Awan ti nauneg a duggong iti atiddog a kuko

Jaime M. Agpalo, Jr.

No inatakar daytoy a sakit ti maysa a mannurat, nungka  a makasurat iti uray ania a banag. Kas iti nadakamattayon iti immuna a sinurat, sakit daytoy a saan a maliklikan wenno pasaray umagibas kadagiti mannurat lalo kadagiti regular nga agsursurat iti magasin, pagiwarnak ken dadduma pay a medium of information.

Writer’s block ti pangawagda itoy a kangrunaan a lapped daytoy a propesion.

Kas mabasa iti Wikipedia: writer’s block is a condition, primarily associated with writing as a profession, in which an author loses the ability to produce new work. The condition varies widely in intensity. It can be trivial, a temporary difficulty in dealing with the task at hand. At the other extreme, some “blocked” writers have been unable to work for years on end, and some have even abandoned their careers. It can manifest as the affected writer viewing their work as inferior or unsuitable, when in fact it could be the opposite. The condition was first described in 1947 by pychoanalyst Edmund Bergler.

Iti Iloko, awan pay nabasak a kaitutopanna wenno kaibatoganna a balikas. Isu a nagdisnudoak man a mangawag iti samsamuyeng. Isu a no dadduma, sapulentayo ti kinaulimek. Ta makatulong ti kinaulimek a mangpasadiwa ti panunottayo. No saan met, umaliwaksaytayo barbareng makapiduttayo iti agas, ta uray sadino ken aniaman a panawen, mapidut ti agas ti samsamuyeng.

Immaliwaksay datao iti maysa nga aldaw. Napanak nagsapul iti maysa a mall iti internet security ta nagpason ti agdama nga us-usarek. Sinerrek pay ketdin ti mannibrong a dialer ken nagduduma a malware ti kompiuter nga usarko ket saanakon a makaakses iti internet malaksid iti alas dies ti rabii agingga iti alas siete ti agsapa. Dua a lawas a nangipaay kaniak iti dakkel a pagparikutan ta diak nakasursurat.

Napanak iti mall. Idi nabannogak, inkeddengko ti aginana iti lobby, iti abay a tugawan dagiti agtutubo iti abay dagiti dua a babbai ken dua a lallaki a naliday ti langada ta nakatapayada pay. Nagtugawak iti asidegda. Nagpaliiwak.

Maysa kadakuada ti addaan iti nadagsen a pakarikutan, segun iti saritaanda ken langada. Agsasaibbek payen ti maysa kadagiti babbai. Agbasbasa iti kolehio dagitoy, ket addadan iti maikatlo a tukad ti Hotel and Restaurant Management. Agparikut ti agtutubo a babai, agsardengen nga agiskuela ta awan busbosenna. Lalo ket nadadael ti pinagayanda gapu kadagiti naglabas a bagyo. Saanen a maikkan dagiti dadakkelna iti pagenrolna.Dayta ti nadagsen a parikutna.

Makapidut sa met dataon iti parikut, kinunkunak iti bagik.

“Ania la ketdin,” kinuna ti naparato a lalaki a rantana ngata ti mangray-aw, “awan ti nauneg a duggong iti atiddog a kuko!”

Naklaatak pay iti insawangna ket dandanik la naibbatan ti sangkaigpilko a sarukodko. Apay ngata a daytoy ti imbagana? Lalo pay a pinasarangko dagiti lapayagko idi saanko a masirok ti kayatna a sawen.

“Aniaka met, agparikut la ngaruden, kasta pay la ti ibagam,” immisuot ti maysa kadagiti babbai. “Dika ket mangibaga iti solusion tapno matulongantayo…”

“Isu met ti ibagbagak!” kinuna ti lalaki sa nagkatawa.

“Iti kaanoman, saan a makatulong ti duggong, sika met! Dinuduggongto la ti ammom!” binagi ti maysa pay a lalaki.

Dandanik la natilmon ti kendi a mulmulmolak iti nangngegko. Gimmayad ti isemko. Lalo pay a pinasarangko dagiti lapayagko.

“Dakayo met, saankay’ a makaaw-awat kadagiti Ilocano saying. Awan ti nauneg a duggong iti atiddog a kuko! It signifies determination, creativity and hope! Ti kayatko a sawen, Nadine, saanmo nga awanen ti determinasionmo a makaturpos iti kolehio. Dumteng dayta ket ipamuspusam no didaka matulongan dagiti dadakkelmo ita. Kasano? Dayta ti kasapulan, creativity. Ket siempre, mangnamnamatayo a maragpatmo dayta, saan kadi? Saantayo nga awanen dayta a namnama.”

Napataliawak iti agtutubo. Nabagas met ti muging daytoy, nakunak iti nakemko. Napaumel met dagiti dadduma a kaduada.

“Umararawka iti Namarsua. Tulongan ti Dios asinoman a mangtulong iti bagina.”

Immanges iti nauneg ti agparikut: “Agyamanak iti balakadmo, Boyet. Hustoka kadayta. Agtrabahoak, pagurnongan. Adda nabasak a kasapulanda ti sales clerk dita supermarket dita baba, kuyogendak man barbareng makaurnongak iti pagenrolko no next sem.”

“Makatulongto met ngatan dagiti dadakkelmo…” binagi ti maysa. Ket kinuyogdan ti gayyemda.

Kellaat met a simmangpet ti naisem a panawen iti mugingko, ket makasursuratakon! Ania ti suratek? Suratek man daytoy nga eksperiensa ti dinuduggong. Wen, awan ti nauneg a duggong iti atiddog a kuko.

Awan ti saan a makaadal no addaan iti nabileg a determinasion. Kasapulan laeng ti creativity ken namnama. Dayta ti kasapulan ken nakabagbagas a kapanunotan.

No maminsan, kas itay kunada, uray sadino ket mapidut ti agas ti samsamuyeng!#