Sinursuran: Awan ti nasaknap a panagtarikayo iti tanap? | Tawid News Magazine - Weekly Ilocos News 📰
sinursuran-banner-sqSinursuranNi Jobert M. Pacnis

Awan ti nasaknap a panagtarikayo iti tanap?

SEA of logs, kuna ‘tay kapsion ti maysa a poste iti Facebook. Iti ladawan, maimatangan ti nasaknap a layus iti probinsia ti Isabela nga imbes a danum ti makita, kaykayo wenno troso ketdi. No labsen ti manarita, awanen ti danum a makita iti kaburnok dagiti tarikayo. Ngem ammom lattan nga adda danum iti tukot dagitoy ta mayallo-allonda!

Napasamak daytoy gapu iti panangguyod ti bagyo a Tisoy iti angim-amian a binuntokan pay ti kunkunada a tail end of the cold front iti Amianan a Luzon.

Nupay saan a dinalanan ni Tisoy ti Tanap, kasta unay a tudo ti dimteng a nanglapunos itoy. Kasla taaw aminen nga aglawlaw. Nakarkaro pay ngem iti layus met laeng a parnuay ti bagyo a Quiel. A nakaideklararan manen ti state of calamity iti probinsia ti Cagayan ken Isabela ken dadduma pay a paset ti Tanap.

Wen, a, ta iti estoria dagiti umili, napaspas kano ti panagdakkel ti danum. Pagarigan laengen iti ili ti Pamplona, Cagayan. natalinaay pay laeng ti ililibay dagiti umili iti dayta a rabii a kapigsa latta ti tudo. Saan pay a kasta kangato ti danum. Ninamnama dagiti agindeg nga agsardeng met laeng ti bayakabak.

 Ngem idi rumabiin, naklaatda laengen ta makariknada metten iti nadam-eg iti nagiddaanda. Gayam, addan ti dakkel a danum. Kasta unay ti kapardasna nga agngato. Nagangayanna, nagdardarasda a nagkamang iti nangato a paset iti bandana ti laud ti poblasion.

Nga awan man laeng ti naitugotda no di laeng ti nakaisuot kadakuada a pagan-anay!

Iti kinapardas ti panagsangpet ti dakkel a danum, adu a taraken ken sanikua ti di naikalukag. Ti pay nakas-ang ditoy, nangato unay ti lebel nga inabot ti danum. Ad-adu nga amang dagiti nadadael a gamigam gapu itoy.

Iti laengen ilimi, iti naglabas a layus nga inyeg ni Quiel, saan unay a kasta kadakkel ti danum iti poblasion ken dagiti barangay a dumna iti baybay. Kas nasurattayon, adda dagiti alog (a napagbalin a piskeria) a pagdiretsuan dagiti danum sakbay pay a malapunosna dagiti balbalay itoy a paset.

Ngem iti dayta a gundaway, ad-adda a pinangatona ti danum. Nagbalin a swimming pool ti ridor (sports complex) ken nangato ti danum iti palengke (centro) ken dagiti barangay iti lumaud. Idinto nga iti dumaya, dagiti bangkag a di pulos pumilaw, saan a nages-es ti danum (ta saturated la unayen ti panaraten a daga a dumna kadagiti pantok ti baybay). Nagbalin met dagiti limmungog a paset a kasla swimming pool. Natinep ti sementado a kalsada (a nabiit pay a nalpas).

Kasta met a natinep dagiti nagbedngan dagiti barangay Sta. Cruz, Ammubuan ken Palloc. Magnaka man iti abagatan wenno amianan a paset ti provincial road (a madama a mabakbakbak ken masemsemento), nauneg ti danum. Banag a nangparigat kadakami nga agindeg tapno rummuar koma a mapan aggatang kadagiti masapsapul iti uneg ti pagtaengan.

Kasano pay a makapababa ngamin ti danum ket agbirbiruan dagiti alog. Awanen ti makita pay a tambak dagiti nasurok a pagattao a piskeria! Nagtitipondan. Makaammonton no adda pay nabati a pupok a lames.

Ket nalagipko dagiti pupokmi ken ni tatang a gurami ken ar-aro (awan unay ti tilapia). Sapay ta dida nagbaballasiw, naidawatko laengen.

Kas nasurattayon iti kallabes, kalpasan ti napigsa a tudo ken panagdakkel ti danum, saanen a nagpabatubat dagiti dua a grupo iti ilimi. Indanonda ti tulong a tumutop kadagiti biktima ti layus (nga immabot pay iti makalawas san ages-es ti danum iti dadduma a barangay). Ti laeng mapilaw ditoy, ti panagbinbinnato latta ti agsinnumbangir a grupo.

