Footer

Awan koma ti nangatngato ngem ti linteg

NAARAMID ken maimplementar dagiti linteg ken pagannurotan tapno maaddaan ti kappia ken urnos iti pagilian ken kagimongan. Naaramid dagiti linteg nga awan ti pilpilienna a pakaipakatan. Awan ti tao a nangatngato ngem ti linteg – Presidente man wenno nangato nga opisial ti gobierno.

Dagiti kameng ti Kongreso – dagiti senador ken kongresista – ti agaramid kadagiti nailian a linteg. Dagiti met kameng dagiti Sangguniang Panglalawigan / Panglunsod / Bayan / ti agputar kadagiti lokal nga ordinansa kadagiti masakupanda. Dagiti met linteg ti Comelec ket pinutar dagiti commissioner iti session en banc.

Iti pannakaputar dagiti linteg ken ordinansa, napateg ti integridad dagiti mangaramid, ken ti pannakaisayangkat ti serioso a konsultasion tapno maamiris a nasayaat ken saan a nakusel wenno malasado dagiti maputar a linteg. Nasken nga iti panagipakat dagiti maseknan nga ahensia ken lokal a gobierno kadagiti naputar a nailian a linteg, ordinansa ken pagannurotan ket awan ti pilpilien ken idaddadumada.

Ngem agdadatan ti pannakabarengbareng dagiti linteg ken pagannurotan kas ti saan a pannakaraem ti karbengan dagiti umili nangruna dagiti akusado nga adda pannakainaigna iti illegal a droga. Saanen a maraem ti kalintegan ti akusado a maibilang nga inosente agingga a mapaneknekan iti korte nga awan pulos ti panagdudua.

Ita a panawen ti eleksion, maysa a kasla simple a panaglabsing iti pagannurotan nga inyetnag ti Commission on Elections kabayatan ti panagipila iti certificate of candidacy dagiti para senador ket ti pannakapalubos iti uppat laeng a kumuyog iti agipila iti kandidato a sumrek iti pagipilaan nga opisina. Nalabsing dayta a pagannurotan idi kinuyog ni Presidente Rodrigo Duterte ti special assistant-na a nagipila iti COC ta nagadu dagiti simmurot kadakuada agraman dagiti kameng ti Presidential Security Group.

Dayta a pagteng ket kasla kadawyan laeng kadagiti umili, ngem dakkel a banag dayta no tingitingen ti implikasionna. No ti maysa nga agkalkalikagum pay laeng a mabotosan nga opisial ket kabaelannan a labsingen ti pagannurotan, anianto la ketdin no mangabak ti kandidato?

Dayta a pagteng a napasamak iti Comelec Main Office ket ipakitana ti kinaawan ti maaramidan ti poll body kadagiti aglabsing kadagiti inyetnagda a pagannurotan a nasken a suroten dagiti kandidato. No dagiti simple a pagannurotan ket saan pay a masurot ti maysa a kandidato nga adda pagkaritna a nangato nga opisial, addanto la ket ngatan maaramidan ti ahensia kadagiti nakarkaro a panaglabsing iti Omnibus Election Code iti sakbay ken panawen ti kampania agingga iti kaaldawan ti eleksion?

Adu a probision ti Omnibus Election Code dagiti agdadata a malablabsing no panawen ti eleksion, kas ti nasapa a panagkampania, panagiwayat kadagiti proyekto ti gobierno, panangdutok kadagiti agserbi iti gobierno, panagiwaras kadagiti nagduduma a duol nga alikamen, panaggatang iti botos, kaadda dagiti armado a pasurot ken dadduma pay. Kaaduanna a dagitoy ket malablabsing babaen kadagiti kandidato ti administrasion ta awan wenno manmano ti makaitured a mangtubngar wenno mangidarum kadakuada.

No adda man dagiti report, agpannuray met ti Comelec kadagiti kameng ti Philippine National Police ken Armed Forces of the Philippines, maibasar kadagiti maidatag nga ebidensia.   Adda man dagiti naidarum iti naglabas ngem nagangayanna, naibasura dagiti kaso no adda dagiti bimmaet a nangato nga opisial ti gobierno.

Mangruginton pay laeng ti panagkampania inton Pebrero 12, 2019, para kadagiti kandidato a senador ken party list group; ken inton Marso 30, 2019, dagiti kandidato para kongresista ken lokal a gobierno, agingga inton Mayo 11, 2019, dua nga aldaw kasakbayan ti May 13, 2019 National and Local Elections. Ngem mapaliiwen ti kapinget dagiti dadduma a kandidato nga indirekta nga agkampania nangruna dagiti kandidato ti administrasion.  Nagsaknapen dagiti agiwarwaras kadagiti libre a grocery items kas relief goods, ken alikamen kas tulong kadagiti umili. Dagitoy nga aramid ti pilantropo ket saan met a tinawen a maisaysayangkat, ngem nagsaknap no masakbayan ti eleksion.

Kadagiti naglabas nga eleksion, nagadu dagiti natiltiliw a naglabsing iti Election Gun Ban. Adda pay dagiti naipadamag a natiliwan a naggatang iti botos? Ngem manon dagiti naidarum ken nasentensian iti panaglabsing kadagiti linteg mainaig iti eleksion?

Iti sistema ti eleksion iti Pilipinas, dakkel a bentahe dagiti kandidato ti administrasion kontra dagiti agngayangay iti oposision – iti nasional ken lokal a posision. Dagiti kandidato iti administrasion, adda kadakuada ti naan-anay a suporta, adu a pondo ken nabileg a makinaria ti gobierno, nga awan kadagiti kandidato ti oposision.

Intuyang ti linteg ti limitado a gastosen ti kandidato iti tunggal botante iti lugar a pagkandidatuanna. Ngem saan met dayta a masursurot, ta nasursurok nga amang ngem iti limitasion ti gasgastosen dagiti politiko tapno laeng mangabakda. Ngem manonto laeng ti ideklararda iti statement of expenditures and contributions nga ipasada iti Comelec kalpasan ti eleksion.

Narigat ti sumango kadagiti kandidato ti administrasion ti kangrunaan a gapu nga iti laksid a 152 ti kadagupan dagiti nagipila iti Comelec ti kandidaturana a para senador, ket walo laeng dagiti naikappeng iti grupo ti oposision a pakairamanan dagiti dua a sigud a senador ken dadduma pay nga opisial iti naglabas nga administrasion. Impresentar idan ni Vice President Leni Robredo, ken impasingkedna nga uray no walo laeng dagiti kandidato ti oposision ket kabaelanda a mabalanse ti Senado no mangabakda iti eleksion.

Narikrikut pay ti kasasaad dagiti agkandidato nga oposision para kadagiti district representatives ken lokal nga opisial. Adda dagiti kandidato ti administrasion kadagiti nagduduma a distrito, ili ken siudad dagiti awan ti kabalubalda gapu ta ammo dagiti aggandat koma a mangsango kadakuada nga awan ti baelda ta saan a napatad ti pagsalisalan iti politika.

Iti kaawan ti pudno nga oposision iti eleksion iti nasional ken lokal a gobierno ket iyanninawna ti saan a nabiag a demokrasia ta dagiti botante ken umili ket mapaidamanda iti gundaway a mangpili kadagiti kapkapnakenda a kandidato no awan ti nasayaat wenno awan pulos ti pagpilianda a butosan.#