sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Ania pay ti Maipanggep iti K-to12?

Sinursuran: Kolum ni Jobert M. Pacnis
(Maikadua a paset)

Gapu ta namsek ni mannusuro iti anus ken pannakaawat, aramidenna dagiti ammuna a pamuspusan tapno mapagbaliwna dagitoy a klase ti ubbing. Adda dita a mapanna bisitaen ti ubing iti balayda, kapatangna dagiti nagannak daytoy—pagsasaritaanda dagiti maitutop a mapasamak tapno agbalbaliw ti maseknan.

Ngem no iti laksid dagitoy nga addang ket awan latta ti pamalbaliwan ti ubing, a dumanon payen iti punto a di agpakpakita iti klase, kasano ngarud ita nga ipasa dagiti kas kadakuada? Narigat met nga i-dropped ida ta agparangda met, laeng, once in a blue moon.

No i-failed ida, masaludsodto met laeng no ania ti intervention wenno addang nga inaramid ni titser tapno makakamakam koma ti ubing. Ken, kas nakunan, mass promotions ti magna. Ipasa la nga ipasa ti ubing basta makadanon, agparang (sagpaminsan) agingga a malpas ti school year. Daytoy ti nasakit iti biang ti titser. Ipasana dagiti saan a rumbeng, ken awan karbenganna a makapasa.

Ti rigatna pay kadaytoy a pammilin, pagbatayan dagiti “pasaway” nga ubbing a di ikaskaso ti panagbasada. Makapasatayto latta, kunaen itan dagiti ubbing.

Iti agdama, dayta ti kapaliiwan. Pagsangsanggiranen dagiti ubbing dayta a pammilin. Umabot payen iti punto a bastosendan dagiti mannursuroda. Aglalo la ngaruden no daytoy a mannursuro, ganggannaet laeng iti lugarda; ken nababbaba ngem isuda iti panagbiag.

Nasakit daytoy a kinapudno. Ngem mapaspasamak!

No ungtan wenno makaaramid met ngarud ni mannursuro iti banag a maikaniwas, gapu iti naglabbet a pungtot wenno pannakaibabain (ta tao laeng met, adda pagpatinggaan ti anusna, ti pannakaawat/panangawatna kadagiti bambanag) a malaklak-amna iti ubing a “pasaway,” isu met laeng ti dakes.

Wen, a, ta guardiado iti kalintegan, karbengan dagiti ubbing itan. Adda payen ‘tay maaw-awagan iti child protection committee iti pagadalan. Malaksid pay dagiti linteg a mangsalsalaknib kadakuada.

Ngem kasano metten dagiti mannursuro? Baybay-an latta idan nga agsakripisio, bastosen dagiti bukodda nga ubbing? Pagpatinggaan ti panagteppel, ti pannakaawatda?

Isu a kaniak a biang, awan koma dayta kasta a pammilin a mass promotions tapno di pagsanggiran dagiti dadduma nga ubbing nga agbalin latta a sakit ti ulo ni mannursuro. Wen, agpayso, namsek ni mannursuro iti igam a mangmuli iti asino man nga ubbing a naitalek kenkuana. Ngem dina kayat a sawen, a di maatianan iti pasensia no aglablabesen ti ubing a mangpaspasakit kenkuana.

Kunaen dagiti dadduma a mannursuro, challenging dagiti kastoy nga ubbing. Ngem no kitaem dagiti nagdalananda, wenno pagdaldalananda, isuda dagiti mannursuro nga addaan iti nanakman nga ubbing ta addada iti umuna a seksion ken kadagiti dadakkel a pagadalan. Kasanon dagiti mannursuro iti maudi a seksion, kadagiti ubbing a kasla kinugtarandan ti kinaimbag?

Agtultuloy met ketdi dagiti panagsukisok, panagadal tapno iti iseserrek dagiti ubbing iti Grado 11 ken Grado 12, ken iti panagbalbaliw ti kasasaad dagiti ubbing a sumrek iti pagadalan, agtunos da mannursuro ken adalan para iti naannayas a taray ti panagiinnadal.

Matdatayo latta ngarud nga agpaliiw no kasano ken ania pay dagiti mapasamak iti panangarakuptayo iti daytoy baro a sistema ti edukasiontayo.

Mayarig man daytoy a sistema iti panagaramid iti bangka (manipud iti papel). Adda nakairumantayo a wagas nga agaramid itoy idi ubbingtayo pay laeng tapno adda ay-ayamtayo a payanud no kasta nga agpilaw iti paraangan gapu iti napigsa a tudo. Nagpardas ketdin ti panagaramidtayo iti bangka, uray kadagitoy a panawen, babaen ti nakairuamantayo a panangkupin iti papel.

Ngem no usarentayo ti baro a wagas a panagaramid iti bangka manipud met laeng iti papel, mabalin a marigatantayo nupay adda pagtuladantayo. Agduduma a wagas ti aramidentayo tapno masurotantayo daytoy baro a wagas. Mabalin a dadaelentayo ti modelo a bangka tapno masirayan ken maadaltayo no kasano a nabukel daytoy satayto met laeng isubli iti dati a langana. Deformed to form, kunada.

Ngem no nasurotantayon daytoy baro a wagas, mabalin a makitatayo a nalaklaka gayam ken ad-adda a natibker, napimpintas ti output-na.

Iti baro a sistema ti edukasiontayo, mabalin a marigatantayo a mangawat ita. Ngem inton agtanoy, makitatayton dagiti pagimbaganna, maagasan dagiti nagkamtudanna tapno nasaysayud ti pannakaipakatna.

Ket kunaentayo, napintas gayam daytoy K-to-12!#