Footer

Apay a maud-udi latta ti Kailokuan no turismo ti pagsasaritaan?

ni Danny Antalan

 

No iti pintas, buya ken pakasaritaan, adda met maiparangna.  Ngem apay ngata a maud-udi latta ti Ilocandia no turismo ti pagsasaritaan.

Iti kalkalpas a Sinulog Festival ti Cebu, riwriw ti nagbuya a turista a gangganaet ken turista a lokal.  Maysa punto dua a milion kano ti nagturong iti Cebu tapno laeng buyaenda ti naisangsangayan nga streetdancing ditoy.  Kalkalpas met met ti Dinagyang Festival ti Iloilo City ket kaskasdi a riwriw ti nangimatang.

Ken siempre, no turismo met laeng ti pagsasaritaan, isudan ti adda iti ngato ti listaan.  Boracay, Davao, Cebu ken dadduma pay.  Uray sitayo nga adda ditoy amianan, kayattayo met a mapadasan ti magna iti white sands ti Bora.  Kayattayo met ti agdigos idiay resorts idiay Davao.  No dadduma pay ketdin, kadagiti meeting kada conference, idiayen ti pakaangayanda tapno laeng madapasanda ti rikna ti dayta a lugar.

Milion ti mapmapan a ganggannaet.  Milion met laeng ti mapmapan a local tourists.

No ikumpara ti bilang dagiti agturturong ditoy Amianan, adayo pay laeng ti pakaidasigan.  Ngem no turismo ti pagsasaritaan, ditayo met maud-udi iti talugading.

Ti Panagbenga Festival ti Baguio City ti katibongan kadagiti aktibidad ditoy Amianan.  Saanen a nakakaskasdaaw ta isu ngarud ti summer capital of the country.  Malaksid iti kayat a panangpadas iti nalamiis a klimana gapu iti kinangato ti elebasionna.  Baguio ngatan ti sumaruno iti Metro Manila a kayat a pagturongan ditoy Luzon.

No madanon ti piestada, amin a hotel ket mapunno.  Amin a lugar ket dupudop ti taona.  Saan a problema ti mangipromot ta ti komite pay mismon ti agproblema a mang-akomodar kadagiti artista, media, photographer, writer ken hobbyist a kayatda ti makabukel iti istoria manipud iti dayta a pasken.

Manen, apay ngata a maat-atiw ti amianan iti turismo, ket adda met kadatayo tay ‘what it takes’ ken ‘what we got’.

Ditoy mismo Ilocos Sur, dua ti naibilang iti World Heritage Site—ti Vigan Heritage City ken ti Santa Maria Church.  Adda aya ngarud ti kasta iti sabali a probinsia?  Ibilang ditan ti nagkaadu a pilgrimage churches.

Ti baybaytayo ket addaan iti white sands a manmano pay laeng nabaddekan ken nadalanan.  Adda pino iti Santiago ken adda met dagiti medio darakkel a kas iti San Esteban.  Dagiti napino a nangisit a darat iti kabaybayantayo ket maibilbilang kas therapeutic sands ta mangmasahe iti dapan no maibaddek.

No Festivals ket ngarud, dandani amin nga ili ken siudad ket adda bukodna a festival.  Ti Ilocos Sur mismo ket adda Kannawidan Festival.  Pamulinawen ti Laoag City, Pista’y Dayat ti Pangasinan.

No nature met ti pagsasaritaan, adda dagiti kabambantayan, adda ti falls, ken dadduma pay nga aglemlemmeng ditoy. Birhen pay laeng dagiti dadduma a kabakiran, saan pay laeng na-explore, agraman dagiti dadduma a bantay ken gukayab.  Naidumduma ti kinapintas dagiti baybay.

Nagpintas ita ti ar-aramiden dagiti darakkel a TV stations ditoy pagiliantayo:  ti ABS-CBN, GMA 7 ken TV 5.  Full coverage ti pamay-anda ket makatulong la unay tapno ad-adda a maammuan ti sangkapagilianan ken sangalubongan dagiti nararagsak, nararaniag ken nakakaray-aw nga ar-aramidentayo iti festival.  Ken siempre, karaman ditan dagiti scenic scenes ken naraman a foods, ken naisangsangayan a pagdagusan.

No turismo met laengen, ti kangrunaan ngatan a promosiontayo ti pakabigbigantayo a Pinoy, ti kinamanasangailitayo.

Iti kaadda dagiti artista ti mangnayon ti atraksion iti pabuya.  Bonus payen ti panakaiparang kadagiti produkto ti dayta a lugar, ken dagiti tourist attractionsda.

Sabagay, saan ngata met adayo dagiti festival iti Amianan tapno mailinia iti Sinulog, Masskara Festival Bacolod City, Ati-atihan ti Kalibo, Kadayawan ti Davao ken dadduma pay.

Maysa nga ekonomia ti turismo, nangruna no ammo koma met nga ikkan importansia daytoy.  Kas koma ti Carnivale ti Rio de Janeiro,  isu ti mangbibiag iti Brazil, ti The Love Parade ti Germany ti mangpunpuno iti kalsadada.  Uray pay ti Oktoberfest ti Munich, ti La Tomatina ti Spain ken dadduma pay.

Ti pagiliantayo ket saan met ketdi a kasla pagilian ti Bahamas, Palau, Cyprus, Austria, Switzerland, Hongkong, Egypt, Greece ken dadduma pay a nakadepende iti turismo ti ekonomiada.  Ngem napintas latta met no madanon ti kuna ni Tourism secretary Ramon Jimenez, Jr.

Iti tawen 2012 ket 4.5 a milion a turista manipud sabali a pagilian ti nagpasiar ditoy purpuro ti Pilipinas.  Nababa no ikumpara iti sabali a lugar ngem nangato no idasig iti napalpalabas a tawen.  Itoy a tawen kayatda nga agbalin a 5.5 a milion a turista ti umay.  Ngem adayo pay daytoy iti 10 milion a target iti tawen 2016.

Kas nakunak iti ngato, addan dagiti talugading ti lugartayo tapno turongen ti turista.  Pagsikatentayo laeng.  No koma cake, icing laengen tapno ad-adda a ramananda.  No dalan koma, pannakasemento laengen tapno pagnaanda.#