada Benedick ken Denver.” Inyararaw ni Roland dayta a malem a panagkuyogmi manen nga agawid.

Ngem kinatawaak laeng. “Dika koma agbalin a possessive unay, Roland, saan a maitutop dayta nga aramid! Agpanunotka koma.”

Saan a makatimek. Nauneg ti panagangesna, a diak masinuo no ania dayta a nangukopar ti mugingna. Adalem unay ket diak pulos a mabatok. Ketdi, masigurok a naawatanna ti ibagbagak.

Kanayon a daytoy ti turongen ti saritaanmi, ti panagpingki dagiti kapanunotanmi a dua maipapan iti relasionmi. Ngem dakdakkel ti natugawak ngem isuna, siak latta ti masurot.

Diak ketdi mababalaw no daytoy ti marikriknana, nga adda panagselosna. Nga isu dayta ti gamgamgamek a tingitingen kenkuana. A kayatko a makita dayta a banag kenkuana. Ta kas iti nabasak iti maysa a libro, maysa kano met a seniales ti nasged a panagayat ti selos, saan la ketdi a sobra wenno nakaro la unay, ta makadadael kano met no masobraan; ta aniaman a sobra, agibunga iti saan a nasayaat. Nabasak dayta iti maysa a magasin a nangiduron ti muging iti nagduduma a ridaw a sumrekan.

Isu a diak unay, ngem no dadduma, kasla mayabyaban met nga apuy ti ego ken saanen a matengngel ti bagi a mangiyaleng-aleng ti importante lalo no adda wenno adu dagiti makaimatang.

Agingga iti maysa nga aldaw, nga inawisnak ni Benedick iti maysa a bertdey parti, nagpatpatnag ti pasken. Adukam’ ketdi nga aggagayyem nga immatendar. Ngem saanko a naipakaammo dayta ken ni Roland. Ti importansia ti riknana ket naiyaleng-aleng.

Iti panunotko, gagangay laeng dayta a banag, a saan amin nga aramiden ket maamuanna wenno ipakaammo. Kayatko ti siwawayaak iti amin, a kas iti nawaya a sallapingaw nga agmalmalem nga agam-ampayag iti tangatang ken makiay-ayam iti angin ken ulep.

Kalpasan iti makalawas, naammuan met laeng ni Roland iti idadar-ayko iti dayta a berdey parti a diak pulos nga imbagbaga kenkuana.

Ta rumbeng kadi nga ipakaammo amin a banag kenkuana?

Ditan a nangrugi ti amin, a panagsipnget ti nasirnaat a lubong.

“No kastoy met laeng a dinak ibilbilang a napateg unay kenka, nasaysayaat laeng nga agsinatan. Awanen iti nasayaat a turongen ti relasionta. Malapdan pay a maapektaran nga agpababa dagiti gradota, banag a diak kayat a mapasamak iti pannakapaayko iti arapaapko nga agturpos iti kolehio ken dayta met ti arapaap dagiti dadakkelko.”     

Diak ammo, no apay a saanak nga in the mood kadayta a bigbigat nga aldaw iti Domingo, saan a nasayaat ti aldawko, ket iti dayta a nangngegko kenkuana, lalo pay a nayabyaban ti saan a nasayaat a marikriknak. Diak nakontrol ti bagik, nagsibo metten ti darak.

“Seriosoka dayta nga ibagbagam, Roland?”  

“No isu met ti pagturonganna, nasken nga akseptaren. Ikonsentretko laengen ti agadal.”

“Okey! Break no break!” Ket pinanawakon. Nagdardarasak a simrek iti siledko.  

Nagiddaak nga agpampanunot. Nariknak ti kuddot ti konsiensak, kasla biddutsa ti inaramidko? Wenno ibilang laengen a dayta ket paset iti gamgamgamek a panangsuot kenkuana?

Nagpengnget ti kanigid ken kanawan a pispisko. Nagkullayawak iti ad-adda a rimmimbaw a saan nga umno iti inaramidko, a nasken koma nagpalawagak, nga inay-ayok koma, nga inaminko a nagbasolak, a kiniddawko koma iti pannakaawatna. Rumbeng koma a siak iti nagpakumbaba ta siak la ngarud iti agar-aramid kadagiti banag a tumtumpuar. Ay, nagbiddutak!

Timmarayak a nagpasalas, ngem awanen sadiay ni Roland. Nangngegko iti ranetret iti pannakairikep ti ruangan. Dinarasko a kinamang ti nakanganga a tawa, ngem ti likudan laengen ni Roland ti naimatangak, a nakadumog, agin-inayad a magna nga agturong iti abagatan, nga awan iti sabali pay a papananna no di agawiden – uppat a bloke iti kaadayona iti balaymi iti balayda.

Iti 3rd Street a lugarmi, naun-unegkami wenno ad-adayo no kamangen iti kangrunaan a kalsada, a pagurayan iti lugan. Ti 3rd Street iti puseg ti ilimi a Sta. Catalina, ti nangappupo ti biagmi sipud pay idi ubbingkami, ti umok ti kinaasinomi.

Iti eskuelaan, awan iti pinnansinan, a naitsapuera relasionmi, adda bangen wenno abbong-trapal wenno tarpaulin iti nagbetanmi.

Napalabas iti makalawas… makabulan, nagbaliwen ti yabayab ti angin. Sabalin ti marikriknak, kasla diakon kabaelan a sangoen ti situasion!  Addan dagiti kanito a maikulkulengak wenno diak masursurotan ti ar-aramidek. Diakon makapangpangan ken makaturog iti nasimbeng.

Nagsubli kaniak ti madi nga aramidko? Ania ti maitutop ken rumbeng nga aramidek?

(ADDA TULOYNA)