Anay

Ababa a Sarita ni Salvador A. Espejo

(Umuna a paset)

IMBAKAL ni naggobernador Julian Del Prado ti panagkitana iti labus a Bantay Kalay-at. Nakuyem ti lawag ti sumingsingising nga init ta kinumotan ti napuskol nga ulep. Iti paraangan, nailupeklupek dagiti naruros a bulong ken sabong iti kapitakan. Agkaiwara dagiti naspak a sanga.

Immanges ni naggober-nador Del Prado iti nauneg. Parbangonen idi makaturog ta kumanabsiit ti kimat a sarunuen ti makadayyeg a dulluog ken agkaraiwallages dagiti sanga iti bubongan a sapliten ti agal-alikubeng nga angin. Manipud adda puotna, ti kallabes a bagyo ti kapigsaan a nangsanut iti lugarda! Adu la ketdi ti dinadael ti bagyo a pagtaengan ken pinagayan, malaksid dagiti dingnguen nga inyanud ti napegges a danum ti nagdinakkel a karayan Patingcaleo.

Ginaw-at ni naggobernador Del Prado ti abanona iti bassit a lamisaan a nayampir iti tawa ket nangiras. Namitlo a nangiras agsipud ta adda damdam-egna gurabis ngem iti maikapat, bimmeggang met laeng ti abanona.

Sinipsiputanna ti impugsona nga asuk a kuma-kalawikiw iti panangsutil ti angin agingga a simmarut iti babassit nga abut ti kulintipay a tawa sa napegges a nagpangato sakbay nga inalun-on dagiti aglaglag-oy a bulong ti akasia iti amiananen a daya ti balay.

Sinapul dagiti dapanna ti sinelasna a partuat-Capangpangan sana inlukat ti tawa. Immanges iti nauneg. Ah, adda kinadalus ken kinarangya ti aglawlaw kalpasan ti agpatnag a panagtudona.

Nagpusipos ket rimmuar iti siled. Linasatna ti salas. Immulog. Isagsaganan ni Lakay Tomas ti pammigatda.

β€œNakariingka gayamen, Gob,” kinuna ni Lakay Tomas. β€œIdasarankan?”

β€œMadamdama,” insungbatna. β€œDengngepek pay ti rusokko.”

Ginaw-atna ti tasa iti sab-it ket nangtempla iti kapena. Immigup. Nayuged ti bara iti rusokna ket nabang-aran.

β€œAnia ti nanarpaak iti likudan ti balay idi rabii?” dinamagna.

β€œNarpuog ti kamarin, Gob,” insungbat ni Lakay Tomas.

Indisso ni naggobernador Del Prado ti tasa iti lamisaan. Rimmuar iti bangsal. Nagsennaay idi maipasabat kenkuana ti narpuog a kamarin.

Impatakderna ti kamarin idi kalabon ti maapit iti nalawa a kataltalonanna. Ngem sumagmamanon a tawen a di maar-aramat ti kamarin ta nain-inutna a nalako dagiti talonna. Ita, insualiten ti bagyo!

Natukay ti imatangna kadagiti agkarkarayam a nabiag iti napuri nga adigi. Isu met la a natuang ti kamarin ta kinungkongan dagiti anay dagiti adigina!

Kalpasan ti pammigat, nagtinnulonganda ken Lakay Tomas a dinalusan ti para-angan. Umaldawen idi makaiwakasda.

Binilinna ni Lakay Tomas a mangisagana iti pangaldawda. Naginana iti sirok ti narukbos a mangga.

Adda nagbusina iti ruangan. Ni Ama Toming, ti kartero a kapurokanda.

β€œAdda kadi suratko, Toming?” dinamagna.

β€œPara ken ni Mang Tomas, pasado,” insungbat ti kartero.

Minira ni naggobernador Del Prado ti surat. Naggapu iti Cagayan. Nalagipna nga adda anak a babai ni Lakay Tomas a naikamang iti Cagayan.

Nagpakosina ni naggobernador Del Prado. Naipasabat kenkuana ti nabanglo nga alingasaw ti malutluto a dinengdeng.

β€œAdda suratmo,” nakunana ket inyawatna ti sobre.

Pinigis ni Lakay Tomas ti pingir ti sobre.

β€œNaggapu ken ni Eden, pasado,” nakunana. β€œNagpasngay ni Eden. Ay-ayabannak a mapan mangaywan iti apok.”

Naisardeng ni naggobernador Del Prado ti pana-ngisubona iti innapuy. β€œM-mapanka?” inamadna idi agangay.

β€œWen, Gob. Agrubuatak no malem. Kamakamek ti maudi a biahe nga agpa-Cagayan.”

β€œS-saankan nga agsubli?”

β€œSaanen, siguro, Gob. Makipagnaedakon kadakuada. Awan ngamin ti katulonganda. Numona ket mangopisinada nga agassawa.”

Kellaat a napukaw ti gaganasan ni naggobernador Del Prado a mangan. Immi-num sa timmakder. Nagpasalas ket nagtugaw iti butaka. Nanindi. Minulenglenganna ti agmaymaysa a saltek iti bobeda.

Nakitemna ti sangina. Umar-arubayan dagiti lagip a namagkupit iti barukongna.

Kasla napaksuyan ni naggobernador Del Prado a timmakder. Simrek iti siled-na. Naisulek ti panagkitana kadagiti ladawan a naisab-it iti diding. Kasla is-iseman da Luding, Marybeth ken Jun.

Nagsennaay. No addada koma a mangpalag-an iti dagensenna! Ngem sabalin ti lubong dagiti ipatpategna!

Kasla nataringguyod nga immasideg iti kabinet iti abay ti bassit nga altar. Ginuyodna ti seradura ket inruarna ti panakkelen nga album. Inan-anusan ni Luding a kinartib dagiti ladawanna a naimaldit kadagiti pagiwarnak ken magasin sana impigket.

Inukradna ti album. Limmawag ti rupana idi maitangkarang kenkuana ti parupa a ladawan. Agsapsapata idi a kas mayor ti Nagrebcan.

A, daytoy laengen ti nabati a pakalaglagipanna iti nabursi a napalabas!

Immanges iti nauneg. Lagip! Napalabas! Kasano a malipatanna ti napalabas idinto a nagbalin a paset ti biagna iti agdama?

(Adda tuloyna)