No koma annongenda lattan ti tumulong a didan yarikiak iti social media ti itutulongda. Ken dida koman agpimpinnadakes pay!

Ti inaramid a kinaimbag ti kanawan nga ima, saan koman a maammuan pay ti kanigid, nalawag a dida ammo dayta.

Subliantayo dayta sea of logs. Apagleppas ti tudo, nagsangpeten dagiti adu a troso iti apalaya ti ilimi (ken iti Abulug iti laud ken Aparri iti daya). Naidaknirda nga agtitinnuon iti kaburnokda.

Ania pay, saanen a nagpabatubat dagiti kailian. Nupay didigra ti inyeg ti layus, dakkel met a tulong/nam-ay ti nakitada iti panagsangpet dagiti kayo. Dayta la um-umam nga agbunag iti pagtungo.

Dagiti adda kuartana ken naalibtak, isuda ti nagparirit. Nagbalin a pagpiestaan iti igid ti baybay. Rinibribu a board feet ti kayo ti urnong ti tunggal balay a naanus nga agkita kadagiti napipintas ti klasena a troso. Nagbalin a nalutlot dagiti kalsada iti amiananenmi iti di agsarday a panagdaliasat dagiti lugan nga agbunag kadagiti tarikayo.

Kasta la unayen nga inarakda iti batogmi ta asideg ti pantok iti kalsada (lipit) a pangiparkinganda kadagiti nadumaduma a luganda. Saan kas kadagiti dadduma a barangay, a malaksid a nalayus ti mabalin a pagpatinggaan ti lugan, adayo pay iti igid ti baybay. Nakaro a bannog ken taktak no kua.

Iti kaburnok ti kayo, ta nagtutuonda payen, awanen ti darat a mabaddekan no palausen ti manarita.

Ita ngarud a masursurat daytoy, addada pay laeng dagiti mayan-anud nga agsanglad a troso. Awan sarday ti panagaweng dagiti chainsaw iti baybay. Pinulloda. No palausen manen ti manarita, addada payen dagiti agpatpatnag nga agrirririt.

Sabali laeng ti pamay-an dagiti dadduma nga addaan. Aguantaanda ti agguyod kadagiti dadakkel unay a kayo babaen kadagiti rotor-da. Wen, rotor! Urnongenda pay laeng dagitoy iti pagtaenganda.

Isu a no maidaw-aska ita iti ilimi, normal laengen a buya iti tunggal balay dagiti nabuntuon a babassit a kayo a mabalin a pagtungo ken dagiti tinablon a tarikayo.

Ngem iti likud daytoy a nam-ay nga inyeg ti layus, saan a di mapanunot no kasano itan ti nakaparsuaan. Nalawa la ketdi a kabambanatayan iti Sierra Madre a sakup ti Tanap ti naikisap dagiti kayona.

Nakabukirad daytoy nga ebidensia a nasaknap pay laeng ti ilegal a panagtarikayo!

Ngem ti makapasuron itoy, iti interbiu ti nasional a telebision, iti director ti Provincial Disaster Risk Reduction Management Office ti Isabela (a nagtaudan dagiti tarikayo), saan kano a baro dagiti kayo. Nabayagen dagita ta ngumisngisit ken marunrunotdan. Awan kano ti panagtarikayo ta adda total log ban iti sibubukel a probinsiada.

Iti met interbiu ti ama ti probinsia a Cagayan a paset met laeng ti Tanap, kinunana a nasaknap latta ti panagtarikayo ta dagiti politiko ken men in uniform ti adda iti likudan daytoy nga ilegal nga aramid. A nagkunaanna a masapul a maimbestiga daytoy tapno maisardengen a naminpinsan ti panagtarikayo!

Pudno, adda daytoy a pagnam-ayan nga inyeg ti layus iti lugarmi. Mabalin a dakkel ti maganansianto (no ilakoda) dagiti nakaurnong iti ginasut ken rinibu a board feet ti tarikayo; ken naunday a pagtungo dagiti sangsanga a babassit, ngem laglagipen koma a dakdakkel latta nga amang a  didigra ti isangbay ti pannakaraat dagiti kabambantayan.

Nasayaat ngarud nga ipangag koma itan dagiti opisial ti pannakasalbar dagiti kabambantayan. Saan a no ania la dita ti mapampanunotda a proyekto nga awan met ti maitedna a pagimbagan.

Karamantayo koma met dayta a panangsalbar iti nakaparsuaan! Ta naimatanganen, nariknan, ti epekto ti panangbaybay-a itoy. Saan a rumbeng a barengbarengen laeng!

Mabalin a biag ti kasukat ti panagbaybay-a!