sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Ania, di nakatayab ni Mayyang?

Sinursuran: ni Jobert M. Pacnis
(Umuna a paset)

ANIA, saan a natuloy ti panagsubli ni Mayyang iti ballasiw-taaw ta natiliwan ti bala iti eropuerto? Kasano nga adda bala nga imetna idinto a kabutengna pay ti kapsula? Kasano ngarud ita a naaddaan iti bala?

Nagbalin a nabara ti tanim-bala wenno laglag-bala iti pagilian itay laeng Septiembre nupay addan dagiti naireport a kaso iti kallabes. Kaaduanna kan’ ti nangaklon a nagimetda iti bala— ngem kas anting-anting, saan a para iti dakes a panggep. Ngem naulimek laeng idi dagitoy a kaso, saan a kas ita ti kabarana. Agsasanga payen ti naturong daytoy nga isyu. Adun ti agrekreklamo ta awan ammoda iti bala kadagiti bagaheda. No apay ketdi nga adda metten bala idi agdalan iti x-ray machine dagitoy.

Maysa kano a modus daytoy a tanim-bala wenno ‘tay pannakaipan (tanim) ti bala iti bagahe ti pasahero iti eropuerto a dina am-ammo. Masdaawto lattan ti maseknan inton tiliwen, igawid dagiti otoridad ta nakitada iti x-ray nga adda imetna a bala a nakalemmeng iti bagahena. Kapilitan a ma-delay ti biahena. Makasuan pay. Ken dakkel a piansa ti masapul tapno mapa-lugodan a rummuar iti pannakaidetenena. Nasayaat laeng no mapaneknekan a para anting-anting laeng ti nasao a bala a natiliw. Ngem no ngay “sibibiag a bala”, a kadawyan nga usar dagiti adda iti likudan ti modus, ti natiliw?

Di pay naspak ti rayaraya a kunada!

Sindikato ti adda iti likudan daytoy a modus. Kayatda ti agakup iti dakkel a kantidad a saandan nga agrigat pay. Wen, a, ta imbes a di matuloy ti biahe ti natiliwan, kaykayatna laengen ti agbayad. Saanen nga agreklamo ti maseknan ta awanto met laeng ti labanna ta nasukalan ngaruden iti bagna ti nasao a bala (a naimula). Agbayad lattan tapno matuloy ti biahena ket awanen ti kaso.

Ngem tinubngar daytoy dagiti taga-OTS (Office for Transport-ation Security) ken PNP-AvSeG (Philippine National Police Aviation Security Group). Saanda kano a trabaho dayta. Ak-akmenda laeng ti nayabaga nga obligasionda tapno mamantiner ti kinatalged ti eropuerto kontra kadagiti agpangpanggep iti dakes.

Kinapudnona, iti report ti PNP-AvSeG, nakairekorddan iti 30 a kaso ti tanim-bala a manipud Enero agingga ita (Nobiembre) a masursurat daytoy. Nupay kasta, agtultuloy latta dagiti matiltiliwan iti bala kadagiti bagaheda.

Ngem ti ‘yanna nga adat, isolated cases la kano dagitoy, segun ken ni Presidential Communications Operations Office Secretary Herminio Coloma Jr. Kayatna a sawen, saan a nakadadanag daytoy nga isyu. Awan ibungana iti nailian a seguridad. Awan ti ipaayna a dakes nga imahen iti pagilian wenno maysa laeng a nagbassitan a banag.

A nakaalaan la ngarud ni Sec. Coloma iti adu a pammabalaw kadagiti nadumaduma a grupo iti sosiedad. Kasano ngata nga isolated case daytoy idinto a nagadun ti naperwisio a kailian? Nakunana ta awan riknana kadagiti biktima?

Nagballaag payen dagiti dadduma a pagilian kadagiti umilina a medio gesdanda ti agbiahe iti pagiliantayo. No di maliklikan, masapul a nasidap ti panagpaliiwda tapno saanda a mabiktima iti agraraira a modus wenno iskam. Dakkel ti epekto daytoy iti ekonomia ta mamgad, mabuteng dagiti turista a sumrek iti pagilian. Amkenda a mabiktimada laeng kadagiti sindikato nga agraraira iti eropuerto.

Wen, nagsaknapen iti sangalubongan daytoy nga isyu. Ket impanna laeng ti pagilian iti nagalas nga imahen! Saan pay laeng a nalnalpas ti maipanggep iti pannakairaman ti eropuertotayo kas maysa kadagiti kadadaksan (worst airport) iti Asia, no di man iti sangalubongan, ngem adtoy manen ti sabali nga isyu. Kaanonto ngarud a maikkat dayta a marka ti eropuertotayo?

Kas nasaon, nagsasangan daytoy nagalas a damag. Agpinpinatudonen ti OTS ken PNP-AVSeG no asino ti akimbasol. Kuna ti kampo ti OTS a nasuroken a sangagasut a live bullet ti natiliwanda nga insubmitar iti PNP-AVSeG ngem no apay a nasurok laeng a limapulo ti naipila a kaso dagitoy? Aniat’ napasamak kadagiti dadduma?

Adda hokus-pokus a napasamak? Live ammunition dagiti natiliw. Sibibiag a bala, mabalin pay nga usaren. Maikaniwas ti agimet kadagitoy kas sagudayen ti RA 10591 wenno Comprehensive Firearms and Ammunition Regulation Act. Apay ngarud a saan a nakasuan dagiti nasurok a sangagasut nga in-turnover ti OTS?

(Adda tuloyna)