Ania, atanud, tiliwendakan nga ag-Facebook?

Salaysay ni Errol Liquicia Abrew

(Maikatlo a paset)

 

Kuna ti Seksion 19: “No ti maysa a datos ti kompiuter ket masarakan a naglabsing iti probision iti daytoy ng Akta, mangiyetnag ti DOJ iti mandar a maanawa wenno malapdan iti pannakaipalubosna nga usaren.”

Epektibo a maitedna daytoy iti DOJ iti interamente a kontrol iti Internet iti Filipinas.  Inton maamiris ti DOJ daytoy a bileg ket gundawayanna ti nasao a probision tapno padisienna dagiti rebelde a websites – isunto metten ti ipupusay ti napadasantayo a wayawaya iti Internet,” nakuna ni Palatino a nangbuniag ti CPA kas “e-Martial Law.”

Ngarud ti linteg a naisadia a mangtarawidwid  iti nawaya a panagsisinnukat iti kapanunotan ken diskurso iti uneg ti Internet iparangarangna ti nalawag a pammutbuteng iti siasinoman a dina malapdan nga usaren ti Internet iti inaldaw a pannakipatang ken panagsisinnukat iti topiko ken kapanunotan, a makaited pay ketdin iti “makapaalliaw nga epekto” kadagiti periodista, aktibista ken kadawyan a netizen.

“Ti pannaka-censor itundana iti panaglapped, oras a mamarkaan ti maysa nga aktibista wenno repormista  a cybercriminal,” innayon ni Palatino.

Kadagiti pagilian a mangin-indorso iti cybercrime law kas iti China ken dagiti pagilian iti Tengnga a Daya (Middle East), dagiti pannakasalungasing kadagiti karbengan pangtao (human rights) ket immadu numan pay naulimek gapu ta nagtalinaed a sekreto uray pay iti mismo a nagbabaetanda dagiti impormasion kadagiti panaglabsing.

 

Pati dagiti abogado

Dagiti abogado ken mangitantandudo iti freedom of expression sangapada a nangiyebkas iti pakaseknanda iti pannakayimplementar ti CPA, a di maaluadan a masagid dagiti isyo ti kinapribado, personal nga impormasion ken kinatalged.

Kas pangarigan, kunada, iti Seksion 12, palubosanna iti madama a pannakaala dagiti lumabas a datos, a mamaglegal iti online a panagsiim dagiti otoridad ti gobierno.

Addaan iti nalibeg ken  nasaknap a probision a mabalusingsing ti kinapribado ken wayawaya iti panagiyebkas,  nagbalin ti CPA manipud maysa a linteg a naituyang a mangpaksiat kadagiti online scammers, human traffickers, cyber prostitutions ken hackers ket nagtinnag a censorship law.

No addakamin iti sango ti kompiutermi, kalukluksawmi nga adda dagiti tattao iti likudmi. Tatta, agbanbantay iti likudm ti Cybercrime Law ni Aquino, butbutngennakami iti pannakaibalud, palpalutpotenna dagiti ar-areamidenmi iti online.

 

‘Nia pay, nagpuordan

Ti riribuk a pinasgedan ti CPA mangiladawan ti saan a maaluadan a panagsabat ti sinsinan (virtual) ken pudno (real) a lubong.

Iti agdama, addan sumagmamano a petision iti online nga agur-urnong kadagiti pirma tapno maibasura ti CPA a madama iti sirkulasionna iti web.  Tapno protestaenda kontra iti CPA, maysa a grupo dagiti hackers (para wara iti Internet) a binunniaganda dagiti bagbagida iti “Anonymous Philippines,” ket nagpagungganda a simbrek kadagiti websites iti gobierno a pakaibilangan ti Bangko Sentral ng Filipinas, Metropolitan Waterworks and Sewerage System; uray iti mismo a website ni Aquino (president.gov.ph) ken dadduma pay ket nagballigida a nagpuor.

Manipud kadagiti online groups, discussion boards ken sagtunggal personal a social networking accounts nagallangogan ti isusupiat a nagtunda iti maymaysa a timek: ibasura ti CPA, sarikedkedan ti wayawaya iti panagsao ken panagiyebkas.

Ngarud, iti nalawa a panagkaykaysa a napanday kontra iti CPA ket namagbaringkuas iti imatang dagiti opisial ti gobierno, nangipaneknek a ti kolektibo a panagmaymaysa ket di pay met naarus.  Inkari dagiti sumagmamano a mammanday iti linteg nga amendaran dagiti naireklamo a probision ita a nanglukat manen ti session.

Numan pay kasta, dagiti tignay a naaramid iti online – numan pay nakatulong – pagtalinaedenna ti ubbaw a pammati a ti sosial a panagbalbaliw ket posible babaen iti mas epektibo, babaen laeng kadagiti “likes,” “reposts,” wenno “tweets.”  Dagiti umili, kasapulan nga iyebkasda ti protestada babaen iti mas epektibo ken napadasen a pamay-an – iti kalsada, nakuna dagiti beteranon iti protesta.

Iti panagbalin a pulis ti CPA iti Internet, agbalinen a taktikal ken kritikal tapno mairuar daytoy iti pudno a lubong nga ti isusupiat saan laeng a babaen iti maysa a talmeg wenno pannakapuor ti maysa a website.  Ti Korte Suprema ken Kongreso ket saanda a mapilit babaen iti sinsinan nga ikokontra – dagiti bagi ken saka nga agmartsa kadagiti kalsada adayo a mas epektibo.

Ket iti nagbaetan ti sinsinan ken pudno a lubong agsinnabat dagiti parikut iti nagbaetanda ket kumaro. Ket kas saksi iti daydiay a panagsangdo dagiti kontra iti CPA kasapulan a kitaenda iti labes dagiti computer monitorda ket adalenda dagiti isyo a maiyannatup iti pudno a kasasaad ti lubong a paggargarawanda, karamanen dagiti ibungananto no bilang ta kalpasan ti 120 nga aldaw a pannakasuspendir ket ipatungpalto ti Korte Suprema ti linteg a pinirmaan ni Aquino.#